Diplomasi
Financial Times: Afrika ekonomisi bu yıl Asya’yı geride bırakabilir

Financial Times gazetesi, Sahra Altı Afrika’nın ekonomik büyüme hızının bu yıl Asya’yı geçebileceğini yazdı. IMF verilerine dayandırılan analizde, Çin ekonomisindeki yavaşlamaya karşın Afrika’nın emtia fiyatları ve zayıflayan dolarla ivme kazandığı, ancak altyapı ve eğitim eksikliğinin risk oluşturduğu belirtildi.
Financial Times gazetesi, Afrika’nın büyüme hızının bu yıl Asya’yı geçme ihtimalini değerlendiren bir makaleye yer verdi.
Gazete, kıtanın nihayet Asya’nın yakaladığı ivmeye benzer bir momentuma ulaşabileceği konusunda hem iyimserlik hem de şüphe yaratan nedenler bulunduğunu aktardı.
Makeleye göre bazı uzmanlar bu durumu istatistiksel bir tesadüf olarak yorumlasa da Afrika, bu yıl biraz şansın da yardımıyla Asya’dan daha hızlı bir büyüme kaydedecek. Kıta genelindeki 54 ekonominin Asya’daki muadillerini geride bırakması durumunda, bu gelişme yakın tarih için bir ilk teşkil edecek.
Büyüme rakamları ve beklentiler
Sudan’daki savaş, Sahel bölgesindeki isyanlar, Madagaskar ve Gine-Bissau’daki darbe girişimlerine rağmen Sahra Altı Afrika’nın 2025 yılında yüzde 4,1 oranında büyüdüğü tahmin ediliyor.
Uluslararası Para Fonu (IMF), bu oranın yüzde 4,4’e yükseleceğini öngörüyor. Bu artışta; borç servisi ödemelerini düşüren ve enflasyonist baskıları hafifleten zayıf dolar ile altın ve bakır gibi temel emtia fiyatlarındaki yükseliş etkili oluyor.
Buna karşılık IMF, Çin ekonomisindeki soğumaya paralel olarak Asya’nın genel büyüme hızının 2026 yılında yüzde 4,1 seviyesine gerilemesini bekliyor.
Çin faktörü
Gazeteye göre bu tablo, biri muazzam bir ekonomik hızlanma yaşayan, diğeri ise yaygın yoksullukla mücadele eden iki kıtanın büyüme oranlarının birbirine yaklaşması gibi ilginç bir olasılığı ortaya çıkarıyor.
Yoksul ülkelerin zengin ülkelere kıyasla daha hızlı büyümesinin şaşırtıcı olmadığına dikkat çekilen analizde Çin örneği verildi.
Makalede, reformların mimarı Deng Şiaoping’in kapitalist sisteme geçişinden bu yana Çin’in kırk yılı aşkın süredir hızla büyüdüğü hatırlatıldı.
Asya’nın büyüme motoru olan Çin ekonomisi, 1978 yılında 150 milyar dolar seviyesindeyken bugün yaklaşık 20 trilyon dolara ulaştı.
Ancak yaşlanan ve daralan işgücü nedeniyle Çin’in artık eski yüksek büyüme oranlarını yakalaması mümkün görünmüyor.
Financial Times’a göre Afrika ekonomisi şu an Çin’in yedide biri büyüklüğünde olmasına rağmen benzer bir nüfusa sahip.
‘Afrika yükselmiyor, suyun üzerinde kalıyor’
Kıtanın yüzyılın başında Çin’in hammadde talebi ve altyapı yatırımlarıyla yakaladığı yüzde 5’lik büyüme, abartılı bir “Afrika’nın yükselişi” söylemine yol açmıştı.
Analizde, mevcut durum için “yükselen” değil, yüksek gelgitli bir denizde “suyun üzerinde kalan” bir Afrika benzetmesi yapıldı.
Yüksek borçlar, hatalı politikalar, yolsuzluk, çatışmalar ve küresel şoklar Afrika ekonomisini olumsuz etkiliyor. Tasarruf oranlarının düşüklüğü ve kıtaya giren sermayenin yetersizliği, dönüştürücü bir büyümeyi engelliyor.
Yabancı yatırımcıların, Afrika’daki risk algısının yüksekliği ve 3 trilyon dolarlık ekonominin 54 ülkeye bölünmüş olması nedeniyle çekimser kaldığı vurgulandı.
Fildişi Sahili ve diğer başarı hikayeleri
Ortalamaların yanıltıcı olabileceğine vurgu yapılan makalede, bazı ülkelerin kaydettiği istikrarlı ilerlemeye dikkat çekildi. İç savaştan çıkan ve ekonomisini çeşitlendiren Fildişi Sahili, son 15 yılda yüzde 6 ila 7 oranında büyüdü.
Ülkenin yeni petrol ve doğalgaz gelirlerini kullanarak 2035 yılına kadar üst orta gelirli ülkeler sınıfına girme hedefi bulunuyor.
Etiyopya, Gana, Mauritius, Ruanda ve Senegal de iç savaşlara ve borç krizlerine rağmen güçlü büyüme kaydeden diğer ülkeler arasında sayıldı. Kıtanın diğer büyük ekonomisi Güney Afrika ise geride kalan tek ülke konumunda.
IMF verilerine göre, gelecek yıl dünyanın en hızlı büyüyen 20 ekonomisinin en az yarısını Afrika ülkeleri oluşturacak. Mısır ve Nijerya bu listede yer almasa da büyüme oranlarının kıta ortalamasına yaklaşması bekleniyor.
2050 projeksiyonu: Nüfus dengesi değişiyor
Gazete, birçok Afrika ülkesinin sanayi atılımı için gerekli olan enerji, altyapı ve eğitimli işgücü gibi temel unsurlardan yoksun olduğu uyarısında bulundu.
Otomasyon ve yapay zeka çağında, sanayileşmeye dayalı kalkınma yolunun hala açık olup olmadığı da belirsizliğini koruyor.
Financial Times, 2050 yılına gelindiğinde Afrika nüfusunun dünya nüfusunun dörtte birinden fazlasını oluşturacağını ve kıtadaki çalışma çağındaki nüfusun Çin ve Hindistan’ın toplamını geçeceğini belirtti.
Makalede, Afrika’nın başarılı olmasının dünya için bir zorunluluk olduğu mesajı verildi.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını5 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını6 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Dünya Basını1 hafta önceProf. Pape: İran savaş öncesinden daha güçlü











