AB, Rusya’nın varlıklarını süresiz dondurmak için harekete geçti

Avrupa Birliği, Macaristan Başbakanı Orbán’ın olası vetosunu aşmak amacıyla Rusya’nın dondurulan 210 milyar avroluk varlığına yönelik blokajı süresiz hale getirecek bir yasa üzerinde çalışıyor. Financial Times’ın aktardığına göre Brüksel, Ukrayna’ya sağlanacak finansman görüşmeleri öncesinde bu adımı acil durum yetkilerini kullanarak atmayı planlıyor.

Avrupa ülkeleri, Macaristan Başbakanı Viktor Orbán’ın gelecek AB zirvesinde kullanması muhtemel veto yetkisini etkisiz hale getirmek amacıyla, Rusya’ya ait 210 milyar avroluk varlığın dondurulması kararını süresiz kılacak bir yasayı hızla geçirmeyi hedefliyor.

Financial Times (FT) gazetesinin konuya aşina kaynaklara dayandırdığı habere göre, Birlik üyesi ülkeler bu adımı önümüzdeki günlerde atmayı planlıyor.

Hazırlanan yasa tasarısı, söz konusu düzenlemenin hayata geçirilmesi için acil durum yetkilerinin kullanılmasını öngörüyor.

FT’ye konuşan kaynaklar, AB yönetiminin bu hamleyle Rusya-Ukrayna savaşının barışçıl çözüm süreci ve müzakereleri esnasında Moskova üzerindeki baskı unsurlarını korumayı amaçladığını belirtti.

Macaristan Başbakanı Orbán ise daha önce veto hakkının elinden alınması durumunda AB yönetimini mahkemeye vermekle tehdit etmişti.

Macaristan vetosuna karşı acil yetki hamlesi

Mevzuat üzerinde çalışan diplomatlar, Rusya’nın varlıklarına yönelik süresiz blokaj kararının ivedilikle alınmasının stratejik bir avantaj sağlayacağını değerlendiriyor.

Söz konusu adımın, söz konusu fonlar kullanılarak Ukrayna’ya tahsis edilmesi planlanan kredinin görüşüleceği toplantılar öncesinde atılması hedefleniyor.

Liderler, konuyu 18 Aralık’ta düzenlenecek AB zirvesinde masaya yatıracak.

Avrupa Birliği Konseyi Başkanı Antonio Costa, zirve takvimine ilişkin esnek bir tutum sergiliyor.

Politico dergisinin aktardığına göre Costa, “iyi bir zirvenin tek günlük zirve olduğu” yönündeki genel kuralının dışına çıkarak, “gerekirse olumlu bir sonuca varana kadar” toplantının 20 Aralık’a kadar uzayabileceğini ifade etti.

Brüksel’deki AB temsilcileri, Rusya’nın dondurulan varlıkları üzerinden Ukrayna’ya finansman sağlanması planına Belçika’yı ikna etmek için bu hafta yoğun bir mesai harcıyor.

Diplomatik kaynaklar, büyükelçilerin hafta boyunca “fazladan mesai” yaparak üç ayrı toplantı gerçekleştireceğini aktardı.

Sürece dahil olan Amerikan tarafı ise barış planı netleşmeden AB’nin Rus varlıklarına ilişkin herhangi bir adım atmasına mesafeli yaklaşıyor.

FT’nin haberine göre ABD, Avrupa’da Rusya’nın dondurulan varlıklarının bir kısmının Ukrayna’nın yeniden imarı için kullanılmasını içeren öneriler sunsa da, barış görüşmeleri öncesinde aceleci davranılmaması gerektiğini savunuyor.

Brüksel, oybirliği şartını ortadan kaldıran yasal bir formül üzerinde duruyor. FT’nin 7 Aralık tarihli haberine göre AB sözleşmeleri, Ukrayna’daki savaş ve Rusya’nın “hibrit saldırganlığı” gibi ciddi ekonomik sarsıntıların yaşandığı durumlarda, üye ülkelerin oybirliği olmadan tedbir almasına olanak tanıyan bir madde içeriyor.

Mevcut sistemde Rus varlıklarına yönelik blokaj kararı her altı ayda bir yenilenmek zorunda kalıyor.

Euroclear ve ECB’den misilleme uyarısı

Avrupa Komisyonu, aralık ayı başında Ukrayna’nın finansmanı için iki farklı seçeneği onayladı. Politico’nun “tazminat kredisi” olarak nitelendirdiği ilk plan, Rusya’nın varlıklarından elde edilecek 165 milyar avroluk kaynağın kullanımını öngörüyor.

Bu tutarın 25 milyar avrosunun Avro Bölgesi’ndeki özel bankalardan, 140 milyar avrosunun ise varlıkların büyük kısmını elinde tutan Belçika merkezli takas bankası Euroclear’dan sağlanması planlanıyor.

Alternatif seçenek olarak sunulan ve AB bütçesine dayalı borçlanma yoluyla Kiev’e kredi verilmesini içeren plan ise Macaristan tarafından engellendi.

Belçika hükümeti, “tazminat kredisi” modelinin getireceği riskleri tek başına üstlenmek istemediği gerekçesiyle plana karşı çıkıyor.

Benzer bir endişeyi taşıyan Euroclear yönetimi de Moskova’nın misilleme yapmasından ve Rusya’da tutulan 16 milyar avroluk müşteri varlığının kaybedilmesinden çekiniyor.

Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde ise varlıklara el konulmasının hukuki ve mali gerekçelerinin “zorlama” göründüğünü belirtmişti.