AB, Rusya’nın Venedik Bienali katılımını yaptırım ihlali saydı

Avrupa Komisyonu, Rusya’nın ulusal pavilyonla Venedik Bienali’ne katılmasının AB yaptırımlarının ihlali anlamına geldiğini bildirdi. Komisyon, bienal yönetiminden Rus hükümetiyle yapılan düzenlemelere ilişkin 30 gün içinde açıklama talep ederken, bienal başkanı Pietrangelo Buttafuoco kararı ifade özgürlüğüne bağlılıkla savundu.

Avrupa Komisyonu, Rusya’nın Venedik Bienali’ne ulusal pavilyonla katılımının Avrupa Birliği yaptırımlarının ihlali anlamına geleceği uyarısında bulundu.

Financial Times’ın aktardığına göre, Komisyonun bienal organizatörlerine gönderdiği mektuplarda, Rusya’nın delegasyonunun etkinliğe katılımı için yaptığı harcamalar Moskova’nın bienale “dolaylı desteği” olarak değerlendirildi.

Gazetenin bildirdiğine göre uyarı, etkinliğin açılışı öncesinde Moskova’nın katılımına ilişkin anlaşmazlığın tırmandığı bir dönemde yapıldı.

Avrupa Komisyonunun kültür ajansı tarafından organizatörlere iletilen mektupta, “AB yaptırımlarına uymayarak bienal, AB değerlerine saygı gösterilmesini sağlama yükümlülüğünü sorgulamıştır” ifadesi yer aldı.

Mektuplarda Rusya’nın delegasyonunun Venedik Bienali’ne katılımı için yapılan her türlü harcamanın “bienale fayda sağladığı ve görünüşe göre dolaylı ekonomik destek olarak değerlendirilebileceği” belirtildi.

Avrupa Komisyonu, “bienal ile Rus hükümeti arasındaki düzenlemelere ilişkin aydınlatıcı bilgi” talep ederek yanıt için 30 günlük süre tanıdı.

Komisyon, söz konusu düzenlemelerin yaptırım normlarıyla uyumunu değerlendireceğini kaydetti.

Bir Avrupa Komisyonu sözcüsü, “Avrupalı vergi mükelleflerinin kaynaklarıyla finanse edilen kültürel etkinliklerin demokratik değerleri koruması gerektiğini” vurguladı.

Sözcü, söz konusu değerlere “günümüz Rusya’sında uyulmadığını” sözlerine ekledi. Financial Times’ın haberine göre Avrupa Komisyonu mart ayında bienale sağlanan üç yıllık 2 milyon avroluk hibeyi kesme tehdidinde bulunmuş ve söz konusu kararı “AB’nin Rusya’nın vahşi saldırganlığına verdiği kolektif yanıtla bağdaşmaz” olarak nitelemişti.

Gelişmelerin gerisinde, bienal başkanı Pietrangelo Buttafuoco’nun 2022’den bu yana ilk kez Rusya’nın ulusal pavilyonda sergi açmasına izin verme kararı bulunuyor.

Gazete, bu adımın Başbakan Giorgia Meloni hükümetini “güç durumda bıraktığını” yazdı. Bienal organizatörleri ise “bütün ulusal ve uluslararası kuralları denetlediklerini ve bunlara uyduklarını” belirterek yetkileri çerçevesinde hareket ettiklerini savundu. Meloni’nin ofisi konuya ilişkin henüz yorum yapmadı.

2024’te bienalin başına getirilen Buttafuoco, Brüksel’den ve İtalya Kültür Bakanı Alessandro Giuli’den gelen, Rusya’nın katılımının yeniden değerlendirilmesi yönündeki baskıya direniyor.

Buttafuoco, ifade özgürlüğüne derin bağlılığını gerekçe gösteriyor. Meloni ise geçen hafta yaptığı açıklamada karara katılmadığını söyledi, ancak bienal vakfının özerk olduğunu ve hükümetin çalışmalarına müdahale etmediğini vurguladı.

61’inci Venedik Bienali kapsamındaki Rusya pavilyonu “Göğe Kök Salan Ağaç” adını taşıyor ve çok uluslu Rusya’yı sergilemeyi amaçlıyor.

Pavilyonda birkaç gün boyunca Komi Cumhuriyeti, Yakutistan ve diğer bölgelerden sanatçıların gösterileri yer alacak. Pavilyon davetiyeli ön gösterim formatında açıldı, 8 Mayıs’a kadar açık kalacak ve ardından kaydedilmiş gösterimler dışarıdaki büyük ekranlarda geniş kitlelere sunulmaya başlanacak.

Rusya 2022’den bu yana Venedik Bienali’ne katılmıyordu. Ülkenin geri dönüşü Avrupa Birliği ve Ukrayna’nın tepkisine yol açtı. Kiev Moskova’nın katılımına izin verilmemesini talep etti, Brüksel ise sergi için ayrılan 2 milyon avroluk hibeyi iptal etti.

Rusya Devlet Başkanı’nın uluslararası kültürel işbirliği özel temsilcisi Mihail Şvıdkoy, Brüksel’in adımını onursuz bir girişim, siyasi baskı ve İtalya’nın iç işlerine müdahale olarak niteledi.