Rusya
Lukoil, 22 milyar dolarlık varlıklarını satmak için zamanla yarışıyor

ABD’nin uyguladığı yaptırımlar nedeniyle uluslararası operasyonları kısıtlanan Rus enerji şirketi Lukoil, 13 Aralık tarihine kadar milyarlarca dolarlık varlığını elden çıkarmaya çalışıyor. Şirketin satış listesinde Irak’taki petrol sahalarından Avrupa’daki rafinerilere kadar geniş bir portföy bulunurken, potansiyel alıcılar arasında Batılı enerji devleri öne çıkıyor.
Rusya’nın petrol üretiminde ikinci büyük şirketi olan Lukoil, ABD’nin ekim ayında uygulamaya koyduğu yaptırımların ardından uluslararası varlıklarının büyük bölümünü elden çıkarmak için görüşmelerini sürdürüyor.
Şirket, İsviçreli emtia ticaret şirketi Gunvor’un satın alma teklifini reddetmesinin ardından, satış sürecini 13 Aralık tarihine kadar tamamlamayı hedefliyor.
Yaklaşık 22 milyar dolar değerindeki uluslararası portföy; petrol ve doğalgaz üretim projelerini, rafinerileri ve Avrupa, Orta Asya, Orta Doğu ile Amerika kıtasına yayılmış 2 binden fazla akaryakıt istasyonunu kapsıyor.
Söz konusu varlıklarla ilgili yapılacak herhangi bir satış işlemi için ABD Hazine Bakanlığı’nın onayı gerekiyor.
Batılı devler ve yatırımcılar satış masasında
Lukoil’in satışa çıkardığı varlıklarla ilgilenen şirketler arasında ABD merkezli enerji devleri Exxon Mobil ve Chevron Corp ile Birleşik Arap Emirlikleri’nden Abu Dhabi International Holding Company yer alıyor.
Bununla birlikte, potansiyel alıcı listesinde dikkat çekici isimler de bulunuyor. Pornhub sitesini de içeren yetişkin eğlence endüstrisi grubunun eski sahibi Avusturyalı yatırımcı Bernd Bergmair, Macaristan merkezli MOL ve ABD’li özel sermaye şirketi Carlyle da süreçle ilgilenen taraflar arasında gösteriliyor.
Irak sahaları için Exxon Mobil devreye girdi
Şirketin yurt dışındaki en değerli varlığı, dünyanın en büyük petrol rezervlerinden biri olan Irak’taki Batı Kurna-2 sahasındaki yüzde 75’lik hissesi olarak öne çıkıyor.
Lukoil, Irak tarafından yapılması gereken ödemelerin durması üzerine bu sahada mücbir sebep ilan etmişti. Iraklı yetkililer, söz konusu hisselerle en az iki Batılı ve bir Çinli şirketin ilgilendiğini belirtti.
Reuters ajansının 2 Aralık tarihli haberine göre Exxon Mobil, projedeki hisselerin satın alımı konusunda Irak Petrol Bakanlığı ile temasa geçti. Rus şirketi ayrıca Basra’nın batısındaki Eridu sahasını içeren 10 numaralı blokta yüzde 60 hisseye sahip bulunuyor.
Orta Doğu’daki diğer yatırımlar kapsamında şirket, Mısır’da Savra Petroleum ile ortak olduğu West Esh El Mallaha (WEEM) ve WEEM Extension sahalarında yüzde 50, İtalyan Eni’nin çoğunluk hissesine sahip olduğu Meleiha imtiyazında ise yüzde 24 payı elinde tutuyor.
Birleşik Arap Emirlikleri’nde ise devlet şirketi ADNOC tarafından işletilen Gaşa doğalgaz imtiyazında yüzde 10’luk bir paya sahip.
Lukoil, yaptırımlar nedeniyle Irak’taki dev petrol sahasında mücbir sebep ilan etti
Hazar havzasındaki projelere ABD muafiyeti
Orta Asya’daki operasyonlar, Batılı şirketlerin yönetimindeki büyük projelerle şekilleniyor. Lukoil, Kazakistan’daki Kaşagan sahasında yüzde 13,5, Tengiz sahasında yüzde 5 ve Kazak petrolünü Karadeniz’e taşıyan Hazar Boru Hattı Konsorsiyumu’nda (CPC) yüzde 12,5 hisseye sahip bulunuyor.
ABD Hazine Bakanlığı, şirketin bu üç projedeki operasyonlarını sürdürmesine izin verdi.
