AB, Arktik bölgesinde daha aktif stratejik rol üstlenmeye hazırlanıyor

Avrupa Birliği liderleri, Finlandiya’da düzenlenecek zirvede Arktik bölgesinde daha etkin ve stratejik bir rol üstlenme çağrısı yapmaya hazırlanıyor. 13-14 Eylül tarihlerinde Rovaniemi’de toplanacak zirvenin bildiri taslağında, NATO sevkiyat altyapısı ve ortak buzkıran filosu hedefleri öne çıkıyor.

Avrupa Birliği (AB) liderleri, değişen jeopolitik dengeler karşısında birliğin Arktik bölgesinin Avrupa kesiminde daha stratejik ve aktif bir rol üstlenmesini talep etmeye hazırlanıyor.

Bloomberg’ün ulaştığı bildiri taslağına göre, üye ülkeler bölgeye yönelik kaynakların artırılması yönünde çağrı yapacak.

Finlandiya Başbakanı Petteri Orpo’nun girişimiyle düzenlenen AB Arktik Zirvesi, 13-14 Eylül tarihlerinde Laponya bölgesindeki Rovaniemi kentinde toplanacak.

Zirveye Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Avrupa Birliği Konseyi Başkanı António Costa ve AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas katılacak. Danimarka, Polonya, Romanya ve Baltık ülkelerinin liderlerinin de hazır bulunacağı toplantıda, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un yerine Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot yer alacak.

Finlandiya Başbakanı Orpo zirve öncesinde, “Avrupa, Rusya’nın burada, kuzeyde, Baltık ülkelerinde veya başka herhangi bir yerde 5. Madde’yi ya da AB dayanışmasını test etmeyi aklından dahi geçiremeyeceği kadar güçlü olmalıdır” dedi.

Bildiri taslağında askeri hareketliliğin güçlendirilmesi, NATO birlikleri ile askeri teçhizatın sevkiyatına yönelik altyapının kurulması için ek fon sağlanması hedefleniyor.

Açıklamada ulaşım bağlantıları, dijital ağlar, uydu teknolojileri ve hibrit tehditlerle mücadele gibi alanlardaki acil ve kritik ihtiyaçlara dikkat çekiliyor.

Taslak metinde şu tespit yer alıyor: “Rusya’nın Arktik’teki etkisini artırma arayışının, yoğunlaşan hibrit eylemler dahil olmak üzere Avrupa’ya yönelik hasmane tutumuyla birleşmesi, AB’nin Arktik politikasını tahkim etmesi gerektiğini ortaya koyuyor.”

Petteri Orpo, zirvede Avrupa ülkelerinin ortak bir buzkıran filosuna sahip olması yönündeki önerilerin de ele alınacağını belirtti. Finlandiya Başbakanı, “Avrupa’nın, Finlandiya’nın Arktik’in doğu kanadındaki özel konumunu ve daha geniş anlamda tüm Kuzey’in stratejik önemini kabul etmesi önem taşıyor. Kuzey’in güçlendirilmesi yalnızca Finlandiya’nın değil, bütün Avrupa’nın çıkarınadır” değerlendirmesini yaptı.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ise bahar aylarında yaptığı açıklamada Arktik’in Rusya ekonomisi, sanayi potansiyeli ve ulusal güvenliği açısından stratejik değer taşıdığını söylemişti.

Ülkesinin deniz ve nehir limanları, demiryolları, otoyollar ve havalimanları dahil lojistik ağını tahkim ettiğini belirten Putin, Ortadoğu başta olmak üzere dünyadaki çatışmalar nedeniyle tedarik zincirlerinde yaşanan aksamaların Kuzey Transarktik güzergahının önemini artırdığını vurgulamıştı.

Putin ayrıca Arktik çevresindeki jeopolitik rekabetin kızıştığını kaydetmiş, Moskova’nın işbirliğine açık olduğunu dile getirmişti.

Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova, Arktik’i Rusya ile jeopolitik çatışma sahası olarak nitelemiş ve NATO’nun bölgede askeri üstünlük sağlamak üzere adımlar attığını savunmuştu.

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov da NATO’nun bölgedeki askeri faaliyetlerinin doğrudan güvenlik tehdidi yarattığına dikkat çekmişti. Olası kazaların felaketle sonuçlanabilecek silahlı çatışmaları tetikleme riskini artırdığını belirten Lavrov, Rusya ile NATO arasında doğrudan bir çatışmanın nükleer silahların kullanımına yol açabileceğini ifade etmişti.