AB ve Britanya, 90 milyar avroluk Ukrayna kredisi için müzakere edecek

AB ve Birleşik Krallık, Londra’nın bloğun Ukrayna’ya yönelik 90 milyar avroluk kredisine katılması için müzakerelere başladıklarını duyurdu.

Bu gelişme, Britanya’nın AB’nin savunma kredisi programına (SAFE) katılımına ilişkin benzer görüşmelerin başarısızlıkla sonuçlanmasından aylar sonra geldi.

Macaristan’ın aylarca süren engellemesinin ardından nisan ayında onaylanan bu kredi, önümüzdeki iki yıl boyunca Ukrayna’nın mali ihtiyaçlarının yaklaşık üçte ikisini karşılamayı amaçlıyor.

Bunun 60 milyar avrosu askeri harcamalar için ayrılmış durumda.

Fakat bu kredide, AB ülkeleri ile Ukrayna ve AEA-EFTA ülkelerindeki savunma sanayi üreticilerini kayıran bir “Avrupa tercihi” de yer alıyor.

Bu nedenle Birleşik Krallık, bu kredinin dışında kalacak.

Kiev, üçüncü ülkelerden ekipman satın almak için istisna talep edebilir, fakat silah sistemlerini AB içinde temin edemediğini ya da yeterince hızlı temin edemediğini gerekçelendirmesi gerekiyor.

Britanya Başbakanı Keir Starmer, ülkesinin krediye olası katılımını bir “üçlü kazanç” durumu olarak nitelendirdi.

Starmer, Erivan’da düzenlenen Avrupa Siyasi Topluluğu (EPC) zirvesine vardığında gazetecilere şunları söyledi:

“Katılımını tartıştığımız AB kredisiyle ilgili olarak, bu Ukrayna için çok iyi bir şey, çünkü bu kredinin Ukrayna’ya, bu çatışmanın beşinci yılında acil olarak ihtiyaç duyduğu yetenekleri kazandıracak. Bu, Birleşik Krallık için de çok iyi, çünkü bu yetenek Birleşik Krallık’ta istihdama yol açıyor. Ayrıca, çeşitli görüşmelere devam ederken çok önemli olan Birleşik Krallık-AB ilişkileri için de çok iyi.”

Bu arada Brüksel, Manş Denizinin diğer yakasından gelen “net siyasi sinyali” memnuniyetle karşıladı.

Fakat bir Avrupa Komisyonu sözcüsü, Londra’nın “borçlanmadan kaynaklanan maliyetlere adil ve orantılı bir mali katkı sağlamayı taahhüt etmesi gerektiğini ve bunun Birleşik Krallık’ta yerleşik kuruluşlara verilen sözleşmelerin değeriyle orantılı olması gerektiğini” vurguladı.

Bu katkı, muhtemelen en tartışmalı konu olacak. İngiltere’nin AB’nin 150 milyar avroluk SAFE savunma programına katılımına ilişkin görüşmeler, iki tarafın Londra’nın programa yapacağı mali katkı konusunda önemli bir uçurumu kapatamaması üzerine çökmüştü.

Euractiv’in edindiği bilgiye göre, Birleşik Krallık 100 milyon avrodan fazla katkı yapmak istemedi, oysa AB bu rakamın 2 milyar avroya yakın olması gerektiğini tahmin ediyordu.

Komisyon sözcüsü, Londra’nın sağlaması beklenen tutarın “sonradan belirleneceğini” söyledi:

“Yani N yılında verilen sözleşmenin gerçek değerine bakıyoruz, ardından N+1 yılında, böylece Birleşik Krallık’ın faiz maliyetlerini karşılamak için yapması gereken katkıyı hesaplayabiliyoruz. Mümkün olduğunca çabuk ilerlemeye hazırız.”

Ukrayna, çeyrek sonundan önce kredinin ilk 6 milyar avroluk dilimini alacak.

Bu dilim, Ukrayna yapımı insansız hava araçlarının satın alınmasını finanse edecek; bu araçların birçok bileşeni AB dışından geldiği için Kiev bu konuda bir istisna almıştı.