AB ülkeleri yeni ECB lideri için pazarlık yapıyor

Avro bölgesi hükümetleri, Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) 28 yıllık tarihindeki en büyük liderlik değişikliklerinden birine hazırlanıyor.

Financial Times’a (FT) göre bankanın en üst düzey üç pozisyonuna ilişkin “kapsamlı bir paket”in Aralık ayı sonuna kadar karara bağlanması bekleniyor.

ECB Başkanı Christine Lagarde’ın, 2027’nin başlarında ECB Başkanlığından ayrılacağını açıklaması bekleniyor.

Baş ekonomist Philip Lane ve yönetim kurulu üyesi Isabel Schnabel’in sekiz yıllık görev süreleri de gelecek yıl sona erecek.

Görüşmeler hakkında bilgi sahibi bir AB diplomatı, “Hedef, yıl sonuna kadar büyük bir paket üzerinde anlaşmaya varmak,” dedi.

Müzakerelerden haberdar olan bir başka diplomat ise, “Stratejik istişareler yapılıyor, bu doğru. Herkes, karar vermemiz gereken çok sayıda önemli iktisadi görevin olduğunun farkında,” dedi.

Yaklaşan kadro değişikliği, Orta Doğu’da altı aydan fazla süren savaşın hükümetlerin borç servisi maliyetlerini artırması ve AB genelinde bütçe sıkıntılarına ilişkin endişeleri şiddetlendirmesi nedeniyle küresel tahvil piyasalarında dalgalanmanın yaşandığı bir dönemde gerçekleşiyor.

ECB, 2027’ye kadar “daha uzun süreli” enflasyona hazırlık amacıyla bu yıl içinde ana faiz oranını iki kez artırdı. ABD Merkez Bankası (Fed) ise bu hafta kendi tepkisini değerlendirecek.

Nisan ayında Fransa’da yapılacak seçimler de Avrupa liderleri için büyük önem taşıyor. Marine Le Pen, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un halefi olarak en önde gelen aday konumunda.

“ECB başkanlığı kararı, bir portföy kararıdır,” diyen konuyla ilgili üst düzey bir yetkili, bunun Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in görev süresinin sona ereceği 2029 yılına kadar Avrupa’daki “en önemli personel kararı” olduğunu da ekledi.

Söz konusu üst düzey yetkili, ECB’nin yeni liderlik kadrosunun “önümüzdeki yıllarda etkili bir şekilde hareket edebilecek, farklı profillere sahip güçlü kişilerden” oluşması gerektiğini de ekledi.

Yazılı olmayan kurallar, ulusal gururlar ve gizli karşılıklı bağımlılıkların birleşimi, Lagarde’ın halefi olması muhtemel iki ana aday arasındaki yarışın son derece açık olduğunu gösteriyor.

Bu iki aday, Uluslararası Ödemeler Bankası’nı yöneten Pablo Hernández de Cos ile eski Hollanda Merkez Bankası Başkanı Klaas Knot.

Kapalı kapılar ardında bu göreve ilgi duyduğunu da ifade eden Bundesbank Başkanı Joachim Nagel’in seçilme ihtimalinin düşük olduğu düşünülüyor.

AB’nin en önemli iki kurumunu (ECB ve Avrupa Komisyonu) iki Alman vatandaşının yönetmesi emsalsiz bir durum olur. Konuya yakın birkaç kişi de FT’ye, Berlin’de Nagel’e verilen desteğin “ılımlı” olduğunu söyledi.

Alman hükümeti şu anda, başkanlık pozisyonundan sonra en önemli ikinci pozisyon olarak kabul edilen ECB’nin bir sonraki baş ekonomisti olarak önerilecek adayları değerlendiriyor.

Tartışmalar hakkında ilk elden bilgi sahibi bir kişi, “Başka bir ülkeden bir ECB başkanı… ile dengelenen güçlü bir Alman baş ekonomist… Berlin’de potansiyel bir model olarak görülüyor,” dedi.

Konuyla ilgili bilgilendirilen üç kişi, FT’ye, Princeton’dan ekonomist Markus Brunnermeier, Stanford Üniversitesi’nden Profesör Monika Piazzesi ve eski IMF kıdemli ekonomisti Tobias Adrian’ın, Berlin’de ECB baş ekonomisti pozisyonu için tartışılan isimler arasında olduğunu söyledi.

Almanya’nın bu pozisyon için baskı yapması, Avro bölgesinin en büyük ekonomisini, bu kilit rolü de gözüne kestiren Fransa ile karşı karşıya getirecek.

Paris’te iki aday tartışılıyor: Fransa Merkez Bankası (Banque de France) başkan yardımcısı Agnès Bénassy-Quéré ve şu anda Santander’in Fransa’daki kurumsal ve yatırım bankacılığı bölümünün başkanı olan eski OECD baş ekonomisti Laurence Boone.

Ne var ki Alman hükümetinin düşüncesine aşina olan üç kişi, bir Fransız baş ekonomist ile bir İspanyol başkanın bir arada olmasının Berlin için “hayal edilmesi zor” olacağını belirtirken, Paris’in ise muhtemelen Hollandalı bir başkan ve Alman bir baş ekonomisti engelleyeceğini ifade etti.

Birçok gözlemci, 2019’da Macron’un Lagarde’ı aniden ECB başkanlığı için baş aday olarak öne sürdüğü gibi, son anda sürpriz bir üçüncü adayın ortaya çıkabileceği konusunda uyarıda bulundu.

Düşünce kuruluşu OMFIF’in başkanı David Marsh, yakın zamanda yayınladığı bir blog yazısında, eski Fransa Merkez Bankası Başkanı François Villeroy de Galhau’nun ECB başkanlığı için beklenmedik bir aday olabileceğini öne sürdü.

FT Şubat ayında, Lagarde’ın sekiz yıllık görev süresinin Ekim 2027’de sona ermesinden önce görevden ayrılmasının beklendiğini bildirmişti.

İran savaşının patlak vermesinin ardından Bloomberg’e verdiği demeçte, iktisadi çalkantı dönemlerinde erken ayrılmanın bir seçenek olmadığını belirtmişti.

Fakat Haziran ayında Fransız Les Echos gazetesine verdiği demeçte, koşulların iyileşmesi halinde durumun değişebileceğini ifade etmişti.

Geçen hafta düzenlenen ECB’nin son basın toplantısında Lagarde, geleceği hakkında “bildirecek bir şey olmadığını” söyledi.

Lagarde, bir yılı aşkın süredir Dünya Ekonomik Forumu (WEF) ile İsviçre’nin Davos kentinde her yıl düzenlenen ve siyasetçiler ile iş dünyası temsilcilerinin bir araya geldiği toplantıların ardındaki kuruluşun bir sonraki başkanı olması konusunda görüşüyor.

İki kaynak FT’ye, WEF yönetim kurulunun Lagarde’ın atanmasına ilişkin oylamasının önümüzdeki ay veya Kasım ayında gerçekleşebileceğini ve Lagarde’ın Ekim ayındaki para politikası toplantısında ECB’den ayrılacağını duyurabileceğini söyledi.