Bölgedeki diğer varlıklar arasında, İngiliz BP tarafından işletilen Azerbaycan’ın Şah Deniz doğalgaz sahasındaki yaklaşık yüzde 20’lik hisse yer alıyor.
Şirket ayrıca Özbekistan’da Güneybatı Gissar doğalgaz sahasını işletiyor ve Türkmenistan sınırına yakın Kandım-Havzak-Şadı projesinde yüzde 90 pay sahibi.
Afrika ve Latin Amerika’da ise Lukoil, Gana açıklarındaki Pecan petrol sahasını içeren Deepwater Tano Cape Three Points bloğunda yüzde 38, Kongo açıklarında Eni tarafından işletilen Marine XII bloğunda yüzde 25 ve Nijerya açıklarında Chevron yönetimindeki OML 140 bloğunda yüzde 18 hisseye sahip.
Meksika’da ise Eni ile deniz bloklarında işbirliği yapan şirket, Amatitlan bloğunun yüzde 50’sini elinde bulunduruyor.
Avrupa’daki tesislerin geleceği belirsizliğini koruyor
Rafineri operasyonları kapsamında şirket, Bulgaristan’ın Burgaz kentinde bulunan ve günde yaklaşık 190 bin varil işleme kapasitesine sahip Balkanlar’ın en büyük rafinerisini işletiyor.
Bulgaristan hükümeti, bu varlıklara el konulmasına ve satışına imkan tanıyan yasal değişiklikleri onayladı.
ABD Hazine Bakanlığı ise Bulgaristan’daki rafineri ve bazı varlıklarla ilgili işlemlere 29 Nisan 2026 tarihine kadar izin verdi.
Romanya’da ise günde 48 bin 600 varil kapasiteli Petrotel rafinerisi ve yaklaşık 300 istasyondan oluşan bir ağ şirketin kontrolünde bulunuyor.
Romanya Enerji Bakanı, 25 Kasım itibarıyla üç şirketin bu varlıkları satın almak için doğrudan görüşmeler yürüttüğünü açıkladı ancak isim vermedi.
ABD yaptırımları ayrıca şirketin Romanya açıklarında planladığı sondaj çalışmalarını da engelledi. Hollanda’da ise TotalEnergies ile ortak işletilen ve günde 180 bin varil kapasiteli Zeeland rafinerisinde yüzde 45 hisse bulunuyor.
Avrupa ülkeleri, yaptırım altındaki Lukoil’in varlıklarını kapışmaya başladı
Perakende ağında süre uzatıldı
ABD Hazine Bakanlığı, 4 Aralık’ta aldığı kararla Lukoil’in Rusya dışındaki akaryakıt istasyonlarının satışına ilişkin süreyi 13 Aralık’tan 29 Nisan 2026’ya kadar uzattı.
Bu gelişmeye rağmen, Finlandiya’daki istasyon ağını işleten Teboil, 21 Kasım’da yeniden yapılandırma başvurusunda bulundu.
Şirket, Finlandiya’daki toplam istasyon sayısının beşte birini oluşturan yaklaşık 430 istasyonun Lukoil tarafından satılmasını bekliyor.
Romanya hükümeti 2 Aralık’ta yaptığı yasal düzenlemeyle şirketin yerel varlıklarını kontrol etmesine olanak tanıdı. Moldova’da ise hükümet, Kişinev Uluslararası Havalimanı’ndaki yakıt ikmal kompleksini satın almak için görüşmeler yürütüyor.
ABD’de ise Lukoil markası altında faaliyet gösteren yaklaşık 200 istasyon bulunuyor; bunlardan birini Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin 2003 yılındaki New York ziyareti sırasında ziyaret etmişti.
İsviçre merkezli ticaret kolu küçülüyor
Yaptırımlar, şirketin İsviçre merkezli ticaret kolu Litasco’nun faaliyetlerini durma noktasına getirdi.
Daha önce küresel petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 4’ünü yöneten birim, Cenevre merkez ofisindeki ve Houston’daki çalışanlarının büyük bölümüyle yollarını ayırdı.
Reuters’a konuşan kaynaklara göre, Dubai’deki personele de işten çıkarma bildirimleri yapıldı, ancak bu çalışanların Şubat ayına kadar görevde kalması planlanıyor.
