AB yangınlarla boğuşurken itfaiyeye ayrılan bütçenin kısılması eleştiriliyor

Avrupa Birliği (AB) ülkeleri yaz aylarını devasa yangınlarla geçirirken, itfaiyeye ayrılan bütçenin küçültülmesi sert tepkiyle karşılanıyor.

EUobserver’da yer alan habere göre itfaiyeciler, politikacılar tarafından “kahraman” olarak anılmaktan bıktılar.

Fransız itfaiyecilerin sendikası Spasdis-CFTC’nin temsilcisi Ludovic Goblet, “Kahraman olarak anılmak istemiyoruz; bize kaynak sağlanmasını istiyoruz,” dedi.

Bu açıklamayı, yeni AB verilerinin, orman yangınları açısından kayıtlara geçen en kötü yılda Avrupa’daki profesyonel itfaiyeci sayısının 18.000 azaldığını göstermesinden birkaç gün sonra yaptı.

Bu rakamın içinde Fransa’daki 4.000’den fazla kişilik azalma da yer alıyordu.

Fransız itfaiyecilerden üç acil talep

Fransa’nın itfaiye ve kurtarma hizmetlerini temsil eden sendikalar koalisyonu, geçen perşembe İçişleri Bakanı Laurent Nuñez ile yaklaşık iki saat süren bir görüşme gerçekleştirdi.

Koalisyon, üç ana talebini dile getirdi: Acil durum çağrılarındaki artışla başa çıkmak için daha fazla kaynak, profesyonel itfaiyecilerin toplu olarak işe alınması ve sivil koruma hizmetlerini modernize edecek yeni bir yasa.

Sendika sözcüsü Xavier Boy, “Bakan beklentilerimizi karşılayamadı; somut bir yanıt alamadık. Finansman, finansman stratejisi veya mevzuatın içeriği konusunda hiçbir güvenceye sahip değiliz,” dedi.

Boy, itfaiye hizmetlerine ayrılan kaynakların, artan müdahale sayısı ve çoğalan krizlerle aynı hızda artmadığını belirtti.

Kaynak yetersizliği bardağı taşırdı: Eylülde grev geliyor

Sendikalar, kamu sektörü çalışanlarının da greve çıkmayı planladığı 29 Eylül’de “yoğun bir seferberlik” çağrısında bulundu.

İtfaiyeciler sendikası UNSA’dan David Saquet, AFP’ye yaptığı açıklamada, profesyonel itfaiyecilerin de bundan üç gün önce Paris’teki Cumhuriyet Meydanı’nda protesto düzenlemeyi planladıklarını söyledi.

İtfaiyeciler, geçici tahminlere göre yaz başından bu yana en az 120.000 hektarın yandığı, Fransa tarihinin en kötü orman yangını sezonlarından birinin ardından yorgun düştüklerini belirtiyorlar.

Fransız İçişleri Bakanlığı’nın kayıtlarında yer alan 256.400 itfaiyeciden sadece 44.000’i –yani yaklaşık yüzde 17’si– ya profesyonel ya da askeri personel.

Son haftalarda, bazı illerde gönüllü itfaiyeci olmak için yapılan başvurular iki katına, hatta bazı yerlerde üç katına çıktı.

İtfaiye yetkilileri, halkın minnettarlığı dalgasının da etkisiyle, son altı ayda aldıkları kadar başvuruyu birkaç hafta içinde almak zorunda kaldıklarını belirtiyorlar.

Fransa İçişleri Bakanı top çeviriyor

Nuñez perşembe günü yaptığı açıklamada, ülkenin sivil koruma hizmetlerini yeniden düzenlemeye yönelik uzun süredir beklenen yasa tasarısının 8 Eylül’de sunulacağını belirtti. 

2024 yılının ortalarında başlatılan bu girişim, ek finansman desteği de sağlanarak çöküş eşiğinde olduğu düşünülen sistemi modernize etmeyi amaçlıyordu. Fakat o zamandan beri süreç durma noktasına gelmişti.

İçişleri Bakanı, perşembe günü sendikalarla yapılan “oldukça samimi görüşmeleri” olumlu karşıladı.

Bakan, Eylül ayında sunulan önerinin, “şu anda afetlere veya yangınlara müdahale ettikleri sıklıkta kişisel tıbbi acil durumlara da müdahale etmek zorunda kalan” Fransız itfaiyecilerin “görevlerini daha net bir şekilde tanımlayacağını” belirtti.

Sosyal medya platformu X’te yayınlanan bir açıklamada Nuñez, itfaiye teşkilatının finansmanı konusunda görüşmelerin sürdüğünü ve 2027 bütçesinde ek kaynakların ayrılmasının beklendiğini de ekledi.

Avrupa Komisyonu kemer sıkmayı dayatıyor

Avrupa Komisyonu, bu yaz öncesinde üye ülkelere “uygun büyüklükte ve iyi hazırlanmış” bir itfaiye teşkilatına sahip olmalarını sağlamaları gerektiğini söyledi.

Fakat Komisyon aynı zamanda, itfaiye hizmetleri de dahil olmak üzere kamu hizmetlerine yönelik harcamalarda kesintilere yol açan AB’nin katı mali kurallarını da uyguluyor.

Örneğin Polonya, geçen yıl itfaiyeci sayısında en büyük azalmayı yaşadı. Fransa ile birlikte, 2024 yılında Aşırı Bütçe Açığı Prosedürü kapsamına alınmıştı.

Belçika da aynı duruma düştü: Ülkedeki itfaiye teşkilatı, 2024 yılında yüzde 10 oranında ve 2025 yılında 200 itfaiyeci daha az bir kadroyla orman yangınlarıyla mücadele ediyor.

Bu durum sadece halk ve itfaiyeciler için tehlikeli olmakla kalmıyor. Bu yaz orman yangınlarının yol açtığı hasar şimdiden 3 milyar avroyu aştı.

Öte yandan aynı mantık silahlanma konusunda uygulanmıyor ve askeri teçhizata devasa yatırımlar yapılıyor.

EUobserver’a göre giderek artan ve daha karmaşık tehditler karşısında, kemer sıkma politikaları Avrupa’yı daha zayıf, daha bölünmüş ve neredeyse her açıdan karşı karşıya olduğu zorluklara daha az hazırlıklı bir hale getirmiş durumda.