Exxon, ABD yaptırımları sonrası Lukoil’un Irak’taki yüzde 75’lik hissesine talip oldu

Irak Petrol Bakanlığı, ABD yaptırımları altındaki Rus enerji devi Lukoil’un ülkedeki en büyük petrol sahası olan Batı Kurna-2’deki hisselerinin Amerikalı şirketlere devri için görüşmelere başlandığını duyurdu. Reuters ajansı, Exxon Mobil’in sahadaki yüzde 75’lik kontrol hissesini satın almak için Irak hükümetine resmi teklif sunduğunu bildirdi.

Irak Petrol Bakanlığı, yaptırım altındaki Rus petrol şirketi Lukoil’un Batı Kurna-2 sahasındaki hisselerinin Amerikalı şirketlere satılması ihtimalini değerlendirdiğini açıkladı.

Bakanlıktan yapılan ve Bloomberg tarafından aktarılan açıklamada, konuyla ilgili ABD’li petrol şirketleriyle doğrudan görüşmelerin düzenlenmesi için hazırlık yapıldığı belirtildi.

Açıklamada belirli bir şirket ismi verilmezken, daha önce Exxon Mobil ve Chevron gibi şirketlerin, Lukoil’un yaptırımlar nedeniyle acil olarak elden çıkarmak zorunda kaldığı uluslararası varlıklarının bir kısmıyla ilgilendiği biliniyordu.

Lukoil’un yurt dışındaki en büyük varlığı

Yaklaşık 14 milyar varillik rezervi ve günde 500 bin varile yakın üretimiyle Batı Kurna-2, Lukoil’un yurt dışındaki en büyük petrol varlığı konumunda. Rus şirketinin sahadaki hissesi yüzde 75 seviyesinde bulunuyor.

Irak Petrol Bakanlığı’nın açıklamasında, “Sahanın yönetiminin Amerikalı petrol şirketlerinden birine devredilmesi, karşılıklı çıkarlara hizmet edecek, küresel piyasalardaki istikrarı güçlendirecek ve Irak’ın petrol üretimi ile pazar payını güvence altına alacaktır” denildi.

Bununla birlikte bakanlık, Lukoil’un hisselerinin satışına ilişkin nihai bir anlaşmanın ne zaman imzalanabileceğine dair bir takvim vermedi.

Bloomberg, Irak’ın bu hamlesinin Washington’ın stratejik tercihleriyle uyumlu olduğunu ve aynı zamanda Bağdat’ın Amerikalı şirketlerle enerji bağlarını derinleştirme niyetini gösterdiğini belirtti.

Lukoil ‘mücbir sebep’ ilan etmişti

Reuters ajansının haberine göre Lukoil, 2010’ların başından beri geliştirdiği Batı Kurna-2 sahasında 10 Kasım’da mücbir sebep ilan etmişti.

Bu kararın ardından Irak, Rus şirketine yönelik tüm nakit ve petrol ödemelerini durdurdu. Irak devlet petrol şirketi SOMO da Lukoil tarafından üretilen üç parti petrolün sevkiyatını iptal etti.

Daha sonra Irak hükümeti, yaptırımlara rağmen tedarikin kesintiye uğramamasını sağlamak amacıyla Lukoil tarafından Batı Kurna-2’de üretilen petrolün satış sorumluluğunu üstlendi.

ABD, Ukrayna’daki savaşı durdurması için Kremlin’e baskı kurma amacıyla ekim ayında Lukoil ve Rosneft’e yönelik kısıtlamalar getirmişti.

ABD Hazine Bakanlığı, Lukoil’un Rusya dışındaki faaliyetlerini sonlandırması için bir ay süre tanımış, ancak geçen ayın ortasında bu geçici lisansı 13 Aralık’a kadar uzatmıştı.

Exxon, Lukoil’un hisselerine talip oldu

Reuters ajansı, ismini vermeyen beş Iraklı kaynağa dayandırdığı haberinde, Exxon Mobil şirketinin Batı Kurna-2 sahasındaki kontrol hissesini Lukoil’dan satın almak için Irak Petrol Bakanlığına teklif sunduğunu bildirdi.

Sahanın yüzde 75’i Lukoil’a, kalan yüzde 25’i ise Irak’ın North Oil Company şirketine ait. Batı Kurna-2, küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 0,5’ini ve OPEC’in en büyük ikinci üreticisi olan Irak’ın toplam üretiminin yüzde 9’unu karşılıyor.

Ajansa konuşan ve yabancı şirketlerin faaliyetlerini denetleyen üst düzey bir Iraklı yetkili, “Exxon, Lukoil’un yerine tercih ettiğimiz seçenektir. Şirket, Batı Kurna-2 gibi büyük ve karmaşık bir sahayı yönetmek için gerekli kapasiteye ve deneyime sahip” dedi.

Lukoil’un kurucusu Vagit Alekperov, geçen ay Irak Başbakanı Muhammed es-Sudani ile görüşerek ABD yaptırımları karşısında petrol üretimindeki durumu istikrara kavuşturma seçeneklerini ele almıştı.