Bizi Takip Edin

Ortadoğu

ABD ordusu Ortadoğu’da iki cepheli baskıyla karşı karşıya

Yayınlanma

Yemen kuvvetlerinin Suudi Arabistan’a yönelik deniz ablukası kararı, Washington yönetimi üzerinde İran ile yaşanan gerilimin ardından ikinci bir askeri cephe baskısı oluşturuyor. Reuters’a konuşan ABD’li mevcut ve eski yetkililer, Kızıldeniz’deki ticari seyrüseferin korunmasının halihazırda Körfez bölgesinde yoğunlaşan donanma ve hava unsurlarının bölünmesine yol açacağını ifade ediyor.

ABD’li mevcut ve eski yetkililer, Yemen Kuvvetleri tarafından Kızıldeniz’de Suudi Arabistan’a uygulanacak bir deniz ablukasının, İran ile devam eden gerilimin kapsamını genişletebileceğini ve halihazırda Tahran’ın bölgedeki eylemlerini engellemeye odaklanan ABD ordusu üzerinde ek baskı oluşturacağını bildirdi.

Yemen yönetimi, Suudi Arabistan’ın ülkeye uyguladığı ablukaya yanıt olarak Suudi limanlarında gemilerin yük yüklemesine veya boşaltmasına izin verilmeyeceğini duyurdu.

Bu gelişmenin Suudi Arabistan’ın petrol ihracatını aksatabileceği ve küresel ham petrol arzının yüzde 7’lik ek bir kısmını kesintiye uğratabileceği belirtiliyor.

ABD kuvvetlerine ev sahipliği yapan Suudi Arabistan şu ana kadar Washington’dan resmi bir askeri yardım talebinde bulunmadı.

Ancak ABD Başkanı Donald Trump, küresel ticaret açısından kritik bir geçiş noktası olan Kızıldeniz’deki seyrüseferin engellenmesine yönelik her türlü adıma ABD’nin müdahale edebileceğini söyledi.

Gazetecilere açıklama yapan Trump, “Böyle bir şey gerçekleşirse bununla ilgileniriz. Bunu daha önce Yemen ile yaptık” dedi.

Askeri kaynakların bölünmesi riski

Reuters haber ajansına konuşan ABD’li yetkililere göre askeri açıdan durum karmaşık bir nitelik taşıyor. Suudi Arabistan ve ABD’nin geçmişteki bombardıman hatlarına karşı koyan Yemen kuvvetleri, tecrübeli ve hızlı hareket edebilen savaşçılar olarak değerlendiriliyor.

ABD’li yetkililer, bu güce karşı yürütülecek operasyonların, İran ile mücadeleye ve ABD’nin Körfez’deki İran limanlarına uyguladığı ablukayı sürdürmeye ayrılmış kaynakları tüketeceğini vurguluyor.

Eski Pentagon yetkilisi ve Middle East Institute uzmanı Jason Campbell, “Bölgedeki hatırı sayılır büyüklükteki kaynaklarınızı iki aktif cephe arasında bölmek zorunda kalacaksınız” değerlendirmesinde bulundu.

Campbell, Kızıldeniz’deki tehditle mücadelenin, ABD savaş gemilerinin Körfez’den Yemen’e yakın bölgelere kaydırılmasını ve füze savunma operasyonlarına tahsis edilmesini gerektirebileceğini aktardı.

Yemen’in denkleme dahil olma ihtimali, Trump’ın başlangıçta “İran’ı teslim olmaya zorlayacak odaklanmış bir bombardıman harekâtı” olarak tanımladığı sürecin evrim geçirdiğini gösteriyor.

ABD donanma gemilerinin ve uçaklarının Yemen’e ait insansız hava araçları ile füzeleri düşürmeye başlaması halinde, uzmanların dikkat çektiği mühimmat ve hava savunma füzesi stoklarındaki azalmanın daha da derinleşebileceği kaydediliyor.

