Bizi Takip Edin

Amerika

ABD Kongresi, “İsrail karşıtı” yayınları nedeniyle Wikipedia’yı soruşturuyor

Yayınlanma

ABD Kongresi Denetim ve Kamu Reformu Komitesi, Wikipedia’nın “editleme” faaliyetlerinde, özellikle İsrail ile ilgili makalelerde bazı “ulus-devlet aktörlerinin olası etkisini” araştırıyor.

Bu, komite başkanı James Comer ve Siber Güvenlik, Bilgi Teknolojisi ve Kamu İnovasyonu Alt Komitesi başkanı Nancy Mace tarafından geçen hafta Wikimedia CEO’su Maryana Iskander’e gönderilen bir mektupta duyuruldu.

Soruşturma, ABD vergi mükelleflerinin parasıyla sübvanse edilen akademik kurumlarda yabancı aktörlerin ABD kamuoyunu etkileme çabalarına yönelik daha geniş kapsamlı bir soruşturmanın parçası olarak yürütülüyor.

İlginç bir şekilde, mektupta özellikle İsrail ile ilgili Wikipedia makalelerinde “antisemitik ve İsrail karşıtı” bilgileri yaymak için sistematik çabalar vurgulanıyor.

Ayrıca, düşman devlet aktörlerinin, Wikipedia makalelerini ve yapay zeka sohbet robotlarının eğitimi için kullanılan diğer haber kaynaklarını manipüle ederek Batılı izleyicileri “Kremlin yanlısı ve Batı karşıtı” mesajlara maruz bırakma eylemlerine de dikkat çekiliyor.

Wikipedia, Wikimedia Vakfı tarafından barındırılan birkaç platformdan biri. Wikmiedia, Wikipedia’da gösterilen makaleleri oluşturmaz, çünkü bu iş gönüllü editörler tarafından yapılır, fakat tehditleri yönetmek ve kötü niyetli aktörlerle ilgilenmekten sorumlu.

Mektupta, Wikipedia’nın platformunda önyargı yaratan veya tarafsız bakış açısını zedeleyen kötü niyetli davranışları tespit etmek ve durdurmak için kullandığı araçlar ve yöntemlerle ilgili soruların da yer aldığı belirtiliyor.

Bu nedenle Mace ve Comer, Wikimedia’dan 1 Ocak 2023’ten günümüze kadar olan dönemi kapsayan bilgileri mümkün olan en kısa sürede, fakat en geç 10 Eylül 2025 tarihine kadar teslim etmesini talep etti.

Talepler arasında Wikipedia’daki düzenleme faaliyetlerinde ulus-devlet aktörleri tarafından olası koordinasyona ilişkin kayıtlar, iletişimler veya analizler; Wikipedia politikalarını ihlal ettiği düşünülen içeriği düzenlemek veya etkilemek için akademik kurumlar içinde olası koordinasyona ilişkin kayıtlar; ve Wikipedia’nın Tahkim Komitesinin (ArbCom) kayıtları, tüm editör davranış anlaşmazlıkları ve bunlara karşı alınan önlemler de yer alıyor.

Ek olarak, Mace ve Comer, ArbCom’un eylemlerine tabi olan editörlerin hesaplarının tanımlayıcı ve benzersiz özelliklerini (adlar, IP adresleri, kayıt tarihleri ve kullanıcı etkinlik günlükleri gibi) gösteren kayıtları talep ederek, fiilen bireylerle ilgili kişisel bilgileri istedi.

Ayrıca, Wikimedia Vakfı tarafından antisemitizm ve İsrail Devleti ile çatışmalarla ilgili manipülasyon veya önyargı kalıplarının analiz edilmesini veya incelenmesini özellikle talep ettiler.

İsrail yanlısı medya organları, Wikipedia’daki “antisemitik” ve “İsrail karşıtı” makalelere ilişkin bir süredir yayın yapıyordu.

Ekim 2024’te Jerusalem Post, Wikipedia’nın “Siyonizm” sayfasının kısmen, “güçlü bir anti-Siyonist görüşe sahip” bir kullanıcı tarafından düzenlendiğini ortaya çıkarmıştı.

Ardından, 2025 yılının ağustos ayı başlarında, yine JerusalemPost gazetesi, Wikimedia Vakfı Mütevelli Heyeti seçimleri için aday olan altı finalistten birinin, Hamas ile ilişkiliolduğu öne sürülen ters kırmızı üçgeni birkaç kez paylaştığını ve 7 Ekim 2023’te Hamas’ın, “tecavüz iddialarını” tahrif etmekle suçladığını bildirdi.