Yaptırım altındaki Lukoil, beklentilerin üzerinde temettü açıkladı
Rusya
Rusya parlamentosu, Merkez Bankası ve Sberbank’a İHA yetkisi verdi

Rusya parlamentosunun üst kanadı; Merkez Bankası, bağlı kuruluşu Rosinkas, Sberbank ve Özel Posta İletişim Kuruluşu’na insansız araç saldırılarını engelleme yetkisi veren yasayı onayladı. Düzenleme, bu kurumların tesislerini insansız hava, su üstü ve su altı araçlarından gelebilecek saldırı veya saldırı tehdidine karşı korumayı amaçlıyor. Yasa tasarısı Ağustos 2025’te Devlet Duması’na sunulmuştu.
Rusya parlamentosunun üst kanadı Federasyon Konseyi, Rusya Merkez Bankası’na, Merkez Bankası’nın bağlı kuruluşu Rosinkas’a, Sberbank’a ve Özel Posta İletişim Kuruluşu’na (Spetssvyaz) insansız araçların faaliyetlerini durdurma ve saldırıları engelleme yetkisi veren yasayı onayladı.
Düzenleme, söz konusu kurumların insansız araçlarla gerçekleştirilen saldırılara karşı koyabilmesini öngörüyor.
Federasyon Konseyi Hukuk Dairesi’nin değerlendirme metninde, “Federal yasa, Rusya Merkez Bankası ve Rus Tahsilat Birliği’nin tesislerinin yanı sıra özel posta iletişim kuruluşunun ve Sberbank Rossii Halka Açık Anonim Şirketi’nin tesislerinin, insansız araçlarla gerçekleştirilen saldırılara veya saldırı tehdidine karşı korunmasını sağlamayı amaçlamaktadır” ifadelerine yer verildi.
Yasa, bu kuruluşlara insansız araçların kontrol sinyallerini bastırma yetkisi tanıyor.
Düzenleme ayrıca insansız hava araçlarının yanı sıra su üstü ve su altı dronlarının hasara uğratılmasına veya tamamen imha edilmesine de izin veriyor.
Rusya’da halen kurumsal güvenlik birimleri, Rusya Ulusal Muhafızları (Rosgvardiya), İçişleri Bakanlığı, Federal Güvenlik Servisi (FSB), Federal Koruma Servisi (FSO), Dış İstihbarat Servisi (SVR), Federal Ceza İnfaz Servisi (FSIN) ve Acil Durumlar Bakanlığı’na bağlı kurtarma askeri birliklerinin personeli insansız hava araçlarının faaliyetlerini durdurma yetkisine sahip bulunuyor.
Söz konusu yasa tasarısı Ağustos 2025’te Devlet Duması’na sunuldu.
Yasa tasarısının gerekçesinde, askeri operasyon sürecinde Rusya Merkez Bankası’na ait tesislerin korunmasının öncelik olarak değerlendirildiği belirtildi.
Gerekçede, yeni federal bölgelerde bulunan Merkez Bankası tesislerinin de bu kapsamda yer aldığı kaydedildi.
Belgede, “Yasa tasarısının kabul edilmesi, Rusya Federasyonu’na karşı insansız araçlar kullanılarak gerçekleştirilen sabotaj ve terör eylemlerindeki artışın arka planında, ilgili tesislerin korunması gerekliliğinden kaynaklanmaktadır” denildi.
Rusya’da St. Petersburg Ekonomi Forumu gününde İHA saldırısı
Yasa girişiminin yazarlarından biri olan Devlet Duması Finansal Piyasalar Komisyonu Başkanı Anatoliy Aksakov, yaptığı açıklamada, korunacak tesislerin yakınında İHA karşıtı savunma sistemlerinin konuşlandırılacağını söyledi.
Aksakov, personele silah da verileceğini belirtti.
Aksakov, koruma sisteminin nasıl işleyeceğine ilişkin soruya şu yanıtı verdi:
“Öncelikle ilgili tesislere yöneltilmesini ve saldırı düzenlenmesini zorlaştırmak için elektronik karıştırma uygulanacak. Yani çeşitli sinyaller bastırılacak. Bunun yanı sıra bu insansız araçları düşürmeye imkân veren sistemler de kullanılacak ve böylece ilgili tesisler korunacak.”
Aksakov, yasa tasarısının insansız araçlara karşı korunma faaliyetlerinin ilgili kuruluşların kendi bütçelerinden finanse edilmesini öngördüğünü de ifade etti.
Aksakov, “Ödemeyi kendileri yapacak. Eğer konu Merkez Bankası ise Merkez Bankası ödeme yapacak. Eğer konu Sber ise ödemeyi Sber yapacak” dedi.
