Avrupa
AB genişleme sürecinde köklü reform planı

Avrupa Komisyonu, AB genişleme sürecinde ulusal veto haklarını aşmak amacıyla karar alma sürecinde köklü bir reform peşinde.
Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen, önümüzdeki hafta 30’dan fazla üyeden oluşan daha büyük bir Birliğe nasıl hazırlanılacağına dair önemli bir duyuru yaparken AB’nin iç işleyişinde son on yılların en büyük değişikliğine yönelik bir plan sunacak.
Von der Leyen, bunu yaparken Lizbon AB Antlaşması’nda herhangi bir değişiklik yapmayacak.
Rapporteur tarafından incelenen, uzun süredir ertelenen genişleme stratejisine ait iki iç taslak belge, aday ülkelerin AB üyelik sürecinin birçok ara aşamasında 27 ülke arasında oybirliği şartını ortadan kaldırmak için yasal köprü hükümlerinin kullanılmasını öneriyor.
Komisyon başkanının gelecek haftaki planının temelini oluşturacak olan belgelerden birinde, AB’nin daha az uzlaşma ile hareket eder hale gelmesi gerektiği belirtiliyor:
“Uzlaşma, siyasi sahiplenmeyi ve demokratik meşruiyeti güçlendirir. Fakat Birliğin en çok harekete geçmesi gereken alanlarda zamanında alınacak kararları geciktirebilir veya engelleyebilir.”
Bu önlem –ki kendisi de oybirliği gerektiriyor– az sayıda AB üyesinin engellemeleriyle boğuşan Ukrayna, Karadağ ve Kuzey Makedonya gibi ülkelerin üyelik süreçlerini önemli ölçüde hızlandırabilir.
Ayrıca, veto hakkını kaybetmekten çekinen mevcut üyelerden de muhtemelen dirençle karşılaşacak.
Ne var ki taslak, bir hükümetin “hayati ulusal çıkarların” tehdit altında olduğunu düşünmesi halinde devreye sokabileceği bir “acil durum freni” öngörüyor.
Komisyon, yaptırımlar, insan hakları, savunma ve güvenlik ile vergi kaçakçılığı dahil olmak üzere daha geniş bir politika yelpazesinde, nitelikli çoğunluk oylamasının daha düşük eşiğinin –bloğun nüfusunun üçte ikisini temsil eden 15 ülke– uygulanmasını öneriyor.
İç belgede, “Birlik genişledikçe, kararların ertelenmesi veya engellenmesi riski kaçınılmaz olarak artacak,” deniliyor.
Bu amaçla Komisyon, “köprü hükümlerinin kullanılması için bir çalışma programı hazırlayacak.”
“Köprü hükümleri”, AB antlaşmalarında yer alan ve belirli politika alanlarındaki oylama kurallarının, tüm ülkelerin ulusal veto hakkını kullanabildiği oybirliği kuralından nitelikli çoğunluk oylamasına kalıcı olarak değiştirilmesine izin veren geçiş hükümleri.
Bununla birlikte, AB’nin aday bir ülkenin üyelik sürecinin en başında ve sonunda oybirliği şartından vazgeçeceğine dair herhangi bir işaret bulunmamakla birlikte, AB karar alma sürecindeki radikal değişiklik engellerle karşılaşacak.
Bir başka tartışmalı öneri ise, Birlik genişlediğinde AB ülkelerinin yalnızca üçte ikisinin bir Avrupa Komisyon Üyesi atayabilmesi anlamına geliyor.
Mevcut 27 üyeli Birlik kapsamında, dokuz ülke Brüksel’e temsilci gönderme hakkından vazgeçmek zorunda kalacaktır.
Bu durumun, Birliğin genişlemesiyle Brüksel’deki etkilerinin azaldığını tarihsel olarak savunan küçük üye devletleri rahatsız etmesi bekleniyor.
2008’de bir referandumu kaybeden İrlanda, “Komisyon’da her üye devletten bir vatandaşın yer almaya devam edeceği” yönünde bir yasal güvence sahibi ama Dublin bu güvenceyi feda etmek zorunda kalacaktır.