Trump’ın ilk başkanlık döneminde ABD Savunma Bakan Yardımcılığı görevini yürüten Michael Mulroy, “Yemenliler geçmişte Kızıldeniz ve Babülmendep Boğazı’nda seyrüseferi engelleme kapasitelerini ve kararlılıklarını defalarca kanıtladılar” dedi.

Eski ABD Başkanı Joe Biden döneminde Kızıldeniz ticaret yolunu açık tutmak amacıyla Yemen’deki hedeflere hava saldırıları düzenlenmişti.

Trump ise geçen yıl Gazze’ye destek amacıyla ticari ve askeri gemilere ateş açan Yemen güçlerine yönelik bombardımanları artırmıştı. Uzmanlar, her iki harekâtın da Yemen’in deniz trafiğini tehdit etme imkânlarını tamamen ortadan kaldıramadığını belirtiyor.

Geçen yıl iki ay süren operasyonlar; iki uçak gemisi, çok sayıda savaş gemisi, savaş uçakları ve B-2 stealth bombardıman uçakları dahil olmak üzere büyük bir ABD ateş gücü gerektirmişti.

Yetkililer, ABD ordusunun yüksek bütçesine rağmen kaynak sınırlarıyla karşı karşıya kaldığını, Yemen’de ihtiyaç duyulacak sistemlerin çoğunun halihazırda İran’a karşı kullanıldığını ifade ediyor.

Bir ABD’li yetkili, bazı savaş gemilerinin önce Karayipler’de, ardından Ortadoğu’da yürütülen yoğun operasyonlar nedeniyle denizde normalden daha uzun süre kaldığını belirterek “Şimdiden çok meşgulüz” dedi. Uzayan görev sürelerinin personel üzerinde baskı oluşturduğu ve gemilerin bakım için limanlara dönmesi gerektiği vurgulanıyor.

Bölgedeki askeri varlık

Halen Ortadoğu’da ABD Donanmasına ait 20’den fazla savaş gemisi ve yüzlerce askeri uçak görev yapıyor. İkinci bir ABD’li yetkili, İran ile yaşanan çatışmaya destek olmak üzere bölgeye ek kuvvetlerin sevk edildiğini bildirdi.

Bu durumun, Yemen yakınlarında yürütülecek ve büyük deniz ile hava kaynakları gerektirecek bir operasyona ayrılacak imkânları kısıtladığı aktarılıyor.

Ayrıca Yemen’in geçen yıldan bu yana değişmiş olabilecek askeri kapasitesini tespit etme ihtiyacı nedeniyle istihbarat kaynaklarının da başka yöne kaydırılacağı ifade ediliyor.

Center for Strategic and International Studies bünyesinde çalışan emekli deniz piyadesi Albay Mark Cancian da Kızıldeniz’de ikinci bir cephe açılmasının ABD deniz kuvvetleri üzerinde ağır bir yük oluşturacağını doğruladı.

Yemen Silahlı Kuvvetleri, Suudi Arabistan’a yönelik deniz ablukasının yürürlüğe girdiğini duyurarak bu adımın meşru bir karşılık olduğunu açıkladı.

Yapılan açıklamada, ablukaya karşı abluka ve tırmanmaya karşı tırmanma ilkesinin uygulanacağı, gelecek aşamadaki tüm seçeneklere hazır olunduğu belirtildi. Ayrıca Yemen halkına genel seferberliği sürdürme ve cepheleri destekleme çağrısı yapıldı.

Suudi Arabistan liderliğindeki koalisyon güçleri, 9 Ağustos 2016 tarihinde Yemen hava sahasına genel abluka uygulayarak ülke nüfusunun yaklaşık yüzde 80’ine (yaklaşık 20 milyon kişi) hizmet veren ana ulaşım noktası durumundaki Sana Havalimanı’nı ticari uçuşlara kapatmıştı.