Rusya
Rusya ile Ukrayna arasında insansız hava aracı yarışı

Rusya Başbakan Yardımcısı Denis Manturov, ülkedeki işletmelerin günde 15 binden fazla FPV dronu tedarik edecek kapasiteye ulaştığını açıkladı. Ukrayna tarafının üretim potansiyeli ise yıllık bazda Rusya için telaffuz edilen bu miktarın yaklaşık 1,5 katı düzeyinde bulunuyor.
Rusya’da savunma sanayisinden sorumlu Birinci Başbakan Yardımcısı Denis Manturov, ülkedeki yerli işletmelerin sadece FPV (First Person View/Birinci Şahıs Bakış Açılı) dron kategorisinde günde 15 binden fazla cihazı tedarik edebilecek kapasiteye ulaştığını açıkladı.
Kommersant gazetesine mülakat veren Manturov, üretim hacmindeki artışa dikkat çekerek, “Yerli işletmeler bugün sadece FPV dronlarında günde 15 bin adetten fazla teslimat sağlayabilecek durumdadır. Oysa 2023 yılında bu miktar ancak bir ayda üretilebiliyordu” ifadelerini kullandı.
Manturov, insansız hava araçlarının geliştirilmesi sürecinde yeni teknolojilerin devreye alındığını belirtti. Geliştiricilerin yapay zeka unsurları içeren teknolojileri ve parazit korumalı iletişim çözümlerini aktif olarak sistemlere entegre ettiğini kaydeden Manturov; kamikaze dronlar ile dolanan mühimmat alanlarının da şekillendiğini ifade etti.
Rusya Birinci Başbakan Yardımcısı, insansız sistemlerin üretimini ölçeklendirme, kalite seviyesini yükseltme ve nihai maliyetleri düşürme yönündeki çalışmaların kesintisiz sürdüğünü de sözlerine ekledi.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, daha önce yaptığı bir açıklamada askeri tedarik verilerine değinmişti. Putin, Nisan ayında yaptığı açıklamada, Rus birliklerinin 2024 yılında farklı tiplerde toplam 1,5 milyondan fazla insansız hava aracı teslim aldığını ve cephe hattına her gün yaklaşık 4 bin FPV dronu gönderildiğini beyan etmişti.
Ukrayna Ulusal Güvenlik ve Savunma Konseyi tarafından paylaşılan veriler, iki ülkenin üretim kapasiteleri arasındaki farkı ortaya koyuyor.
Ukrayna savunma sanayisinin mevcut kapasitesi, 2026 yılı itibarıyla yılda 8 milyondan fazla FPV dronu üretilmesine imkan tanıyor. Ukrayna’da bu sınıftaki insansız hava araçlarının üretimiyle uğraşan 160’tan fazla şirket faaliyet gösteriyor.
Denis Manturov tarafından açıklanan günlük 15 bin adetlik kapasite referans alındığında, Rus işletmelerinin yıllık üretim potansiyeli yaklaşık 5,5 milyon cihaza tekabül ediyor.
Bu veriler ışığında, Ukrayna’nın beyan edilen yıllık üretim kapasitesi, Rusya Başbakan Yardımcısı Manturov’un işaret ettiği üretim seviyesini yaklaşık 1,5 kat geride bırakıyor.
Rusya
Rusya Merkez Bankası döviz alımlarını haziranda dört kat artıracak

Rusya Merkez Bankası’nın iç piyasadaki net döviz alımları haziranda günlük 1,18 milyar rubleden 5,28 milyar rubleye yükselecek. Artış, Rusya Maliye Bakanlığı’nın bütçe kuralı kapsamında döviz ve altın alımlarını günlük 9,9 milyar rubleye çıkarmasından kaynaklanıyor.
Rusya Maliye Bakanlığı’nın bütçe kuralı kapsamında döviz ve altın alımlarını artırmasıyla birlikte, Rusya Merkez Bankası’nın iç piyasadaki net döviz alımları haziran ayında dört kattan fazla yükselecek.
Bakanlığın açıklamasına göre haziran ayında bütçe kuralı çerçevesinde her gün 9,9 milyar ruble tutarında döviz ve altın alımı yapılacak.
Buna karşılık düzenleyici kurum günlük 4,62 milyar ruble tutarında döviz satışı gerçekleştirecek. Bu nedenle Merkez Bankası’nın iç piyasadaki net döviz alımları günlük 5,28 milyar ruble karşılığına ulaşacak. Bu rakam bir önceki ayda günlük 1,18 milyar ruble düzeyindeydi.
