ABD Kongresi, “İsrail karşıtı” yayınları nedeniyle Wikipedia’yı soruşturuyor

ABD Kongresi Denetim ve Kamu Reformu Komitesi, Wikipedia’nın “editleme” faaliyetlerinde, özellikle İsrail ile ilgili makalelerde bazı “ulus-devlet aktörlerinin olası etkisini” araştırıyor.

Bu, komite başkanı James Comer ve Siber Güvenlik, Bilgi Teknolojisi ve Kamu İnovasyonu Alt Komitesi başkanı Nancy Mace tarafından geçen hafta Wikimedia CEO’su Maryana Iskander’e gönderilen bir mektupta duyuruldu.

Soruşturma, ABD vergi mükelleflerinin parasıyla sübvanse edilen akademik kurumlarda yabancı aktörlerin ABD kamuoyunu etkileme çabalarına yönelik daha geniş kapsamlı bir soruşturmanın parçası olarak yürütülüyor.

İlginç bir şekilde, mektupta özellikle İsrail ile ilgili Wikipedia makalelerinde “antisemitik ve İsrail karşıtı” bilgileri yaymak için sistematik çabalar vurgulanıyor.

Ayrıca, düşman devlet aktörlerinin, Wikipedia makalelerini ve yapay zeka sohbet robotlarının eğitimi için kullanılan diğer haber kaynaklarını manipüle ederek Batılı izleyicileri “Kremlin yanlısı ve Batı karşıtı” mesajlara maruz bırakma eylemlerine de dikkat çekiliyor.

Wikipedia, Wikimedia Vakfı tarafından barındırılan birkaç platformdan biri. Wikmiedia, Wikipedia’da gösterilen makaleleri oluşturmaz, çünkü bu iş gönüllü editörler tarafından yapılır, fakat tehditleri yönetmek ve kötü niyetli aktörlerle ilgilenmekten sorumlu.

Mektupta, Wikipedia’nın platformunda önyargı yaratan veya tarafsız bakış açısını zedeleyen kötü niyetli davranışları tespit etmek ve durdurmak için kullandığı araçlar ve yöntemlerle ilgili soruların da yer aldığı belirtiliyor.

Bu nedenle Mace ve Comer, Wikimedia’dan 1 Ocak 2023’ten günümüze kadar olan dönemi kapsayan bilgileri mümkün olan en kısa sürede, fakat en geç 10 Eylül 2025 tarihine kadar teslim etmesini talep etti.

Talepler arasında Wikipedia’daki düzenleme faaliyetlerinde ulus-devlet aktörleri tarafından olası koordinasyona ilişkin kayıtlar, iletişimler veya analizler; Wikipedia politikalarını ihlal ettiği düşünülen içeriği düzenlemek veya etkilemek için akademik kurumlar içinde olası koordinasyona ilişkin kayıtlar; ve Wikipedia’nın Tahkim Komitesinin (ArbCom) kayıtları, tüm editör davranış anlaşmazlıkları ve bunlara karşı alınan önlemler de yer alıyor.

Ek olarak, Mace ve Comer, ArbCom’un eylemlerine tabi olan editörlerin hesaplarının tanımlayıcı ve benzersiz özelliklerini (adlar, IP adresleri, kayıt tarihleri ve kullanıcı etkinlik günlükleri gibi) gösteren kayıtları talep ederek, fiilen bireylerle ilgili kişisel bilgileri istedi.

Ayrıca, Wikimedia Vakfı tarafından antisemitizm ve İsrail Devleti ile çatışmalarla ilgili manipülasyon veya önyargı kalıplarının analiz edilmesini veya incelenmesini özellikle talep ettiler.

İsrail yanlısı medya organları, Wikipedia’daki “antisemitik” ve “İsrail karşıtı” makalelere ilişkin bir süredir yayın yapıyordu.

Ekim 2024’te Jerusalem Post, Wikipedia’nın “Siyonizm” sayfasının kısmen, “güçlü bir anti-Siyonist görüşe sahip” bir kullanıcı tarafından düzenlendiğini ortaya çıkarmıştı.

Ardından, 2025 yılının ağustos ayı başlarında, yine JerusalemPost gazetesi, Wikimedia Vakfı Mütevelli Heyeti seçimleri için aday olan altı finalistten birinin, Hamas ile ilişkiliolduğu öne sürülen ters kırmızı üçgeni birkaç kez paylaştığını ve 7 Ekim 2023’te Hamas’ın, “tecavüz iddialarını” tahrif etmekle suçladığını bildirdi.

Kongre mektubu ise, en azından kısmen, Anti-Defamation League’in (ADL) “Wikipedia’nın önyargıları” hakkındaki mart ayı raporundan etkilenmiş görünüyor.

ADL raporu, en az 30 editörün Wikipedia’yı “antisemitik ve İsrail karşıtı” önyargılar eklemek için değiştirdiğini ve bu 30 editörün son 10 yılda meslektaşlarına göre iki kat daha fazla düzenleme yaptığını ve diğer editörlere göre 18 kat daha aktif iletişim kurduğunu ortaya koydu.

ADL, editörlerin ilgili sayfaları değiştirmeyi koordine ettiklerini, Filistinlilerin “antisemitizmini, şiddetini ve İsrail’i yok etme çağrılarını” önemsiz göstererek İsrail’e yönelik eleştirileri artırdıklarını savundu.

Bu düzenlemelerin 7 Ekim Aksa Tufanı Operasyonunun ardından arttığı ve saygın kaynak alıntılarının “sistematik” olarak kaldırıldığı ve İsrail’i eleştiren içeriği korumak ve “Filistin terörüne” ilişkin bilgileri kaldırmak için eşzamanlı oylama yapıldığı iddia ediliyor.