Ortadoğu

Suudi Arabistan varlık fonunun ABD hisse senedi yatırımlarının %80’i SpaceX’te

Yayınlanma

Suudi Arabistan Kamu Yatırım Fonu’nun (PIF), üçüncü çeyrek sonu itibarıyla raporlanabilir ABD hisse senedi portföyünün yaklaşık yüzde 80’ini SpaceX’e yoğunlaştırdığı ortaya çıktı.

Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu’na (SEC) sunduğu en son beyannameye göre, PIF’in raporlanabilir ABD hisse senedi portföyünün 30 Eylül itibarıyla 28,99 milyar dolar olduğu ve bu rakamın ikinci çeyrek sonuna kıyasla yüzde 23,5 azaldığı belirtildi.

Bu bildirim, PIF’in yatırımlarını “Vizyon”, “Stratejik” ve “Finansal” olmak üzere üç portföye ayıran 2026-2030 stratejisini uygulamaya koyduğu bir dönemde geldi.

Finansal Portföy, fonun küresel piyasalardaki doğrudan ve dolaylı yatırımlarını denetler ve getirileri en üst düzeye çıkarmak ile daha çeşitlendirilmiş ve dayanıklı bir portföy oluşturmakla görevli.

PIF, 23,25 milyar dolar değerinde SpaceX A Sınıfı adi hisse senedine sahipti; bu, 154,15 milyon hisseye ve bildirilen ABD hisse senedi portföyünün yaklaşık yüzde 80,2’sine tekabül ediyor.

Fonun bildirilen geri kalan ABD hisse senedi pozisyonları ise oldukça daha küçük.

Uber Technologies, 4,99 milyar dolar veya 72,84 milyon hisse ile ikinci en büyük yatırımdı.

Lucid Group, 177,09 milyon hisseyi kapsayan 720,75 milyon dolarlık bir paya sahipken, Claritev Corporation ise 27,12 milyon dolarlık bir paya, yani 1,28 milyon hisseye sahipti.

PIF’in daha önce bildirilen Electronic Arts pozisyonu, şirketin Suudi fonu ve diğer yatırımcıların dahil olduğu bir satın alma işlemiyle özel sektöre geçmesinin ardından üçüncü çeyrek raporunda yer almadı.

SpaceX, hisse başına 135 dolar fiyatla gerçekleştirilen ve şirketin değerini başlangıçta yaklaşık 1,77 trilyon dolar olarak belirleyen halka arzın ardından 12 Haziran’da Nasdaq’ta işlem görmeye başlamıştı.

Şirketin SEC’e sunduğu rapora göre, halka arz sonunda 85,7 milyar dolarlık net gelir elde edildi.

SpaceX, elde edilen gelirlerin yapay zeka hesaplama kapasitesi, fırlatma altyapısı ve araçlarına yapılacak yatırımlar ile uydu ağlarının genişletilmesi dahil olmak üzere büyüme stratejisini destekleyeceğini belirtti.

Ayrı bir gelişme olarak, Ekim ayında yayınlanan Treasury International Capital verilerine göre, Suudi Arabistan Ağustos ayında 141,2 milyar dolarlık ABD Hazine tahvili tutuyordu ki bu rakam bir önceki aya göre yüzde 0,8’lik bir düşüşe işaret ediyor.

Suudi Arabistan, ABD Hazine tahvillerinin en büyük yabancı sahipleri arasında 17. sırada yer aldı.

Suudi Arabistan’ın portföyünde, toplamın yaklaşık yüzde 80’ini oluşturan 112,82 milyar dolarlık uzun vadeli tahviller ile geri kalan yüzde 20’yi temsil eden 28,42 milyar dolarlık kısa vadeli tahviller yer alıyor.

Okumaya Devam Et

Ortadoğu

Mossad Başkanı Gofman’dan İran’a yeni saldırı için Washington’da temaslar

Yayınlanma

Mossad Başkanı Roman Gofman, CIA Direktörü John Ratcliffe ve ABD’li yetkililerle görüşerek İran’a yeni bir ortak saldırı düzenlenmesini talep etti. Geçici Başbakan Binyamin Netanyahu ABD Başkanı Donald Trump’ı ikna etmeye çalışırken, İsrail askeri istihbaratı acil askeri harekata gerek olmadığını değerlendiriyor.

