ABD, Endonezya üzerinden sınırsız uçuş izni almak üzere

Gizli bir ABD savunma belgesi, Amerikan askeri uçaklarının Endonezya hava sahasından genel uçuş izni almasını öngören bir plan ortaya koyuyor.

Bu durum, ABD’nin Hint-Pasifik bölgesindeki operasyonel erişimini genişletme yolunda önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

The Sunday Guardian’ın haberine göre Endonezya Cumhurbaşkanı Prabowo Subianto ile Donald Trump’ın şubat ayında Washington’da gerçekleştirdiği görüşmenin ardından bu meselenin gündeme geldiği anlaşılıyor.

Prabowo, Barış Zirvesine katılmak üzere 18-20 Şubat 2026 tarihleri arasında Washington D.C.’yi ziyaret etmişti.

Gizli bir ABD belgesinde yer alan ayrıntılara göre, bu ziyaret sırasında Trump ile yaptığı ikili görüşmede, ABD uçaklarının Endonezya hava sahasından genel uçuş izni almasına izin veren bir öneriyi onayladı.

Bu taahhüdü hayata geçirmek için ABD Savunma Bakanlığı, 26 Şubat’ta Endonezya Savunma Bakanlığına “ABD Uçuşlarının Hayata Geçirilmesi” başlıklı bir belge gönderdi. 

Belge, Endonezya’nın acil durum operasyonları, kriz müdahale görevleri ve karşılıklı olarak kararlaştırılan askeri tatbikatlar için ABD askeri uçaklarının hava sahasından geçişine izin vereceği resmi bir mutabakat öneriyor.

Metinde, bu düzenlemenin amacının “Endonezya Hükümeti’nin, acil durum operasyonları, kriz müdahalesi ve karşılıklı olarak kararlaştırılan tatbikat faaliyetleri kapsamında ABD uçaklarının Endonezya hava sahasından geçişine genel izin vermesi” olduğu belirtilmektedir.

Ayrıca metinde, “ABD uçakları, bildirimde bulunulduktan sonra ABD tarafından devre dışı bırakıldığına dair bir sonraki bildirim gelene kadar doğrudan geçiş yapabilir,” ifadesiyle, mekanizma devreye girdiğinde fiilen kesintisiz erişime izin verileceği açıkça belirtilmektedir.

Teklif, vaka bazlı izin yerine bildirim temelli bir sistem kurarak, ABD ordusunun hareket kabiliyetine ilişkin prosedürel kısıtlamaları önemli ölçüde azaltıyor.

Ayrıca, paralel diplomatik ve askeri iletişim kanallarının yanı sıra, ABD Pasifik Hava Kuvvetleri ile Endonezya hava operasyon merkezleri arasında doğrudan bir acil hat da dahil olmak üzere koordinasyon mekanizmalarını ana hatlarıyla belirtiyor.

Belgeye göre Endonezya, anlaşmanın metni konusunda ABD ile şimdiden mutabakata vardı.

Endonezya Savunma Bakanı Sjafrie Sjamsoeddin’in 15 Nisan’da Washington’u ziyaret etmesi planlanıyor. Burada ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ile anlaşmayı imzalayarak mekanizmayı resmileştirmesi bekleniyor.

Bu gelişme, ABD’nin Güneydoğu Asya’da güvenilir transit koridorları güvence altına alma yönündeki açık askeri niyetini işaret ediyor.

Pasifik ve Hint Okyanusları arasındaki kritik deniz ve hava yollarını kapsayan Endonezya’nın coğrafi konumu, hava sahasını hızlı konuşlandırma ve güç projeksiyonu açısından stratejik olarak hayati hale getiriyor.

Hint-Pasifik bölgesinde ABD’nin Avustralya, Filipinler ve Japonya gibi kilit müttefikleriyle halihazırda üs erişimi ve üst uçuş anlaşmaları var.

Endonezya’nın bu ağa eklenmesi, bölge genelinde operasyonel sürekliliği önemli ölçüde artıracak.

Önerilen anlaşmanın daha geniş jeopolitik etkileri olması muhtemel. Endonezya hava sahası üzerinden sürekli erişim imkânı sağlayarak, Güneydoğu Asya’daki askeri hareketlilik dengesini değiştirecek ve özellikle Hint-Pasifik’teki büyük güçler arasında devam eden rekabet ortamında stratejik gerilimin artmasına katkıda bulunabilir.

Ne Washington ne de Cakarta, belgeyle ilgili kamuoyuna herhangi bir doğrulama yaptı.

Fakat metinde özetlenen olayların sırası, üst düzey siyasi onay, hükümetler arası konsensüs ve yakın zamanda imzalanacak olması da dahil olmak üzere, anlaşmanın son aşamaya yaklaştığını gösteriyor.