AB liderleri CELAC zirvesine katılmayı reddetti

Alman Şansölyesi Friedrich Merz de dahil olmak üzere çok sayıda AB devlet ve hükümet başkanı, pazar günü Latin Amerika ittifakı CELAC ile yapılan AB zirvesine katılmayı reddetti.

AB, bölgedeki azalan etkisini geri kazanmak ve Çin’in artan etkisine karşı koymak için zirveye büyük önem veriyordu. Daha önce bölgeyle “ortaklığın gücü ve canlılığı” övülmüştü. 

Fakat zirveden kısa bir süre önce Merz, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve diğer AB devlet ve hükümet başkanları katılımlarını iptal etti.

Bunun arka planında, Donald Trump yönetiminin defalarca gemileri batırdığı ve onlarca insanı öldürdüğü Karayiplerdeki ABD şiddeti yatıyor.

AB-CELAC zirvesinin ev sahibi Kolombiya Cumhurbaşkanı Gustavo Petro bunu eleştirdiği için ABD ona yaptırım uyguladı. AB ve üye ülkelerin birçok üst düzey yetkilisi, Trump yönetiminin misillemesinden korktukları için Petro’yu ve dolayısıyla kendi zirvelerini boykot etti.

Latin Amerika ve Karayiplerde Çin’e karşı kaybettiği nüfuzunu geri kazanmak için AB, CELAC’ın 2010’da kurulmasının ardından 2013 ve 2015’te iki zirve düzenledi. 

Öte yandan işbirliğini yoğunlaştırma çabaları daha sonra sonuçsuz kaldı. AB, CELAC ülkelerinin yoğun baskıya rağmen NATO ülkelerinin Rusya’ya yönelik yaptırımlarına katılmaya ikna edilemeyeceği anlaşılınca, bir sonraki girişimini 2022 ortasına kadar planlamadı.

Avrupa Komisyonu Başkanı Temmuz 2023’te yaptığı ziyaret sırasında “Avrupa’nın Latin Amerika’ya geri döndüğünü” açıklamıştı. Von der Leyen’e göre, iki taraf arasındaki “stratejik ortaklığı bir sonraki seviyeye taşımanın zamanı gelmişti.”

Sonuçta, AB 2013 ile 2024 yılları arasında CELAC ile mal ve hizmet ticaretini yüzde 45 artırarak 395 milyar dolara çıkarmayı başarmıştı. Buna karşılık, Çin tek başına aynı dönemde CELAC ile mal ticaretini ikiye katlayarak 515 milyar dolara çıkardı.

Temmuz 2023’te Brüksel’de düzenlenen üçüncü AB-CELAC zirvesinin  ardından, pazar günü Kolombiya’nın Santa Marta kentinde dördüncü zirve gerçekleştirildi. 

Avrupa Konseyi Başkanı António Costa’nın, zirvenin “AB’nin Latin Amerika ve Karayipler ile ortaklığının gücünü ve canlılığını” teyit ettiğini söylediği aktarıldı: İki taraf arasındaki “ittifak”, “ortak tarih ve ortak değerler” üzerine kurulmuştu.

Costa, bloğu ABD’den ayırma gayretiyle, AB’nin “gümrük vergileri ve korumacılığa” başvurmayacağını, serbest ticarete bağlı olduklarını açıkladı.

ABD yaptırımlarına maruz kalan Başkan Petro ile aynı sahnede görünmekten kaçınmak için, Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve diğer AB devlet ve hükümet başkanları katılımlarını son anda iptal ettiler.

Von der Leyen’in yokluğunun Trump’ın Karayiplerdeki politikasıyla bir ilgisi olup olmadığı sorulduğunda, sözcüsü cevap vermekten kaçındı.