Maliye Bakanlığı, haziran ayında federal bütçenin ek petrol ve doğalgaz gelirlerinin 220,2 milyar ruble olacağını öngörüyor.
Bakanlığın açıklamasında, “Mayıs 2026 sonuçlarına göre fiilen elde edilen petrol ve doğalgaz gelirlerinin beklenen aylık hacimden sapması ile baz aylık petrol ve doğalgaz gelir hacmine ilişkin değerlendirmenin baz düzeyden sapmasının toplamı eksi 12,0 milyar ruble oldu” ifadelerine yer verildi.
Bakanlık gelecekteki işlemlere ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:
“Bu çerçevede yabancı para ve altın alımına yönlendirilecek toplam kaynak hacmi 208,2 milyar ruble olacak. İşlemler 5 Haziran 2026 ile 6 Temmuz 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilecek. Buna göre günlük yabancı para ve altın alımı hacmi 9,9 milyar ruble karşılığına ulaşacak.”
Haziran ayında Maliye Bakanlığı’nın döviz ve altın alımlarının hacmi mayıs ayına kıyasla yaklaşık 1,7 kat artacak. Günlük alım tutarı 5,8 milyar rubleden 9,9 milyar rubleye çıkacak.
Rusya Merkez Bankası, bu işlemleri aynalarken aynı zamanda döviz satışı da yapacak. Bu satışlar, Ulusal Refah Fonu’ndan geçmiş dönemlerde gerçekleştirilen yatırımların piyasaya yansıtılmasını ifade ediyor.
Günlük satış hacmi 4,62 milyar ruble seviyesinde kalacak. Bu nedenle iç piyasadaki net döviz alımları günlük 1,18 milyar rubleden 5,28 milyar rubleye yükselecek.
Maliye Bakanlığı iki aylık aranın ardından alımlara dönmüştü
Rusya Maliye Bakanlığı mayıs ayında, iki aylık aradan sonra bütçe kuralı kapsamındaki döviz ve altın işlemlerine yeniden başlamıştı. Aynı dönemde bakanlık yaklaşık bir yıl aradan sonra ilk kez döviz ve altın alıcısı konumuna geçmişti.
Temmuz 2025 ile Şubat 2026 arasında bakanlık döviz ve altın satışı yapıyordu. Mart ve nisan aylarında ise işlemler tamamen durdurulmuştu.
Piyasa katılımcıları, Maliye Bakanlığı’nın döviz ve altın alımlarını artırabileceğini bekliyordu. Bununla birlikte tahminlerde daha güçlü bir artış öngörülüyordu.
T-Investments Başekonomisti Sofya Donets ile Sinara yatırım bankasının kıdemli ekonomisti Sergey Konıgin, bakanlığın günlük işlem hacminin 5,8 milyar rubleden 16 milyar rubleye çıkmasını bekliyordu.
Bu beklentilerin etkisiyle rublede değer kaybı başlamıştı. BKS Mir Investitsiy piyasa uzmanı Dmitriy Babin’in dikkat çektiği üzere, 2 Haziran’da Rus para birimi mayıs ortasından bu yana ilk kez yuan karşısında 10,8 ruble seviyesinin üzerine çıktı.
3 Haziran sabahındaki işlemlerde eğilim devam etti. Saat 10.30 itibarıyla yuan kuru, mayıs başından bu yana ilk kez 10,9 ruble seviyesine yaklaştı.
Dünya Basını2 hafta önceProf. Mearsheimer: Trump, İran savaşını sonlandırmak için Çin’den yardım istedi
Dünya Basını2 hafta önceİktisat tarihçisi Chance: Batı, Çin’i kendi sistemine entegre ederek liberal bir demokrasiye dönüştüreceğini sandı
Asya2 hafta önceRusya ve Çin liderleri Pekin’de stratejik ortaklığı görüştü
Diplomasi2 hafta önceXi ve Putin ‘çok kutuplu bir dünya ve yeni tip uluslararası ilişkiler’ çağrısı yaptı
Amerika2 hafta önceBolivyalı işçi ve köylüler başkent La Paz’ı kuşattı
Asya2 hafta önceLai, Tayvan’ın “özgürlüğünden vazgeçmeyeceğini” söyledi, yeni İHA bütçeleri sözü verdi
Asya2 hafta önceRusya ve Çin arasındaki ticaret hacmi 240 milyar dolara ulaştı
Asya2 hafta önceİran’daki savaş yuan için küresel ticarette fırsat penceresi açtı