Taslak belgelere göre, yeni üyeler on yıl veya daha uzun bir süre boyunca deneme sürecinde tutulabilir. Bu süre zarfında Brüksel’den daha sıkı bir denetime tabi tutulacaklar.
Bu deneme süresi boyunca uygulanabilecek cezalar arasında, yeni oluşturulan “mali” ve “kurumsal koruma” hükümleri kapsamında, Konsey’deki oy haklarının askıya alınması ve mali cezalar yer alabilir.
Yeni üye ülkelerin, AB’nin geri kalanı tarafından kararlaştırılan kararları engellememek üzere yasal olarak bağlayıcı bir “geçici taahhüt” imzalaması gerekecek.
Ayrıca, adalet ve iç işlerden tarıma kadar AB’nin kilit politika alanlarına katılımla ilgili standart geçici koruma hükümleri de korunacak.
Yeni üye ülkeler, demokratik ve yargısal standartlarda gerileme yaşama durumunda Komisyon’un onları cezalandırmasına olanak tanıyan, süre sınırlı bir “mali koruma” hükümlerine de tabi tutulacak.
Yeni üyeler, katılımdan önce AB fonlarıyla ilgili dolandırıcılık soruşturmaları yürüten Avrupa Savcılığı’na da katılmak zorunda olacaklar.
Avrupa
GTA 6’nın çıkışı İngiliz şirketlerine 12 milyon sterline mal olacak

Rockstar Games’in 13 yıl aradan sonra 19 Kasım’da yayımlayacağı GTA 6 için İngiltere’de çalışanlar 83 bin gün izin aldı. Yalnızca çıkış gününde İngiliz şirketlerinin uğrayacağı zararın 3,14 milyon sterlini bulması öngörülüyor.
The Sun gazetesinin çalışanların işe devam durumunu da izleyen BrightHR platformunun verilerine dayandırdığı haberine göre, Grand Theft Auto 6 oyununun piyasaya çıkışı İngiliz şirketlerine 12 milyon sterline (16,1 milyon dolar) mal olacak.
Oyun serisinin yeni halkası, önceki yapımdan 13 yıl sonra, 19 Kasım tarihinde satışa sunulacak.
BrightHR verileri, kasım ve aralık aylarında İngiltere’deki çalışanların GTA çıkışıyla bağlantılı gerekçelerle 83 bin gün izin aldığını gösteriyor.
Haberde aktarılan uzman tahminlerine göre, yalnızca oyunun çıktığı gün İngiliz şirketlerinin uğrayacağı zarar 3,14 milyon sterlini (4,22 milyon dolar) bulacak.
Çalışanların 19 Kasım tarihi için sunduğu izin başvurularının yüzde 4,63’ünde gerekçe olarak doğrudan GTA gösterildi.
Bazı çalışanlar ise yöneticilerin izin vermemesi durumunda istifa edeceklerini bildirdi.
BrightHR Üst Yöneticisi (CEO) Alan Price konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı:
“Bu çıkış, şirketlere 12 milyon sterlinden daha pahalıya mal olacak; bu kadar kısa sürede böylesine bir maliyet ciddi bir kayıp anlamına geliyor. Bazı yöneticiler çalışanların 6deo oyunu için izin almasına tepki gösterebilir ancak bu durum, futbol maçı, konser veya bekarlığa veda partisi için izin almaktan daha az geçerli bir neden değildir. Hayranlar bu anı 13 yıldır bekliyordu.”
Amerikan şirketi Rockstar Games’in geliştirdiği büyük oyun serisi Grand Theft Auto’nun devam oyunu GTA 6, ilk olarak Aralık 2023’te duyurulmuştu.
Çıkış tarihi başlangıçta 2025 yılı olarak planlanan yapım, PlayStation 5 ile Xbox Series X/S konsollarında yayımlanacak.
Oyunun hikayesi, Miami’den esinlenilerek tasarlanan kurgusal Vice City kentinde geçecek.
Başkarakterler Jason ve serinin ilk kadın başkahramanı unvanını alacak Lucia olacak.
