AB, göç paktını tekrar değerlendirecek

Avrupa hükümetlerinden, gelecek yıl AB’nin göç ve iltica kurallarına ilişkin “kapsamlı bir gözden geçirme” yapmayı resmi olarak değerlendirmeleri isteniyor.

Bbu durum, yeni sistemin yürürlüğe girmesinden henüz altı ay sonra değişikliklerin önünü açabilir.

Rapporteur’ün eline geçen bir iç diplomatik nota göre, şu anda AB Konseyi’nin dönem başkanlığını yürüten ve müzakerelere başkanlık eden İrlanda, başkentlerin, resmi olarak ilk değerlendirmesi 2028’e kadar yapılmayacak olanlar da dahil olmak üzere, AB Göç Paktı’nın tüm yasal araçlarının gözden geçirilmesini destekleyip desteklemeyeceğini test ediyor.

Göç paktı, yıllarca süren uzun ve zorlu müzakerelerin ardından Mayıs 2024’te kabul edildi ve geçen Haziran ayında yürürlüğe girdi.

Yeniden değerlendirme, gelecek yıl Fransa, Yunanistan, İtalya ve Polonya’da yapılacak seçimlerin göç konusunu siyasi gündemin üst sıralarına taşıyacağı beklentisiyle gündeme gelebilir.

Bu gözden geçirme, dayanışma mekanizması, AB ülkeleri arasında göç sorumluluğunun paylaşılmasına yönelik sistem ve bir sığınma başvurusunun incelenmesinden hangi ülkenin sorumlu olacağını belirleyen kurallar da dahil olmak üzere, anlaşmanın siyasi açıdan en tartışmalı unsurlarından bazılarında değişikliklere yol açabilir.

Eylül ayında, geniş bir AB ülkeleri grubundan bakanlar, Göç ve İltica Paktı’nda yapılabilecek olası değişiklikler hakkında gayri resmi görüşmeler yapmak üzere Münih’te bir araya gelmişti.

Gündemin en üst sıralarında, Avrupa Komisyonu’ndan 2027 ortasına kadar bir “basitleştirme” yasama paketi hazırlaması yönünde çağrıda bulunma girişimleri yer alıyordu.

Notta, “Gözden geçirmenin amaçları, Pakt’ın uygulanması konusunda basitleştirme ve iyileştirmeler ile gerektiğinde yasal metinlerin netleştirilmesi olmalı,” denildi.

Fakat üst düzey bir yetkili, Rapporteur’e verdiği demeçte, “Bunun bir fırsat penceresi olduğunu herkes biliyor,” dedi.

Başkentlerin temsilcilerine, gözden geçirmenin Pakt’ın “dayanışma ve sorumluluk arasındaki hassas dengesini” koruması ve temel yapısını ve ilkelerini etkileyecek değişikliklerden kaçınması gerektiği konusunda hemfikir olup olmadıkları da sorulacak.

AB başkentleri, mevcut Komisyon’un görev süresi boyunca, AB dışı ülkelerde geri dönüş merkezlerinin kurulmasına olanak tanıyan yeni bir sınır dışı etme çerçevesi de dahil olmak üzere, daha sert bir göç gündemini şimdiden desteklemiş durumda.

Şu anda birkaç hükümet bu seçeneği değerlendiriyor ve önümüzdeki hafta bu tür tesisleri barındıracak bir üçüncü ülkeyle anlaşma duyurmaları bekleniyor.

Komisyon ayrıca, AB’nin sınır ajansı olan Frontex için yeni kurallar önerdi. Bu kurallarla ajansı, geri dönüşler konusunda bloğun “ana operasyon kolu” haline getirmeyi hedefliyor.

Önerilere göre, ajans sınır krizleri sırasında görevliler görevlendirecek, çevrimiçi tehditleri izleyecek ve sınır dışı etme işlemlerinin organize edilmesi ve yürütülmesinde daha büyük bir rol üstlenecek.