Bizi Takip Edin

Diplomasi

Bosnalı Sırp lider Dodik Washington’da

Yayınlanma

Bosnalı Sırpların eski lideri Milorad Dodik, cuma günü Beyaz Saray’da Donald Trump’ın basın sekreteri Karoline Leavitt ile bir araya geldi.

Dodik, altı ay öncesine kadar, Washington tarafından yolsuzluk ve Balkanlarda etnik çatışmayı yeniden alevlendirme tehdidi oluşturan ayrılıkçılığı körüklemekle suçlanarak yaptırıma tabi tutulmuştu. 

Financial Times’a (FT) konuşan Dodik, Trump’tan “büyük beklentileri” olduğunu ve başkanın ABD’nin geçmişteki yurtdışı ulus inşa çabalarını kınamasından cesaret aldığını söyledi.

Dodik, “O Amerika Önce diyor, bu da bizi Önce Sırp Cumhuriyeti demeye teşvik ediyor,” dedi. 

Bosnalı Sırp lider, önce başbakan, sonra da cumhurbaşkanı olarak yirmi yıldan fazla bir süre yönettiği, ülkenin Sırp çoğunluklu bölgesi Sırp Cumhuriyeti’nin (Republika Srpska) bağımsızlığı çağrısını yineledi.

Dodik, “Statümüzü belirlemek için destek istemek için buradayız,” dedi.

Trump yönetimi, Dodik’in Bosna mahkemesinin Republika Srpska başkanlığından istifa etme kararını kabul etmesinin ardından, ekim ayında Dodik ve onlarca müttefiki ve akrabası üzerindeki yaptırımları kaldırmıştı.

Dodik’in istifa etmeyi reddetmesi, Bosna’yı derin bir siyasi krize sürüklemişti.

Görüşmede hazır bulunan diğer iki Bosnalı Sırp yetkili, Bosna’nın üç eşbaşkanından biri olan Željka Cvijanović ve Sırp Cumhuriyeti’nin geçici başkanı Ana Trišić-Babić ise Dodik’in gölgesinde kaldı.

Tercüman aracılığıyla konuşan Dodik, Dayton Barış Antlaşmasını “kurtarılamaz” olarak nitelendirdi ve anlaşmanın uygulanmasını denetleyen Yüksek Temsilci Christian Schmidt’e, Bosna’da “hiçbir meşruiyeti” olmadığını iddia ederek sert çıkıştı.

Dodik, Bosnalı Sırpları tehdit altındaki Hıristiyanlar olarak göstermeye çalıştı ve üç ana etnik grup (Ortodoks Sırplar, Katolik Hırvatlar ve Müslüman Boşnaklar) arasındaki güç paylaşımı düzenlemesinin, ülkenin “Müslüman bir hükümet” tarafından yönetildiği anlamına geldiğini iddia etti.

Heyet tarafından dağıtılan bir broşürün başlığı “Bosna Hersek’te Medeniyetler Çatışması” idi ve Samuel Huntington’ın soğuk savaş sonrası çatışmaların kültürel ve dini bölünmelerden kaynaklanacağı tezini yansıtıyordu.

Hristiyanların zulüm gördüğü iddiaları, ABD başkanının dünya çapında Hristiyanları savunmayı açık bir öncelik haline getirmesi nedeniyle Trump’ın ikinci döneminde büyük yankı buldu.

Aralık ayında, ABD ordusu, Trump’ın Hristiyanlara yönelik bir “soykırım”ın sürdüğünü iddia ettiği kuzeybatı Nijerya’da hava saldırıları düzenlemişti.

Senato dış ilişkiler komitesinin en üst düzey Demokrat üyesi olan ABD Senatörü Jeanne Shaheen, Trump yönetiminin Dodik’e yönelik yaptırımları kaldırma kararından “utandırılması” gerektiğini söyledi ve yaptırımların hızla yeniden uygulanması çağrısında bulundu.

Shaheen şöyle konuştu:

“Dodik, ayrılıkçı söylemler kullanarak Dayton Barış Antlaşmasının bütünlüğünü zedeliyor. Bu, yönetimin geçen yılın sonunda Dodik ve yandaşlarını listeden çıkarma gerekçesiyle çelişiyor.”

Geçen yıla kadar ABD’nin Bosna Büyükelçisi olarak görev yapan Michael Murphy, Dodik’in “kendini daha cesur hissettiğini” söyledi ve “Yönetimin yaptırımları kaldırma kararını, kendi dünya görüşünün doğruluğu olarak görüyor. Yönetimin Dodik konusundaki tutumunun sorunu, bölgedeki etnik milliyetçilere yardım ve destek sağlaması,” dedi.

Geçen yıl boyunca, Sırp Cumhuriyeti, Trump yönetimine yakın lobicilerle yüzbinlerce dolar değerinde sözleşmeler imzaladı.

Lobiciler, Bosnalı Sırp lideri, siyasi nedenlerle kovuşturulan “Balkanların Trump’ı” olarak göstermeye çalıştılar.

Dodik de bu tasviri kabul ederek, Trump ve Sırp Cumhuriyeti’nin “aynı insanlarla, şu anda Avrupa’yı yok eden küreselci liberal elitle bir sorunu olduğunu” savundu.

Bosnalı Sırp heyeti geçen hafta Ulusal Dua Kahvaltısı için Washington’daydı. Donald Trump’ın da katıldığı bu yıllık etkinliğe, ABD ve dünyanın dört bir yanından siyasi ve iş dünyasının seçkinlerinden binlerce kişi katıldı.

Dodik, ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ve ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson ile bir araya geldi ve fotoğraf çektirdi.

Bosnalı Sırp heyeti, Trump’ın eski ulusal güvenlik danışmanı Michael Flynn ve bir dizi Kongre üyesiyle de görüştü.

Beyaz Saray yetkilisi, Leavitt’in Dodik ile görüşmesinin heyetin talebi üzerine gerçekleştiğini söyledi ve “Karşılama yaklaşık 10 dakika sürdü ve karşılıklı nezaket sözleri söylendi,” dedi.

Bosnalı Sırp yetkililerin Washington ziyareti, kasım ayındaki seçimlerde usulsüzlükler yaşandığı için pazar günü Republika Srpska’da kısmi yeniden seçimlerin yapılmasından birkaç gün önce gerçekleşti.

Dodik, iktidarda olduğu süre boyunca Vladimir Putin ve Rus liderin diğer bölgesel müttefikleriyle, özellikle de Bosna mahkemesi Dodik’in istifa etmesi gerektiğine karar verdiğinde ona destek veren Viktor Orbán ile dostane ilişkiler kurdu.

Diplomasi

UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Yayınlanma

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.

FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.

Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.

UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.

Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.

Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.

Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.

Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.

Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.

Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.

Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.

En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.

POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

Yayınlanma

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.

Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.

Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.

Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.

ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.

Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.

Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.

Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.

Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.

Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.

GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.

Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Yayınlanma

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.

Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.

The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.

ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.

Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu

Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.

Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.

Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.

Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.

Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English