Diplomasi
ABD, İngiliz ordusunun odağının Avrupa olmasını istiyor

ABD ve Pentagon, İngiliz ordusunun Asya’dan daha çok Avrupa’ya odaklanmasını istiyor.
Bu, Joe Biden döneminde, ABD’nin müttefiklerinden Hint-Pasifik bölgesine odaklanmasını istemesinden tamamen farklı bir strateji gibi görünüyor.
Financial Times’ın (FT) görüşlerini aktardığı beş kaynağa göre, ABD Savunma Bakanlığı Politika Müsteşarı Elbridge Colby, İngiliz yetkililere Trump yönetiminin İngiliz ordusunun Avrupa-Atlantik bölgesine odaklanmasını artırması gerektiğini söyledi.
Pentagon’un üçüncü adamı Colby, Londra’nın HMS Prince of Wales uçak gemisini Hint-Pasifik’te de görev alacak bir sefere göndermesinden duyduğu endişeyi de dile getirdi. Colby, uzun süredir Avrupa ülkelerinin, özellikle Ukrayna’daki savaşla ilgili olarak, bölgelerinin güvenliği konusunda daha fazla sorumluluk alması gerektiğini savunuyor. Böylece ABD ordusunun Çin ve Hint-Pasifik’e daha fazla odaklanabileceğini belirtiyor.
Bu adım, Biden yönetiminin 180 derecelik bir dönüşü anlamına geliyor. Biden yönetimi, Avrupa’nın Asya’daki askeri varlığının artırılmasının, bölgedeki “agresif Çin askeri faaliyetlerine” karşı koymaya yardımcı olacağını ve olası Tayvan savaşı kararını caydırmaya yardımcı olabileceğini savunuyordu.
Son yıllarda Almanya, Birleşik Krallık, Fransa ve Hollanda dahil olmak üzere Avrupa ülkeleri, Pekin’in itirazlarına rağmen Güney Çin Denizi’ne savaş gemileri gönderdi.
2021’de Pentagon, Birleşik Krallık’ın Queen Elizabeth uçak gemisinin Hint-Pasifik’e “tarihi” konuşlandırılmasını memnuniyetle karşılamıştı. Biden yönetiminin ilk yarısında Beyaz Saray’ın Hint-Pasifik sorumlusu Kurt Campbell, Avrupa’yı Pasifik’te daha fazla adım atmaya zorlarken, Atlantik ve Pasifik bölgelerinin birbirine bağlı olduğunu savunmuştu.
Amerikan Girişim Enstitüsünün Asya güvenlik uzmanı Zack Cooper, “Bu karar, Trump yönetiminin iki bölgeyi birbirinden ayırmaya çalışacağını gösteriyor. Bu da her iki bölgedeki müttefiklerin ABD’nin bölgedeki varlığının devamı konusunda daha fazla endişelenmesine neden olabilir,” dedi.
Konu hakkında bilgi sahibi bir kaynak, Birleşik Krallık’ın “Avro-Atlantik öncelikleri konusunda ABD ile yakın işbirliği dahil olmak üzere her zaman dünya çapında aktif olduğunu” fakat “Avrupa, Orta Doğu veya Hint-Pasifik’te olsun, kendi çıkarlarının yanı sıra dünya çapındaki ortaklıklarını da gözeteceğini” söyledi.
ABD’li askeri yetkililer genel olarak Pasifik’te daha fazla Avrupa askeri varlığından memnun olsa da, Pentagon’daki Trump yönetiminin sivil politika ekibi, ülkelerin kendi bölgelerine daha fazla odaklanmasını istiyor.
Colby bu hafta, Avrupa’nın savunma harcamalarını GSYİH’sinin yüzde 5’ine çıkarmayı “kilit” olarak nitelendirdi. Ülkeleri savunma yatırımlarını artırmaya teşvik eden Colby, geçtiğimiz günlerde Kongre’ye Japonya’nın yüzde 2’lik hedefini aşması gerektiğini, Tayvan’ın ise yüzde 10 harcaması gerektiğini söylemişti.
Beacon Global Strategies’in Asya güvenlik uzmanı Eric Sayers, “Avrupa’nın askeri gücü sınırlı olduğu için, Trump yönetiminin bu gücün Asya veya başka yerlere yayılmak yerine Avrupa kıtasına ve Rusya tehdidine odaklanmasını istemesi doğal. Barış zamanında diğer bölgelere deniz diplomasisi uygulamak, Avrupa’nın bugünlerde karşılayabileceği bir lüks değil,” diyerek planı savundu.
Fakat stratejiyi eleştirenler, İran, Rusya, Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti (KDHC) ve Çin arasında artan işbirliğinin, ABD’nin kendi bölgeleri dışındaki müttefiklerinden yardım alması gerektiği anlamına geldiğini söylüyor.
Hint-Pasifik bölgesinde yer alan bir ülkeden bir yetkili, “Avrupa, Orta Doğu ve Hint-Pasifik bölgeleri her zaman birbiriyle derin bağlantılı olmuştur. Fakat bugün güvenlik, her zamankinden daha bölünmez bir hal almıştır; en azından otoriter revizyonist güçlerin güçlü bir küresel ekseninin yeniden ortaya çıkması nedeniyle,” dedi.
İngiliz savunma bakanlığı ise, “HMS Prince of Wales ile bu yılın sonlarında yapılacak tatbikatlar için uçak gemisi saldırı grubunun konuşlandırılması konusunda ABD ve Hint-Pasifik müttefiklerimizle yakın işbirliği içindeyiz,” dedi.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını7 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını7 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Dünya Basını1 hafta önceProf. Pape: İran savaş öncesinden daha güçlü