Serinin Eylül 2013’te piyasaya sürülen son ana oyunu GTA 5, tarihin en pahalı 6deo oyunu olma unvanını halen koruyor.
Farklı kaynaklara göre GTA 5’in pazarlama dahil toplam bütçesi 265 milyon ile 365 milyon dolar arasında değişiyor.
Oyunseverleri sokak suçları, çete kurma ve kuralsız araç kullanma temalarıyla karşılayan GTA serisinin ilk oyunu 1997 yılında çıkmış ve kısa sürede başarı yakalamıştı.
GTA 6’nın dijital sürümleri için ön yükleme süreci, çıkıştan bir hafta önce, 12 Kasım’da açılacak.
Oyunun fiziksel kutusunda herhangi bir oyun diski yer almayacak; kutudan yalnızca oyunu dijital olarak indirmeye olanak tanıyan kod çıkacak.
The New York Times gazetesi, GTA 6’nın çıkışını Beyonce’nin yeni albüm çıkarmasına veya Martin Scorsese’nin yeni bir filmle sinemaseverlerin karşısına çıkmasına benzetiyor.
The Wall Street Journal (WSJ) gazetesi de ağustos ayı sonunda yer verdiği haberde, GTA 6’nın piyasaya çıkışının iş gücünde “kesintiye” yol açacağını belirtmişti.
Gazetenin haberinde, insanların sosyal medyada yıllık ücretli izinlerini bu oyunu oynamak için kullanacaklarına dair planlar paylaştığı aktarılmıştı.
Ayrıca gazete, bazı işverenlerin oyunun çıkışını çalışanları motive etmek amacıyla kullandığını kaydetti.
Avrupa
Almanya, Ukrayna yardımı olmazsa AB bütçesini veto etmekle tehdit etti

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, tüm üye ülkelerin Ukrayna’ya finansman sağlamaması durumunda Avrupa Birliği’nin 2028-2034 bütçesini veto edeceklerini açıkladı. Merz, Avrupa Birliği Konseyi Başkanı Costa’ya yazdığı mektupta yardımın bütçe için ön koşul olduğunu vurgularken, blok genelinde bazı Doğu Avrupa ülkeleri Kiev’e desteği kesmeyi planlıyor.
Almanya Başbakanı Friedrich Merz, tüm Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin Ukrayna’ya 2027 ve sonraki yıllarda mali destek taahhüdünde bulunmaması durumunda, müzakereleri süren 2028-2034 dönemi ortak bütçesini veto edecekleri uyarısını yaptı.
Financial Times’ın (FT) haberine göre Başbakan Merz, Avrupa Birliği Konseyi Başkanı António Costa’ya gönderdiği mektupta, Berlin yönetiminin bütçe müzakerelerindeki şartını bildirdi.
Merz mektubunda, “Ukrayna’nın bütçe açığının kapatılmasına istisnasız hepimizin adil katkı sunacağına dair kolektif bir taahhüt, bu bütçe meselesinin çözüme kavuşturulmasının ve özellikle mali boyutu bulunan sonraki konuların ele alınmasının vazgeçilmez ön koşuludur” ifadelerini kullandı.
Almanya Başbakanı, 2028 yılından itibaren Ukrayna’ya güvenilir ve çok yıllı bir mali perspektif kazandıracak ve tüm üye ülkelerce desteklenecek bir formül bulunması gerektiğini vurguladı.
Merz, bulunacak çözümün Kiev’e sağlanan yardımlar için alınan borçların faiz ödemelerini de kapsaması gerektiğinde ısrar etti.
Doğu Avrupa ülkeleri yardımdan çekilme eğiliminde
Buna karşın birlik içinde bazı ülkeler Ukrayna’ya mali yardımları keserken, bu tavrı benimseyen başkentlerin sayısının gelecek yıl artabileceği öngörülüyor.
Macaristan, Slovakya ve Çekya, Aralık 2025’te AB’nin Kiev’e vereceği 90 milyar euroluk kredi paketini, maliyetine bizzat katılmama şartıyla onaylamıştı.
