Diplomasi
Starmer: Trump, İran ile müzakere etmeli

Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer, savaşın bölgeye yayılmasının ardından ABD Başkanı Donald Trump’a İran ile müzakere etmesini söyledi.
Başbakan, Washington’u Tahran ile bir anlaşmaya varmaya çağırdı ve iki ülkenin görüşmeler yoluyla krizi “yumuşatması” gerektiği yönündeki “güçlü görüşünü” dile getirdi.
Bu açıklamalar, Starmer’ın İran’a saldırı için Chagos Adaları’ndaki Diego Garcia askeri üssünün kullanımını engelleme kararının ardından, iki ülke arasındaki “özel ilişki”yi daha da sarsabilir.
Perşembe günü, ABD Başkanı, The Telegraph gazetesi tarafından ilk kez ortaya atılan, Starmer’ı “kaybeden” [loser] olarak nitelendirdiği iddialarını yalanlamayı reddetti ve onun “Winston Churchill olmadığı” iddiasını tekrarladı.
Starmer’a içeriden ve dışarıdan baskı artıyor
Başbakan, İran krizini ele alış biçimi nedeniyle artan baskı altında kalmaya devam ediyor ve bölgedeki müttefikleri ve İngiliz üslerini yeterince desteklemediği yönündeki suçlamalarla karşı karşıya.
İranlı insansız hava araçları pazar günü Kıbrıs’taki RAF Akrotiri’yi vurdu, fakat Starmer, Type 45 destroyer HMS Dragon’u konuşlandırmaya karar vermek için 72 saat bekledi.
Gemi kaynak çalışmalarına tabi tutuluyor ve Fransa ve İspanya tarafından gönderilen savaş gemilerinden çok sonra, iki hafta içinde adaya ulaşması beklenmiyor.
Downing Street’te düzenlediği basın toplantısında artan eleştirileri savuşturmaya çalışan Başbakan, İngiltere’nin ülkenin savunmasını güçlendirmek için Katar’a dört adet Typhoon jet daha göndereceğini duyurdu.
İngiliz lider, ABD-İsrail saldırısına katılmama kararını savundu
Fakat devam eden ABD saldırılarını tartışırken Başbakan şunları söyledi:
“Birleşik Krallık’ın uzun süredir savunduğu pozisyon, bölge ve dünya için en iyi yolun İran’ın nükleer emellerinden vazgeçmesini sağlayan müzakere yoluyla bir anlaşma olduğu yönündedir. Bu nedenle, Birleşik Krallık’ın ABD ve İsrail’in İran’a yönelik ilk saldırılarına katılmama kararı aldım. Bu karar bilinçliydi, ulusal çıkarlar doğrultusundaydı ve ben bu kararımın arkasındayım.”
Trump, daha önce İran ile müzakereleri “çok geç” olduğu gerekçesiyle reddetmişti.
Muhafazakâr parti lideri Kemi Badenoch, Starmer’ın yorumlarının onun “omurgasız” olduğunu gösterdiğini söyledi.
The Telegraph gazetesine verdiği demeçte şunları söyledi:
“Bu, başbakanımızın nasıl bir insan olduğunu gösteriyor. Keir Starmer, ‘nazik olma’nın bir askeri strateji olduğunu ve Trump’ın İran’la nazikçe konuşursa tüm sorunların ortadan kalkacağını düşünüyor. İran şu anda askerlerimize, askeri üslerimize ve müttefiklerimize ateş açıyor. Birleşik Krallık’ta onlarca saldırı düzenlediler ve yasadışı olarak nükleer silah geliştiriyorlar. Starmer avukat olmayı bırakıp lider olmaya başlamalı. Omurgası olsaydı, müttefiklerimize ders vermek yerine onlarla işbirliği yapardı.”
İngiliz kentlerinde İran’a destek eylemleri: Gerilim yükseliyor
Çatışma nedeniyle oluşan gerginlik Çarşamba gecesi Manchester sokaklarına sıçradı. İran’ın dini lideri Ali Hamaney’in ölümünü yas tutan göstericiler, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun resimlerini yaktı ve karşı protestocularla çatıştı.
Bu ay Londra’da da İran yanlısı büyük bir yürüyüş düzenlenecek. Organizatörler, 15 Mart’ta düzenlenecek Kudüs Günü mitingine binlerce kişinin katılmasını beklediklerini söylüyorlar.
Fakat “Stop The Hate” ve şah yanlısı “Lion Guard of Iran” gibi yürüyüşe karşı çıkan gruplar, perşembe günü “daha önce görülmemiş ölçekte bir karşı gösteri” çağrısında bulunarak gerginliği artırdı.
Gerginlik, Metropolitan Polis Komiseri Sir Mark Rowley’den, kargaşa riski nedeniyle İçişleri Bakanı’na yürüyüşün yasaklanması için başvurması yönünde yeni taleplerin ortaya çıkmasına neden oldu.
Eski hükümetin siyasi şiddet ve kargaşa danışmanı Lord Walney, “Kudüs yürüyüşünün yapılmasına izin verilirse, toplumda ciddi kargaşa ve ciddi bozulmalar yaşanma riski açıkça çok yüksek. Bu kriterler, Londra Emniyetinin yürüyüşün yasaklanmasını tavsiye etme sorumluluğu altında olduğu kriterlerdir. Umarım yeni kanıtları doğru bir şekilde değerlendirip bir karar verirler,” dedi.
Gölge içişleri bakanı Chris Philp şunları söyledi:
“Manchester’da gördüğümüz manzaralar ve planlanan karşı protestoların ardından, Kudüs yürüyüşünün ciddi kargaşayla sonuçlanabileceği açıktır. Bu karşı gösteri, daha önce hiç görülmemiş bir ölçekte olacaktır. Sokaklarımızda şiddetli çatışmaların yaşanmasını önlemek için şimdi harekete geçmeliyiz. Londra sokaklarının İran rejiminin propagandasını yaymak için bir yer haline gelmesine veya kaos ve şiddete sürüklenmesine izin veremeyiz.”
Reform UK milletvekili ve eski içişleri bakanı Suella Braverman ise, “kamu düzenini korumak” için bu yürüyüşün yapılmamasını istedi.
“Bu, diğer protestolar gibi sıradan bir protesto değil,” iddiasında bulunan Braverman, Kudüs Günü yürüyüşünün “İran rejiminin ideolojik hedeflerini ilerletmek için başlattığı, on yıllardır süren uluslararası bir kampanyanın parçası” olduğunu ileri sürdü.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını5 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını6 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Dünya Basını1 hafta önceProf. Pape: İran savaş öncesinden daha güçlü











