AB yeni yasa ile çip arzını denetlemek istiyor

Financial Times’ın gördüğü taslak belgeye göre Avrupa Birliği, olası bir çip krizinde Avrupa Komisyonu’na yarı iletken üreticilerinin sözleşmelerine müdahale etme ve üretim kapasitesi verilerini talep etme yetkisi vermeyi planlıyor. Taslak, şirketlere para cezası uygulanmasını ve kritik ürün siparişlerine öncelik tanınmasını da öngörüyor.

Financial Times’ın (FT) haberine göre Avrupa Birliği, yarı iletken tedarikinde yaşanabilecek krizlere karşı Avrupa Komisyonu’nun yetkilerini genişletecek yeni bir yasa tasarısı hazırlıyor.

Gazetenin ulaştığı taslak belgeye göre Brüksel, çip kıtlığı yaşanması halinde üreticilerle yapılan sözleşmelerin yeniden değerlendirilmesini zorunlu kılabilecek yetkilere sahip olacak.

Taslakta yer alan “çip yasası” kapsamında Avrupa Komisyonu, kriz durumlarında üretim kapasitesine ilişkin bilgileri paylaşmayı reddeden şirketlere 300 bin avroya kadar para cezası verebilecek.

Belgede ayrıca Avrupa Komisyonu’nun, yarı iletken üreticilerinden kriz açısından kritik görülen ürünlere ait siparişlere öncelik vermelerini isteyebileceği belirtiliyor. Taslağa göre bu yetki, mevcut sözleşmelerin geri plana itilmesine de imkan tanıyabilecek.

FT’nin aktardığına göre Brüksel, Avrupa Birliği ülkelerinin sınırlı kaynaklar için birbirleriyle rekabet etmesini önlemek amacıyla merkezi satın alma mekanizması kurmayı da değerlendiriyor. Haberde, bu modelin Kovid-19 salgını döneminde aşı tedarikinde uygulanan yönteme benzetildiği belirtildi.

Avrupa Komisyonu, FT’nin konuya ilişkin sorularını yanıtlamadı.

Haberde, düzenlemenin nihai metninin gelecek hafta tamamlanmasının beklendiği ifade edildi.

AB tedarik risklerine karşı hazırlıklarını hızlandırıyor

Gazeteye göre yasa hazırlıkları, yarı iletkenlerin Washington ile Pekin arasındaki gerilimde ekonomik baskı aracı olarak kullanılabileceğine yönelik kaygıların artmasıyla hız kazandı.

Gazete, Avrupa’nın ileri teknoloji çip tedarikinde Tayvan’a büyük ölçüde bağımlı olduğuna dikkat çekti. Haberde, dünyanın en gelişmiş çiplerinin yüzde 90’dan fazlasının Tayvan’da üretildiği bilgisine yer verildi.

FT, Tayvan çevresinde yaşanabilecek herhangi bir çatışmanın küresel ölçekte yarı iletken sıkıntısına yol açabileceğini yazdı.

Haberde, bu durumun akıllı telefonlardan veri merkezlerine, otomobillerden tıbbi ekipmanlara kadar çok sayıda sektörü etkileyebileceği belirtildi.

Nexperia örneği endişeleri artırdı

Gazetenin haberine göre bu riskler geçen yıl ekim ayında daha görünür hale geldi.

Haberde, Hollanda makamlarının Çinli sahibinden çip üreticisi Nexperia üzerindeki kontrolü aldığı belirtildi.

Gazeteye göre bu gelişmenin ardından şirketin Çin’deki biriminin tedarik faaliyetlerinde belirgin yavaşlama yaşandı.

FT, bunun bazı Avrupalı otomobil üreticilerini üretimlerini azaltmaya zorladığını aktardı.

Aynı ay Almanya’da da çip sıkıntısının derinleşmesi nedeniyle üreticilerle acil toplantı düzenlendi. Almanya Ekonomi Bakanlığı, şirketlerin karşı karşıya kaldığı sorunları ciddiyetle ele aldıklarını bildirdi.

Öte yandan Bloomberg geçen yıl ekim ayında Avrupa Birliği’nin, faaliyetlerini sürdürmek isteyen bazı Çinli şirketlerden teknoloji paylaşımı talep etmeyi değerlendirdiğini yazmıştı.

Bloomberg’in haberine göre söz konusu yaklaşım, Avrupa sanayisinin rekabet gücünü artırmayı amaçlıyor.

Ajans, bu tür önlemlerin özellikle otomotiv ve batarya gibi stratejik dijital ve üretim pazarlarına erişim sağlamak isteyen şirketlere uygulanmasının planlandığını aktarmıştı.