AB, “Avrupa şampiyonları” yaratmak amacıyla birleşme kurallarını gevşetecek

AB, ABD ve Çinli rakiplerle başa çıkabilecek küresel devler yaratma yönünde artan baskı altında olduğundan kurumsal birleşme kurallarını gevşetmeyi planlıyor.

Financial Times’ın (FT) eline geçen taslak kılavuza göre, Avrupa Komisyonu anlaşmaları onaylayıp onaylamayacağına karar verirken “iç pazarın inovasyon, yatırım ve dayanıklılığına” daha fazla ağırlık verecek.

Önerilen değişiklik, rekabet düzenleyicilerinin kararlarının merkezine birleşmelerin tüketiciler üzerindeki etkisini koydukları 2000’li yıllardan bu yana Brüksel’in gerçekleştirdiği en radikal değişiklik olacak.

Hâlâ değişime açık olan yeni birleşme kılavuzları, Brüksel’in bir birleşmenin kabul edilebilir olup olmadığını değerlendirirken dikkate aldığı kriterleri genişletecek.

Reformlar, gelecekteki olası konsolidasyonları gözeten anlaşma yapıcılar ve yatırımcılar tarafından büyük bir heyecanla bekleniyor.

Komisyon tarafından kabul edilirse, yeni politika yaklaşımı, daha fazla “Avrupa şampiyonu”nun ABD ve Çin’deki kurumsal devlerle rekabet etmesini sağlamak yönündeki çağrılarla birlikte, kıtadaki siyasi havadaki daha geniş çaplı bir değişimi yansıtacaktır.

“Yönergeler geçmişten bir kopuş niteliğinde,” diyen bir AB yetkilisi, bunları “giderek zorlaşan küresel rekabetin gerçeklerini yansıtan iddialı bir yaklaşım” olarak nitelendirdi.

Yetkili, yönergelerin “bu Komisyon görev süresinin önceliklerini” yani “hırs ve ölçek”, yansıtacağını söyledi.

Rekabet gücünü artırmak için Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, “küresel pazarlarda büyüyen şirketleri daha fazla destekleyen” bir rekabet “yeni yaklaşımı” savunuyor.

Ne var ki bu yaklaşım, birleşmelere yönelik kısıtlamaların gevşetilmesinin inovasyona zarar vereceğinden, yatırımları azaltacağından ve tüketicileri mal ve hizmetler için daha fazla ödeme yapmaya zorlayacağından korkan bazı liberal üye devletler ve Komisyonun bazı kesimlerinden dirençle karşılaştı.

Taslak kılavuzlar, etkin rekabeti korumayı temel hedef olarak sürdürüyor. Fakat kılavuzlar, “şirketlerin küresel rekabet için gerekli büyüklüğe ulaşmak amacıyla büyümesi ve ölçeklenmesinin rekabeti destekleyici olabileceğini” belirterek, bunun AB üzerinde “olumlu bir etki” yaratabileceğini savunuyor.

Değişen jeopolitik bağlamı dikkate alan belge, ekonominin aynı zamanda “hem ölçek hem de inovasyonun rekabet için kritik öneme sahip olduğu, inovasyona daha ağırlık veren sektörlere doğru kaymış” olduğunu savunuyor.

Belge, AB’nin antitröst biriminden, birleşmelerin “bir dereceye kadar konsolidasyondan fayda sağlayabilecek rekabeti teşvik edici faktörler olarak ölçek, inovasyon, yatırım ve dayanıklılık” üzerindeki etkisine daha fazla dikkat etmesini istiyor.

Avrupa’daki birleşmelerin incelenmesi sırasında bu faktörler dikkate alınsa da, şirketler uzun süredir bu tür argümanların fiyat belirleme gücüne ilişkin değerlendirmelerin her zaman ikinci planda kaldığından şikayet ediyorlardı.

Taslak kılavuzda, inovasyon ve ölçeğin, örneğin kritik girdilere erişimi güvence altına alarak ve tedarik zincirlerinin dayanıklılığını güçlendirerek, nihayetinde tüketicilere fayda sağladığı savunuluyor.