Kongre mektubu ise, en azından kısmen, Anti-Defamation League’in (ADL) “Wikipedia’nın önyargıları” hakkındaki mart ayı raporundan etkilenmiş görünüyor.

ADL raporu, en az 30 editörün Wikipedia’yı “antisemitik ve İsrail karşıtı” önyargılar eklemek için değiştirdiğini ve bu 30 editörün son 10 yılda meslektaşlarına göre iki kat daha fazla düzenleme yaptığını ve diğer editörlere göre 18 kat daha aktif iletişim kurduğunu ortaya koydu.

ADL, editörlerin ilgili sayfaları değiştirmeyi koordine ettiklerini, Filistinlilerin “antisemitizmini, şiddetini ve İsrail’i yok etme çağrılarını” önemsiz göstererek İsrail’e yönelik eleştirileri artırdıklarını savundu.

Bu düzenlemelerin 7 Ekim Aksa Tufanı Operasyonunun ardından arttığı ve saygın kaynak alıntılarının “sistematik” olarak kaldırıldığı ve İsrail’i eleştiren içeriği korumak ve “Filistin terörüne” ilişkin bilgileri kaldırmak için eşzamanlı oylama yapıldığı iddia ediliyor.

Amerika

Çin’e 300 milyon dolarlık Nvidia çipi kaçırmakla suçlanan iş insanı gözaltında

Yayınlanma

ABD’de federal savcılar, Çin’e 300 milyon dolar değerinde yapay zeka çipi içeren sunucu kaçırmakla suçlanan Amerikalı iş insanı Greg Louie’yi gözaltına aldı. Şüphelinin 2023 ve 2024 yıllarında gerekli hükümet lisansını almadan Malezya ile Singapur üzerinden transit sevkiyat yaptığı belirtiliyor.

ABD’de federal savcılar, California’da yaşayan iş insanı Greg Louie’yi Nvidia üretimi yapay zeka çiplerini barındıran 300 milyon dolarlık sunucuları Çin’e yasa dışı yollarla ihraç etmek suçlamasıyla gözaltına aldı.

Bloomberg’ün haberine göre, Earthmade Computer Inc. adlı özel şirketin sahibi olan Louie, iş yerine geldiği sırada yakalandı.

Amerikalı iş insanına İhracat Kontrolü Reform Yasası’nı ihlal etmek amacıyla komplo kurmak, kaçakçılık ve kara para aklamak amacıyla komplo kurmak suçlamaları yöneltildi.

Soruşturma dosyasında, Louie’nin 2023 ile 2024 yılları arasında kimliği henüz tespit edilemeyen kişilerle ortak hareket ederek ileri teknoloji Nvidia çipleriyle donatılmış sunucuları Çinli müşterilere sevk ettiği kaydedildi.

Söz konusu sevkiyatların gerçekleşmesi için ABD hükümetinden özel lisans alınması şartı aranıyordu, ancak şüphelinin resmi makamlara herhangi bir lisans başvurusu yapmadığı tespit edildi.

Donanımların Malezya ve Singapur üzerinden transit geçirildiği, bu ülkelerden de yasa dışı biçimde yeniden ihraç edilerek Çin’e ulaştırıldığı belirlendi.

Washington yönetimi son yıllarda Pekin’in gelişmiş yapay zeka donanımlarına erişimini engellemeye çalışırken, Çin kendi üretim kapasitesini artırma ve yaptırımları aşacak alternatif güzergahlar bulma arayışını sürdürüyor.

ABD hükümeti, 2022 yılında Nvidia ürünlerinin Çin ve Rusya’ya ihracatına lisans zorunluluğu getirmişti. Kısıtlamalar, özellikle yapay zeka operasyonlarında kullanılan A100 ve H100 serisi grafik işlem birimlerini (GPU) hedef alıyor.

Öte yandan Washington yönetimi ocak ayında Nvidia’ya, H200 dahil güçlü yapay zeka çiplerini Çin’e satabilmesi için izin verdi. Şirketin bu satışları gerçekleştirebilmesi için elinde yeterli miktarda ürün tedariki sağladığını belgelemesi gerekiyor.

The Information gazetesi daha önce Pekin yönetiminin, ByteDance ve Alibaba gibi ülkenin önde gelen teknoloji devlerinin belirli Nvidia GPU’larını satın almasına onay vermeyi değerlendirdiğini yazmıştı.

