AB, Trump’ın Çin ve Hindistan’a gümrük vergisi talebini reddetti

Donald Trump, AB’den Rusya’nın petrolünü satın alan Çin ve Hindistan’a yüzde 50 ila yüzde 100 arasında gümrük vergisi uygulamasını talep etti. Le Monde gazetesinin haberine göre Brüksel, birliğin önemli ticari ortakları olan bu ülkelere yönelik böyle bir adımı ‘kabul edilemez’ olarak nitelendirerek talebi geri çevirdi. AB yetkilileri, kendi ekonomilerini zayıflatmadan Rusya’yı hedef alan yaptırımları tercih ettiklerini belirtti.

ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e Ukrayna’daki savaşı durdurması için koyduğu birkaç son tarihi kaçırmasının ardından, Rusya üzerindeki baskıyı Avrupa’yı kullanarak artırma kararı aldı.

Trump, AB’den Rusya’nın petrol ithalatını durdurmasını talep etti ve “tüm NATO ülkelerini” Rusya’nın en büyük alıcıları olan Çin ve Hindistan’a karşı yüzde 50 ila yüzde 100 arasında gümrük vergisi uygulamaya çağırdı.

Le Monde gazetesinin haberine göre, AB bu talepleri kabul edilemez buldu.

Birlik, en önemli ticari ortaklarından biri olan Çin’den ve ticaret anlaşması müzakerelerini tamamlamak üzere olduğu Hindistan’dan yapılan ithalata yönelik gümrük vergileri konusunda Trump’ın şartlarını kabul etme niyetinde değil.

Avrupalı bir diplomat Le Monde‘a verdiği demeçte, “Bu, tedbir almamamız gerektiği anlamına gelmez, ancak şimdilik fahiş gümrük vergileri yok,” dedi. Geçen yıl Çin, AB’ye 519 milyar avro değerinde mal tedarik ederek birliğin en büyük ithalatçısı oldu (tüm alımların yüzde 20,1’i); Hindistan’ın payı ise 71,3 milyar avro (yüzde 2,4) olarak gerçekleşti.

“Kendi ekonomimizi zayıflatmak istemiyoruz”

Bir Avrupalı yetkili, “Avrupalıların amacı, Rusya ekonomisine karşı sert yaptırımlar uygulayarak Moskova ile doğrudan ve dolaylı ticareti vurmak, ancak kendi ekonomimizi daha da zayıflatmamak,” diye konuştu.

Başka bir Avrupalı kaynağa göre, “Donald Trump, Çin ile tek başına başa çıkamayacağını ve ortak bir cephe oluşturmak için bize ihtiyacı olduğunu anlıyor, ancak henüz bizi harekete geçmeye zorlamıyor.”

Gazete, Avrupalıların Rusya’nın yaptırımları delmesine yardımcı olan belirli kuruluşlara karşı yaptırım uygulamayı tercih ettiğini yazdı. Bu durum, Bloomberg‘in konuya aşina kaynakları tarafından da teyit edildi.

Kaynaklara göre, 19. yaptırım paketi kapsamında Rusya’nın petrol ticareti yapmasına yardımcı olan Hint ve Çinli şirketler AB’nin kara listesine alınabilir.

ABD halihazırda Çin ile ticaret müzakereleri yürütüyor. Trump, bahar aylarında Çin’e yönelik gümrük vergilerini birkaç kez yüzde 100’ün üzerine çıkardıktan sonra iptal etmiş ve ülkeler 10 Kasım’a kadar ticari bir ateşkes imzalamıştı.

Pazar günü Madrid’de başlayan yeni tur müzakerelerin ana konuları arasında, Joe Biden yönetiminin yasaklamaya çalıştığı TikTok’un ABD’deki geleceği, gümrük vergisi oranları ve ihracat kontrol tedbirleri yer alıyor.

Trump’ın stratejisi

Avrupalı bir kaynak Le Monde‘a yaptığı açıklamada, Trump’ın AB’ye bu tür taleplerde bulunarak akıllıca davrandığını belirtti:

“Bu, ABD’nin Rusya’yı vurmak istediğini, ancak Avrupa Birliği’nin bunu engellediğini göstermenin bir yolu.”

Ancak kaynağa göre AB bu baskıya boyun eğmeyecek:

“Çin’e yönelik kendi gümrük vergilerini bizimkilere bağlamak, hiçbir şey elde edememenin garantili bir yoludur.”

Sciences Po Üniversitesi Uluslararası Araştırmalar Merkezi Direktörü Stéphanie Balme, Avrupalıların Pekin ile ilişkilerde Washington’a güvenmesinin çok zor olduğunu ekledi:

“Çin politikamızın ABD’ye bağlı olması korkunç olurdu.”

AB, Hindistan meselesinde de benzer bir tutum sergiliyor. Brüksel, Delhi ile Washington’un Avrupa ürünlerine yönelik gümrük vergilerini artırmasına bir yanıt niteliği taşıması gereken bir serbest ticaret anlaşmasını görüşüyor.

Bir Avrupalı yetkili, “AB’nin Hindistan’a karşı gümrük vergisi uygulama niyeti yok, bu bizim çıkarlarımıza aykırı olurdu,” dedi.

Rus petrolü ve Macaristan faktörü

Trump’ın AB’nin Rusya’dan petrol alımını durdurma talebine gelince, Aralık 2022’de uygulamaya konulan ambargo sonucunda bu sevkiyatlar, savaş öncesi toplam petrol ithalatındaki yüzde 26’lık paydan yüzde 3’e düştü.

Tedarikin ikamesiyle ilgili sorunlar nedeniyle istisna elde eden Macaristan ve Slovakya, tek alıcılar olarak kaldı. Başka bir Avrupalı yetkiliye göre, AB “bunu Amerikalılara bildirdi, ancak onlar tepki vermiyor.”

Macaristan Başbakanı Viktor Orbán, Rusya’dan boru hattıyla petrol ve doğalgaz alımına devam etmek için Rusya’ya yönelik yaptırımlar ve Ukrayna’ya yardım konularındaki kararların oy birliğiyle alınması kuralını uzun süredir kullanıyor.

Budapeşte’deki Ulusal Kamu Hizmeti Üniversitesinden András Deák, ABD’nin Ukrayna’daki savaşın başlamasından kısa bir süre sonra Gazprom Neft ve Gazprom’un kontrolündeki Sırp petrol rafineri şirketi NIS’e yaptırım uyguladığını hatırlattı.

Deák, Bloomberg‘e yaptığı değerlendirmede, Rus petrolü alan (ve Slovakya’daki tek rafinerinin sahibi olan) Macar şirketi Mol’a da benzer bir adım atılabileceğini söyledi:

“Eğer ABD isterse, Orbán’ı Rusya’nın enerji kaynakları konusunda kolayca mat edebilir. Asıl soru, iş o noktaya gelirse Trump’ın Orbán ile olan yakın ilişkilerinin Macaristan’ı koruyup korumayacağıdır.”