Söz konusu üç ülkenin yanı sıra Bulgaristan da Ukrayna’ya yönelik sonraki mali yardım paketlerine katılmayı planlamadıklarını kaydetti.
Fransa’da ise 2027 ilkbaharında düzenlenecek cumhurbaşkanlığı seçimlerini kazanma ihtimali bulunan aşırı sağcı lider Marine Le Pen, kısa süre önce FT’ye yaptığı açıklamada Paris’in artık kaynağının kalmadığını söyledi.
Le Pen, “Dürüst yaklaşım, Sayın Zelenskiy’e açıkça şunu söylemek, hatta kendisini uyarmaktır: ‘Bakın, daha fazlasını yapamayız. Fransa’nın payına 18 milyar euronun düştüğü 90 milyar euroluk AB kredisini zaten tahsis ettik. 18 milyar euro gerçekten çok büyük bir para'” değerlendirmesini yaptı.
Kredi paketinde küresel ortakların payı
AB’nin 2026-2027 yıllarını kapsayan 90 milyar euroluk kredisi, Ukrayna’nın finansman ihtiyacının üçte ikisini karşılamayı hedefliyor.
Brüksel yönetimi, geriye kalan 45 milyar euroluk kısmın ise aralarında Kanada, İngiltere, Norveç, Japonya, Güney Kore ve Avustralya’nın bulunduğu diğer ortaklarca karşılanmasını bekliyor.
Berlin bütçe kozunu kullanıyor
Almanya, AB bütçesine net bazda en büyük katkıyı sunan ülke konumunda bulunuyor.
Ukrayna’nın finansmanından kaçınmak isteyen dört Doğu Avrupa ülkesi ise bütçeden en çok pay alan net yararlanıcılar arasında yer alıyor.
Başbakan Merz bu dengeden hareketle, AB bütçe müzakerelerindeki ağırlığını Kiev’e 2027 ve sonraki yıllarda kesintisiz destek sağlamak için kullanmayı hedefliyor.
FT’nin aktardığına göre Berlin ayrıca, gelecekteki yardım turlarında kararların mevcut sistemdeki gibi oybirliği yerine nitelikli çoğunlukla alınmasını talep ediyor.
Alman hükümet sözcüsü de gazeteye yaptığı değerlendirmede şu ifadeleri kullandı:
“Ukrayna’nın mali ihtiyaçları meselesi bir sonraki AB bütçesi çerçevesinde çözülmelidir. Tüm AB üyelerinin Ukrayna’ya mali destek vermesi, bütçe görüşmelerinin başarıyla tamamlanması açısından belirleyicidir.”
Avrupa
Mélenchon, seçim programını açıkladı

Fransa’da cumhurbaşkanı adayı Jean-Luc Mélenchon, 2027 seçim programını tanıtan konuşmasında asgari ücreti artırmayı ve ülkenin emeklilik yaşını 60’a geri getirmeyi taahhüt etti.
Boyun Eğmeyen Fransa’nın (LFI) lideri Mélenchon, solun en güçlü adayı olarak görülüyor ve son kamuoyu yoklamaları, onun önümüzdeki Nisan ayında sağcı aday Marine Le Pen ile cumhurbaşkanlığı yarışının ikinci turuna kalacağını gösteriyor.
Paris’in Le Bourget banliyösünde düzenlenen kitlesel mitingde yaklaşık 20.000 destekçisine seslenen Mélenchon, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un yerine geçmek üzere Élysée Sarayı’nı hedeflediğini açıkça ortaya koydu.
Mélenchon şunları söyledi:
“Size önereceğim tek makul bir şey var. Aslında oldukça ılımlı bir öneri. Tek bir şey: her şeyi değiştirmeliyiz. Fransa’da büyük bir siyasi dönüşümün yolunu açıyoruz.”
Macron’u hedef alan Mélenchon, son aylarda Fransa’da yaşanan gösterilere ve ayaklanmalara değindi.