Eylül ayı başında The New York Times gazetesi de ABD’nin yaptırım listesinde yer alan Çin merkezli teknoloji şirketi Inspur’un kısıtlamalara rağmen Nvidia çipleri dahil ileri Amerikan teknolojilerini sattığını öne sürdü.

Gazetenin haberinde, söz konusu ağda Inspur’un ABD’deki iştiraki Aivres şirketinin kilit rol üstlendiği kaydedildi.

Okumaya Devam Et

Amerika

Mahkemeden 110 milyar dolarlık Paramount ve Warner Bros. birleşmesine onay

Yayınlanma

ABD federal mahkemesi, Paramount’un Warner Bros.’u 110 milyar dolara devralmasına yönelik uzlaşmayı onaylayarak birleşmenin önünü açtı. Şirket, varılan mutabakat uyarınca beş yıl boyunca yılda en az 30 film vizyona sokacak ve yerli yapımlara yıllık 300 milyon dolar ek yatırım yapacak.

ABD’de federal mahkeme, medya şirketi Paramount’un Warner Bros. Discovery’yi 110 milyar dolara devralmasına onay verdi.

ABD Bölge Yargıcı Araceli Martinez-Olguin, tarihin en büyük medya birleşmelerinden birini engellemek amacıyla Kaliforniya öncülüğündeki 12 eyaletin açtığı davada tarafların 21 Eylül’de vardığı uzlaşmayı onayladı.

Eyaletler, birleşmenin sinema ve televizyon alanında nihai tüketiciler için fiyatları artırabilecek bir tekel yaratacağını savunuyordu.

Yargıç Martinez-Olguin ise uzlaşmayı “makul, fiili ve hukuki bir çözüm” olarak nitelendirdi.

Onaylanan uzlaşma şartlarına göre şirket, beş yıl boyunca ABD sinemalarında her yıl en az 30 film vizyona sokmak ve ülke içindeki yapımlara yılda 300 milyon dolar ek kaynak aktarmak zorunda kalacak.

Şartların yerine getirilmemesi durumunda Paramount, Miramax film stüdyosunu satma yaptırımıyla karşılaşabilecek.

Anlaşma ayrıca kablolu yayın müzakerelerinin iki şirketin kanalları için ayrı ayrı yürütülmesini ve Paramount bünyesindeki CBS News ile Warner Bros.’a ait CNN’i denetleyecek bağımsız bir gazeteciler kurulu oluşturulmasını zorunlu kılıyor.

Kaliforniya Adalet Bakanlığı temsilcisi, varılan uzlaşmanın rekabet konusundaki endişeleri giderdiğini, tüketici tercihlerini güvenceye aldığını ve Kaliforniyalı çalışanların geleceğini gözettiğini açıkladı.

Şirketler ayrıca Amerika Yazarlar Birliği (WGA) ile yürütülen antitröst davasında da anlaşmaya vardı.

Bu kapsamda sendikanın sağlık fonuna 17,5 milyon dolar ödenecek ve CBS News bünyesindeki WGA istihdam seviyesi beş yıl boyunca korunacak.

Paramount, birleşmenin tamamlanmasıyla birlikte oyuncak üreticisi Mattel’in CEO’su Ynon Kreiz’in şirkette Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO David Ellison ile ortak CEO görevini üstleneceğini duyurdu. Satın alma sürecinin 6 Ekim Salı günü tamamlanması bekleniyor.

Yaklaşık 110 milyar dolarlık devralma işlemi, Paramount Pictures, CBS, Paramount+, HBO ve CNN gibi dev medya varlıklarını tek çatı altında toplayacak.

Süreç, Paramount’un Netflix ile girdiği rekabeti kazanmasının ardından şekillendi.

Warner Bros. daha önce stüdyo operasyonları, HBO ve HBO Max yayın platformu için Netflix ile 82,7 milyar dolarlık satış üzerinde anlaşmış, ancak Netflix’in teklif artırmaması üzerine Warner Bros. Discovery şubat ayında Paramount’un teklifini kabul etmişti.

Paramount ise süreçte rakibi Netflix’i “yakıp yıkma taktiği” izlemekle suçlamıştı.

Mahkemece onaylanan uzlaşmaya bazı eyalet başsavcıları tepki gösterdi. Süreçte özellikle Massachusetts, New York, Connecticut ve Minnesota eyaletlerinin savcıları uzlaşma şartlarına itiraz etti.

Connecticut Başsavcısı William Tong, ofisinin CNN ile CBS News birimlerinin tamamen elden çıkarılarak yapıdan ayrılmasını talep ettiğini, bağımsız bir denetim kurulu kurulmasının önemine rağmen tam ayrışmayı sağlayamadıklarını belirtti.

