Diplomasi
ABD ile Ermenistan arasında nükleer işbirliği anlaşması

ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance’in Erivan ziyareti kapsamında imzalanan sivil nükleer işbirliği anlaşması imzalandı. Anlaşma, küçük modüler reaktör teknolojilerinin transferi ve uzun vadeli teknik destek kalemleri dahil olmak üzere toplam 9 milyar dolarlık bir yatırım paketini öngörüyor.
ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance, Ermenistan ile sivil nükleer işbirliği anlaşmasına imza atarak Erivan yönetimine enerjide Rusya’ya olan bağımlılığı azaltması karşılığında 9 milyar dolara kadar yatırım sözü verdi.
Bloomberg’in aktardığına göre ABD tarafı bu adımı ticari bir girişimden ziyade Güney Kafkasya’da nüfuzunu pekiştirmeye yönelik stratejik bir karar olarak değerlendiriyor.
Söz konusu anlaşma, ABD’li şirketlerin Ermenistan’a nükleer teknoloji, yakıt ve hizmet ihraç etmesi için gerekli yasal çerçeveyi oluşturuyor.
İşbirliğinin temel odağını küçük modüler reaktör tedariki teşkil ediyor. Belge, ABD’li firmalara Sovyet döneminden kalan Ermeni Nükleer Güç Santrali’nin (Metsamor) yerini alacak yeni ünite projelerinde rekabet etme fırsatı sunuyor.
Mevcut santralin işletme süresinin Rusya’nın desteğiyle 2036 yılına kadar uzatılması planlansa da Erivan yönetimi yeni bir tesis inşası için alternatifleri değerlendiriyor.
Metsamor santralinin geleceği
Erivan’ın yaklaşık 30 kilometre batısında, Metsamor şehri yakınlarında bulunan ve 1969-1977 yılları arasında inşa edilen Ermeni Nükleer Güç Santrali, halihazırda iki adet VVER-440 reaktörüyle faaliyet gösteriyor.
Kompleksin işletimi Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu Rosatom ile işbirliği içinde yürütülüyor. Güney Kafkasya’daki tek aktif nükleer santral olma özelliğini taşıyan tesis, Ermenistan’ın toplam elektrik üretiminin yaklaşık yüzde 40’ını karşılıyor.
Başkan Yardımcısı Vance, Erivan’da düzenlenen brifingde yaptığı açıklamada, “Bu anlaşma, ABD ve Ermeni şirketlerinin sivil nükleer projelerde ortaklık kurmasının yolunu açacaktır. Bu süreç, ABD’den yapılacak 5 milyar dolarlık başlangıç ihracatının yanı sıra yakıt ve teknik sözleşmeler aracılığıyla sağlanacak 4 milyar dolarlık uzun vadeli desteği kapsamaktadır” ifadesini kullandı.
Erivan Batı teknolojisine yöneliyor
Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, anlaşmanın iki ülke arasındaki enerji ortaklığında “yeni bir sayfa açacağını” ve Ermenistan’ın enerji kaynaklarının çeşitlendirilmesine katkı sağlayacağını belirtti.
Bloomberg, Ermenistan’ın güvenlik, çeşitlendirme ve enerji egemenliği gerekçeleriyle Batı tasarımı reaktörlere geçiş yapacağına dair sinyalleri giderek daha sık verdiğini vurguladı.
Nükleer alandaki bu işbirliği, ABD’nin Güney Kafkasya’da kalıcı bir konum elde etmeye yönelik daha geniş kapsamlı stratejisinin bir parçası olarak görülüyor.
Bu gelişme, bölgedeki diplomatik hareketliliğin bir devamı niteliği taşıyor. 8 Ağustos 2025 tarihinde Beyaz Saray’da ABD Başkanı Donald Trump, Ermenistan Başbakanı Paşinyan ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile bir araya gelmişti.
Görüşme sonunda taraflar, Erivan ile Bakü arasında barışın tesisi ve devletlerarası ilişkilerin kurulmasına ilişkin üçlü bildiri imzalamıştı.
Bu müzakereler öncesinde ABD ve Ermenistan, Zengezur Koridoru’na ilişkin münhasır bir anlaşma imzalayarak koridorun 99 yıllığına ABD’ye devredilmesini kararlaştırmıştı.
Söz konusu güzergahın “Uluslararası barış ve refah için Trump rotası” olarak adlandırılacağı açıklanmıştı.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını5 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını6 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Dünya Basını1 hafta önceProf. Pape: İran savaş öncesinden daha güçlü