Fransız lider, “Garip bir dönemden geçiyoruz. Bu, vahşet, polis şiddeti ve gösterilerin sonunda yaşanan öngörülemez, şiddetli patlamalarla damgalanan Macron döneminin son çırpınışları,” dedi.
Macron’u “hükümdarlığının karanlık sonuna” tanık olmakla suçlayan Mélenchon, Le Pen liderliğindeki sağın ise “ırkçılıktan başka bir fikri olmadığını” söyledi.
“L’Avenir en commun” (“Ortak Bir Gelecek”) başlıklı manifestosu, partisi LFI’nın beşinci programı ve Mélenchon’un önceki başkanlık adaylıklarının belkemiğini oluşturan politikaları büyük ölçüde yeniden teyit ediyor.
En önemli vaatleri arasında, kamu maliyesini güçlendirmek amacıyla Fransa’da asgari emeklilik yaşını 62’den 64’e kademeli olarak yükselten Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un emeklilik reformunun yürürlükten kaldırılması yer alıyor.
LFI, sisteme 40 yıl boyunca prim ödemiş kişiler için emeklilik yaşını 60’a geri getireceğini belirtiyor.
Programda ayrıca aylık net asgari ücretin yaklaşık 1.480 avrodan 1.700 avroya çıkarılması öngörülüyor ve sermaye gelirleri üzerindeki sabit verginin kaldırılması, en zengin hanehalklarına uygulanan vergilerin artırılması ve temel gıda ürünlerinin fiyatlarına üst sınır getirilmesi gibi planlar yer alıyor.
LFI ayrıca, planlanan EPR2 reaktör programının iptal edilmesi ve nükleer santrallerin ömürlerinin 60 yılı aşmayacak şekilde uzatılmaması da dahil olmak üzere, tamamen yenilenebilir bir elektrik sistemi lehine nükleer enerjinin kademeli olarak aşamalı olarak sonlandırılmasına yönelik desteğini yineledi.
Dış politika konusunda Mélenchon’un programı, NATO’ya yönelik uzun süredir sürdürdüğü eleştirilerini yineliyor.
LFI ve Mélenchon, Fransa’nın entegre askeri komutanlıktan ayrılmasıyla başlayarak ittifaktan kademeli olarak çekilmesini talep ediyor.
Fransa, daha önce 1966 yılında Cumhurbaşkanı Charles de Gaulle döneminde NATO’nun entegre askeri komutanlığından çekilmişti.
Bu karar, daha sonra 2009 yılında Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy döneminde geri alınmıştı.
LFI’nin programı ayrıca, Avrupa Birliği ekonomi politikası üzerindeki Alman etkisini eleştiriyor ve Berlin’i, sıkı bütçe kuralları, fiyat istikrarı ve bağımsız para politikasına dayanan bir ekonomi felsefesi olan “ordoliberalizm”in Avrupa’daki başlıca savunucusu olarak tanımlıyor.
Program, üretimin Fransa’ya taşınmasını teşvik edecek önlemler de dahil olmak üzere yerli sanayinin daha fazla korunmasını talep ediyor ve ekonomide devletin daha müdahaleci bir rol üstlenmesini savunuyor.
Asya2 hafta önceMao gafı krize yol açtı: Mbappe özür diledi, Çin’de boykot başladı
Dünya Basını2 hafta önceGünah keçisi olarak Netanyahu
Asya2 hafta önceÇin, ticari sırlarını ‘yabancı kuruluşlara’ karşı korumak için yeni kurallar hazırladı
Dünya Basını2 hafta önceEmperyalizmin açmazları: Savaşlar, yalanlar ve çöken refah devleti
Amerika4 gün önceMavi dalga, Demokratik Sosyalizm veya laciverdin tonları
Ortadoğu2 hafta önceABD ara seçim sonrası İran’a saldırı için Körfez’i uyardı
Ortadoğu2 hafta önceİsrail’de rekor katılımlı seçim: İki blok da 61 sandalyeye ulaşamıyor
Asya2 hafta öncePentagon Şefi Hegseth, ASEAN kapsamında ABD müttefikleriyle görüşmek üzere Filipinler’e gidecek