Söz konusu birleşme temmuz ayından bu yana federal mahkeme kararıyla askıya alınmış durumdaydı.

Paramount daha sonra yasal süreç tamamlanana veya birleşme anlaşmasının vadesi olan Haziran 2027’ye kadar devralmayı tamamlamamayı taahhüt etmişti.

Okumaya Devam Et

Amerika

ABD’den gizlenen nükleer testleri yakalamak için yer altında deney

Yayınlanma

ABD Ulusal Nükleer Güvenlik İdaresi, yer altında gizlenen düşük kapasiteli nükleer patlamaları tespit etmek amacıyla Nevada sahasında kimyasal patlayıcılarla deney gerçekleştirdi. Ölçümlerde sismometreler, sesötesi sensörler ve radyoaktif izleyiciler kullanılırken kurum yönetimi nükleer tespit kapasitesinde geride kalmayacaklarını açıkladı.

ABD Ulusal Nükleer Güvenlik İdaresi (NNSA), düşük kapasiteli nükleer patlamaların tespit edilmesine yönelik bir deneme gerçekleştirdiğini duyurdu.

Kurumun basın servisinden yapılan açıklamaya göre çalışma, Nevada Ulusal Güvenlik Sahası’ndaki P Tüneli’nde kimyasal patlayıcılar ve radyoaktif izleyiciler kullanılarak yapıldı.

Denemeden elde edilen verilerin, ABD’nin nükleer patlamaları tespit etme kapasitesini güçlendirme çalışmaları kapsamında bilimsel modellerin sınanması ve algoritmaların hassaslaştırılması amacıyla kullanılacağı kaydedildi.

NNSA, deneyin özellikle sismik etkisi zayıflatılmış patlamaların tespit edilmesine odaklandığını bildirdi.

Klasik yer altı nükleer denemelerinde patlayıcı düzenek kayayla doğrudan temas edecek biçimde derin kuyulara yerleştiriliyor ve patlama dalgası çevreye tam olarak ulaşıyor.

Öte yandan sismik etkisi azaltılmış yöntemde düzenek geniş bir yer altı odasında patlatılıyor; bu uygulama patlamanın yarattığı sismik izi önemli ölçüde düşürüyor.

Deney sırasındaki ölçümler ivmeölçerler, sismometreler, elektromanyetik ve sesötesi sensörler, radyoaktif izleyici örnekleyicileri ile meteoroloji aygıtlarını kapsayan gelişmiş algılayıcı sistemleriyle yürütüldü.

NNSA Başkanı Brandon Williams, nükleer faaliyetlerin saptanmasının nükleer uzmanlık gerektirdiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:

“Bu tür deneyler Amerika’nın tespit kabiliyetinde rakipsiz kalmasını sağlıyor. Başkan Donald Trump yönetimi, Birleşik Devletler’in güç konumundan hareket edeceğini açıkça ortaya koydu. Amerikan inovasyonundan kaçış yok. Bu deneyle net bir mesaj veriyoruz: Bu yönetim döneminde Amerika’nın geride kalmasına asla izin verilmeyecektir.”

Nevada’daki deneme planını mayıs ayı ortasında duyuran Williams, yabancı ülkelerdeki nükleer testleri tespit edecek sensörlerin bu sonbaharda test edileceğini belirtmişti.

Williams o dönemde, hasım ülkelerin Kapsamlı Nükleer Testlerin Yasaklanması Antlaşması’nı (CTBT) arkadan dolanarak yürüttüğü nükleer denemeleri saptamak ve sismik sensörlerin verimini artırmak amacıyla merkezi olmayan testler uyguladıklarını dile getirmişti.

ABD’de nükleer test tartışması, Donald Trump’ın geçen yıl nükleer silah denemelerine “eşit şartlarda” yeniden başlayacaklarını açıklamasının ardından hareketlendi.

ABD’nin deneme yapmayan tek ülke olarak kalmasını istemediğini savunan Trump, Rusya, Çin, Kuzey Kore ve Pakistan’ın nükleer testler gerçekleştirdiğini öne sürdü.

Washington yönetimi şubat ayında da Rusya ve Çin ile eşit şartlar temelinde nükleer denemelere dönmeye hazır olduğunu bildirdi.

Birleşmiş Milletler ise mayıs ayı başında yaptığı değerlendirmede, Rusya ve ABD’nin nükleer testlere yeniden başlamasının dünya genelindeki diğer ülkeleri de aynı yönde adım atmaya sevk edeceği uyarısında bulundu.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English