Diplomasi
ABD, BM’nin Gazze’de ateşkes kararını 6. kez engelledi

ABD, BM’nin Gazze’de derhal, koşulsuz ve kalıcı ateşkes çağrısı yapan ve İsrail’in bölgeye insani yardım girişine yönelik tüm kısıtlamaları kaldırmasını talep eden karar tasarısını veto etti. Ayrıca BM Genel Kurulunun, işgal altındaki Filistin topraklarından çekilmesi için İsrail’e verdiği 12 aylık süre dün dolmasına rağmen İsrail işgal ve saldırını yoğunlaştırmış durumda.
Seçimle gelen 10 üye tarafından hazırlanan ve 15 üyeli BM Güvenlik Konseyi’ne sunulan tasarı, Hamas ve diğer grupların elindeki tüm rehinelerin “derhal, onurlu ve koşulsuz” şekilde serbest bırakılmasını da talep ediyordu. Tasarı 14 lehte oy aldı. ABD, İsrail ile Hamas arasında neredeyse iki yıldır süren savaş boyunca Konsey’de altıncı kez veto hakkını kullandı.
ABD ve İsrail’in dünya sahnesinde izole olduğunu bir kez daha ortaya koyan oylama, dünya liderlerinin BM Genel Kurulu’nda yıllık toplantılarının yapılmasından sadece birkaç gün önce gerçekleşti.
Bu toplantıda Gazze önemli bir konu olacak ve ABD’nin önemli müttefiklerinin bağımsız bir Filistin devletini tanıması bekleniyor. Bu, İsrail ve ABD’nin şiddetle karşı çıktığı, Trump yönetimi ile İngiltere ve Fransa gibi yakın müttefikleri arasında bölünmeye neden olan, büyük ölçüde sembolik bir hamle.
“Gazze’de kıtlık teyit edildi”
Oylama öncesinde Danimarka’nın BM Büyükelçisi Christina Markus Lassen, “Gazze’de kıtlık teyit edildi; öngörülmedi, ilan edilmedi, teyit edildi” dedi. Lassen, “Bu sırada İsrail, Gazze Şehri’ndeki askeri operasyonunu genişletti ve sivillerin acılarını daha da derinleştirdi. İşte bu felaket niteliğindeki durum, bu insani ve insana dair başarısızlık, bugün harekete geçmemizi zorunlu kıldı” ifadelerini kullandı.
Washington’un İsrail’e kalkanı
ABD’li diplomat Morgan Ortagus, oylama öncesinde Konsey’de yaptığı konuşmada, “Bu savaşı başlatan ve sürdürmeye devam eden Hamas’tır. İsrail, savaşı bitirecek teklifleri kabul etti ancak Hamas bunları reddediyor. Hamas rehineleri serbest bırakıp silah bıraksa, savaş bugün sona erebilir” dedi.
ABD, BM’de müttefiki İsrail’i genellikle koruyor. Ancak geçen hafta nadir bir şekilde, Katar’daki son saldırıları kınayan Güvenlik Konseyi açıklamasına destek vermişti. Söz konusu metinde İsrail’in adı geçmese de ABD Başkanı Donald Trump’ın, İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu’nun emriyle düzenlenen saldırıdan duyduğu memnuniyetsizliği yansıttığı yorumları yapılmıştı.
İsrail’in BM Büyükelçisi Danny Danon, Katar’daki saldırılarla ilgili Güvenlik Konseyi açıklamasından memnun olmadıklarını ancak “ABD ile işbirliğinin düzeyi o kadar yüksek ki, bunu sorun etmedik” ifadelerini kullandı.
Hamas ve Filistin Yönetimi’nden tepki
Hamas, ABD’nin BM’nin Gazze’de ateşkes kararını veto ederek, İsrail’in Gazze’deki vahşi saldırılarına, öldürme ve aç bırakma politikasına yeşil ışık yaktığını belirtti. Washington yönetiminin İsrail’in Filistin halkına karşı işlediği soykırıma suç ortağı olduğu ifade edildi.
Öte yandan Filistin Devlet Başkanlığı Sözcüsü Nebil Ebu Rudeyne, yaptığı açıklamada, ABD’nin BM’nin Gazze’de ateşkes talebini veto ederek, İsrail’i Filistin halkına karşı işlediği suçlara devam etmeye teşvik ettiğini bildirdi.
BM Genel Kurulunun İsrail’e verdiği süre dün doldu
Öte yandan BM Genel Kurulunun, işgal altındaki Filistin topraklarından çekilmesi için İsrail’e verdiği 12 aylık süre dün sona erdi.
Uluslararası Adalet Divanının (UAD) 19 Temmuz 2024’teki danışma görüşünde İsrail’in Filistin topraklarındaki işgalinin tümüyle hukuka aykırı olduğu ve işgali derhal sonlandırmasını içeren danışma görüşünün BM Genel Kuruluna taşınmasıyla alınan ve 14’e karşı 124 oy ile kabul edilen kararda İsrail’in 12 ay içerisinde işgali sonlandırması istenmişti.
İsrail, işgal ettiği Filistin topraklarından çekilmesi için verilen 12 aylık süre dolmasına rağmen, işgali sonlandırmak bir yana, yerleşim faaliyetlerini artırmış ve Filistinlilere yönelik saldırılarını ve sistematik ihlalleri yoğunlaştırmış durumda.
BM Genel Kurul kararının içeriği
BM Genel Kurulunun 18 Eylül 2024 tarihli kararında, UAD’nin Temmuz 2024’teki danışma görüşünde İsrail aleyhine verilen hukuki yükümlülüklerin bağlayıcı niteliği teyit edilmişti.
Karar, ülkelerin diplomatik, ekonomik ve hukuki araçlarla uyumluluğu sağlama yükümlülüğünü hatırlatırken, Filistinlilerden gasbedilen topraklarla ticaretin durdurulmasından, işgalle suç ortaklığı yapan kişi ve kuruluşlara yaptırım uygulanmasına kadar geniş bir yelpazede tedbirler öngörmüştü.
BM Genel Kurulu ayrıca, UAD’nin ortaya koyduğu sonuçları icra ettirmek için devletlerin diplomatik, ekonomik ve yasal yolları kullanması çağrısında bulunmuştu.
UAD’nin danışma görüşü
UAD, 19 Temmuz 2024’te verdiği danışma görüşünde İsrail’in Gazze, Doğu Kudüs ve Batı Şeria’da işgalci olduğunu tespit ederek, İsrail’in Filistin topraklarındaki işgaline “en kısa sürede son vermesi” gerektiğini bildirmişti.
BM, özellikle de görüşü talep eden Genel Kurul ve Güvenlik Konseyi’nin, İsrail’in işgal ettiği Filistin topraklarındaki hukuksuz varlığına mümkün olan en kısa sürede son vermek için gereken kesin yöntemleri ve ilave eylemleri değerlendirmesi gerektiğini bildirmişti.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını7 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi4 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını7 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Dünya Basını2 hafta önceProf. Pape: İran savaş öncesinden daha güçlü











