AB, hava savunma ve uzay alanlarında İsrail ile daha yakın ilişkiler kurmayı hedefliyor

AB, yüksek teknolojili hava savunma ve uzay yeteneklerine yönelik yeni girişimlerini desteklemesi için İsrail’e yöneliyor.

İsrail Uzay Ajansı Başkanı Shimrit Maman bu hafta Brüksel’e gitti ve salı günü, yapay zeka ve robotik gibi kilit alanlarda görüşmek üzere, girişimcilik, araştırma ve inovasyondan sorumlu Avrupa Komisyonu Üyesi Ekaterina Zaharieva ile bir araya geldi.

Bu ziyaret, Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen’in perşembe günü Paris’teki bir zirvede uzay konusunda yapacağı ilk önemli konuşmasından önce gerçekleşti.

Von der Leyen’in bu konuşmada, artan düşmanlıklara karşı uyarıda bulunması ve Avrupa’nın uzaydaki varlığını güçlendirmesi gerektiği konusunda vurgu yapması bekleniyor.

Maman, POLITICO’ya verdiği demeçte, “Her şeyi tek başına yapmak çok zor” diyerek, uzayın militarizasyonunun “zaten gerçekleşmekte olduğunu, sadece bunun boyutunun ne kadar büyük olduğunun farkında olmadığımızı” belirtti ve müttefiklerin hem sivil hem de savunma amaçlı “çift kullanımlı” teknolojilere olan ilgisinin arttığını ekledi:

“Üzerinde çalıştığımız konulardan biri de erken uyarı sistemleri. Örneğin İran’la yaşadığımız son [füze saldırıları] dalgasında bunu çok net gördük. İsrail’deki tüm sivillere nasıl uyarıları ulaştırdığımızı ve bu sayede kayıpların bu kadar az kalmasını sağladığımızı. Bu, o sistemin bir parçası. Önceden uyarıda bulunabileceğiniz, sistemin vatandaşları uyarabileceği çok kapsamlı bir bakış açısı üzerinde çalışıyoruz.”

Gazze işgalinin ardından yaşanan siyasi gerilimler nedeniyle birkaç yıl boyunca fiilen ilişkilerin kesilmesinin ardından, AB son dönemde bir dizi anlaşma imzalayarak İsrail ile daha yakın askeri ve teknolojik ilişkiler kurmaya başladı. 

Fakat Washington’dan gelen rekabet ve Moskova ile Pekin’le yaşanan stratejik çekişmeler, gelişmiş endüstriyel kapasiteye sahip müttefiklere duyulan ihtiyacı ortaya çıkardı.

2024 yılında, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Polonya Başbakanı Donald Tusk ve Yunanistan Başbakanı Kyriakos Mitsotakis’in AB tarafından finanse edilen bir hava savunma kalkanı oluşturulması yönündeki çağrılarını destekledi.

Ne var ki, görüşmelere katılan üç üst düzey yetkili, Komisyon ve birkaç başkent yetkilisinin, Gazze çatışmasının başlamasından bir yıl sonra çok hassas olduğu değerlendirilen İsrail hava savunma teknolojisine güvenmek zorunda kalınacağı sonucuna varmasının ardından planların ilerlemediğini söyledi.

Fakat şimdi, Avrupa’daki faaliyetlerini önemli ölçüde genişleten İsrailli Rafael, Almanya’daki eski bir Volkswagen fabrikasında Demir Kubbe hava savunma sistemini üretecek bir fabrika açacağını doğruladı.

Bir hafta önce Yunanistan, İsrail Savunma Bakanlığı ile 3 milyar avroluk bir anlaşma imzaladı. 

Bu anlaşma, insansız hava araçlarını, düşman jetlerini ve roketleri düşürmek üzere tasarlanmış yeni bir çok katmanlı hava savunma ağı kurulmasını öngörüyor.

“Her şeyin, bu çok katmanlı savunma yaklaşımının birbiriyle bütünleştiğini görüyoruz,” diyen Maman, ortak geliştirme çalışmalarının ana odak noktası olarak uydu görüntüleme ve yapay zeka modellemesini gösterdi:

“Savunmayı sadece İran’dan gelen balistik füzelerle sınırlı görmüyorum… bir yangın, ani sel ya da hatta uzun süreli bir kuraklığı düşünün… kanıtlanmış bir geçmişimiz var ve gerçekten çok iyi sonuçlar elde ediyoruz.”