Amerika
ABD Federal Mahkemesinden Pentagon’a basın kartı talimatı
ABD’de Federal Yargıç Paul Friedman, Pentagon’un akredite gazetecilerin çalışma alanlarına erişimini engelleyerek anayasaya aykırı davrandığına ve mahkeme kararlarını baypas etmeye çalıştığına hükmetti. Savaş Bakanı Hegseth yönetiminin basın özgürlüğünü kısıtlayan yeni düzenlemelerini “hukuksuz” bulan mahkeme, muhabirlerin binaya giriş haklarının derhal iade edilmesini emretti.
Washington’daki bir federal yargıç Perşembe günü verdiği kararda, ABD Savaş Bakanlığının (Pentagon) akredite gazetecilerin binaya erişimini engelleyerek daha önceki bir mahkeme kararını ihlal ettiğine ve basını engellediğine hükmetti.
Karar, Savaş Bakanı Pete Hegseth’in medya erişimini sınırlandırma girişimlerine yönelik önemli bir hukuki darbe niteliği taşıyor.
ABD Bölge Yargıcı Paul Friedman, Savaş Bakanlığı yetkililerinin 20 Mart tarihinde verilen karara uymak zorunda olduklarını belirtti.
Söz konusu 20 Mart tarihli kararda mahkeme, New York Times gazetesinin açtığı davada basın lehine görüş bildirmiş ve Pentagon’un geçen yıl yürürlüğe koyduğu basın politikasının anayasaya aykırı olduğunu tespit etmişti.
Yargıç Friedman, Pentagon yetkililerine hem New York Times muhabirlerinin hem de binada ABD ordusunu takip eden tüm diğer gazetecilerin basın kartlarının derhal iade edilmesi talimatını verdi.
Pentagon kararı temyize götüreceğini açıkladı
Pentagon, Perşembe günü açıklanan bu yeni karara karşı temyiz yoluna başvurmayı planladığını duyurdu. Pentagon baş sözcüsü Sean Parnell, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, Bakanlığın mahkeme kararına katılmadığını ve itiraz edeceklerini ifade etti.
Parnell, Bakanlığın mahkeme emrine her zaman uyduğunu savunarak, kararda ismi geçen her gazetecinin basın kartlarının (PFAC) iade edildiğini ve mahkemenin 20 Mart tarihli görüşünde belirttiği tüm endişeleri gideren revize edilmiş bir politikanın yayımlandığını kaydetti.
Sözcü ayrıca, Pentagon Yerleşkesi’nin emniyetli ve güvenli işleyişini sağlama yükümlülüğünü yerine getirirken basının binaya erişimine bağlı kalmayı sürdürdüklerini dile getirdi.
Mahkeme “yeni düzenleme” adı altındaki kısıtlamaları reddetti
Savaş Bakanlığı geçen ay yargıcın talimatına uyacağını açıklamış, ancak gazetecilerin binaya girişini fiilen engelleyen yeni bir kurallar seti yürürlüğe koymuştu.
Bu durum üzerine New York Times avukatları, bakanlık yetkililerini orijinal mahkeme kararına uymaya zorlamak amacıyla yeniden mahkemeye başvurmuştu.
Yargıç Friedman, son kararında Pentagon’un stratejisini sert bir dille eleştirdi. Friedman, “Bakanlık, ‘yeni’ bir adım atıyormuş kisvesi altında hukuksuz bir politikayı yeniden uygulamaya koyamaz ve mahkemenin buna göz yummasını bekleyemez” ifadelerini kullandı.
Friedman’ın ilk kararına itiraz edeceklerini belirten Bakan Hegseth’in ekibi, asıl emri geçici ve revize edilmiş bir basın politikasıyla aşmaya çalışmıştı.
Bu ara düzenleme, muhabirlerin yanlarında bir refakatçi olmadan binada çalışmalarını engellemeye devam ediyordu. Yeni plana göre gazetecilere bina içinde değil, Pentagon arazisindeki ancak ana binanın dışındaki bir “ek tesis” içinde henüz hazır olmayan bir çalışma alanı tahsis edilmesi öngörülüyordu.
Gazetecilerden “Birinci Madde” vurgusu
New York Times adına sunulan dilekçede avukatlar, revize edilen politikanın mahkeme kararını geçersiz kılmaya yönelik bir girişim olduğunu ve iptal edilen hükümlerin yürürlükte bırakıldığını belirtti.
New York Times avukatı Theodore Boutrous, kararın ardından yaptığı açıklamada, bu hükmün hem mahkemenin otoritesini hem de ABD Anayasası’nın Birinci Maddesi’nin bağımsız gazeteciliğe sağladığı korumaları güçlü bir şekilde teyit ettiğini vurguladı.
Dava süreci, New York Times’ın Aralık ayında Trump yönetimini dava etmesiyle başlamıştı. Davanın temelini, askeri konularda bilgi alma veya raporlama süreçlerine kısıtlamalar getiren bir sözleşmeyi imzalamayı reddeden gazetecilerin binaya girişinin yasaklanması oluşturuyordu.
Ekim ayında yürürlüğe giren bu basın politikası, gazetecilerin gizli olmasa bile Savaş Bakanlığı yetkilileri tarafından açıkça onaylanmamış materyalleri elde etmeyeceklerine veya kullanmayacaklarına dair bir taahhütname imzalamalarını şart koşuyordu.
50’den fazla gazeteci, bu belgeyi imzalamayı reddetmiş ve sonuç olarak basın kartlarını alamamıştı.
Yargıç Friedman orijinal kararında, ABD Anayasası’nın Birinci Maddesi’nin temel amacının, basının istediğini yayımlamasını ve halkın resmi bir yasaklama olmaksızın dilediğini okumasını sağlamak olduğunu hatırlatmıştı.
Friedman son hükmünde, Pentagon’un şu an sunduğu erişim imkanının, gazetecilerin daha önce sahip olduğu geniş kapsamlı erişim haklarının yanına bile yaklaşamadığını vurguladı.