Mossad Başkanı Roman Gofman, geçen hafta Washington’da CIA Direktörü John Ratcliffe ve diğer ABD’li yetkililerle bir araya gelerek İran’a yönelik yeni bir ortak saldırı düzenlenmesini talep etti.

Reuters’ın ziyareti bilen iki kaynağa dayandırdığı haberine göre Gofman, görüşmeler sırasında İran hakkında İsrail’in topladığı istihbaratı da ABD’li muhataplarıyla paylaştı.

Kaynaklardan biri, sunulan istihbaratın İran’ın nükleer programına ilişkin veriler içerdiğini aktardı.

İki kaynak, Gofman’ın yürüttüğü bu temasların, geçici Başbakan Binyamin Netanyahu’nun ABD Başkanı Donald Trump’ı yeni bir askeri müdahaleye ikna etmek amacıyla başlattığı daha geniş kapsamlı girişimin parçası olduğunu bildirdi.

Aynı dönemde Netanyahu’nun yakın çalışma arkadaşlarından eski Stratejik İşler Bakanı Ron Dermer de Washington’a giderek İran’a karşı ortak savaş seçeneği konusunda ABD’li yetkililerle görüştü.

Netanyahu saldırı için zamanın daraldığını savunuyor

Reuters’a bilgi veren kaynaklar, Netanyahu’nun İran’a saldırı düzenlemek için mevcut fırsat penceresinin daraldığı görüşünü taşıdığını belirtti.

İsrail yönetimi, Washington’ın yıl sona ermeden Batı Asya’daki yoğun askeri varlığını azaltmaya başlamasından kaygı duyuyor.

İsrail askeri istihbaratının hazırladığı değerlendirmeler ise İran’ın İsrail’e yönelik yakın bir tehdit oluşturmadığına ve acil bir askeri harekata ihtiyaç bulunmadığına işaret ediyor.

İsrail basını, Gofman’ın Miami’ye geçerek Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff ile de görüştüğünü yazdı.

Witkoff, Trump’ın damadı Jared Kushner ile birlikte Washington’ın İran ve Ukrayna dosyalarındaki diplomatik süreçlerini yürütüyor.

The Times of Israel gazetesinin haberine göre Netanyahu, yeniden savaşa dönülmesi talebini iletmek üzere Trump’ı “her gün” telefonla arıyor.

Muhalefet ve Körfez ülkeleri yeni saldırıya karşı çıkıyor

Axios’un 13 Kasım’da kendi kaynaklarına dayandırdığı haberine göre İsrail’deki muhalefet liderleri, Netanyahu’nun Gadi Eisenkot’un hükümet kurma girişimini engellemek amacıyla İran’a saldırı emri verebileceğinden ya da Tahran’ı ilk saldırıyı başlatmaya kışkırtabileceğinden endişeleniyor.

Topraklarında ABD üsleri ve askeri unsurları bulunduran Körfez ülkelerinin liderleri ise İran’ın olası misillemesinden çekindikleri için Trump’tan yeni saldırılardan uzak durmasını istiyor.

Diplomatik girişimler devam ederken İran Devrim Muhafızları Ordusu, 17 Kasım’da insansız hava araçlarıyla Bahreyn’deki Şeyh İsa Hava Üssü’nde yer alan bir ABD askeri radar sistemine hassas saldırı düzenlediğini duyurdu.

Devrim Muhafızları, bu eylemin ABD insansız hava araçlarının İran hava sahasına tekrarlanan ihlallerine yanıt niteliği taşıdığını açıkladı.

Açıklamada ayrıca, bölgedeki üslerin İran’a karşı yeniden kullanılması durumunda karşılık verileceği uyarısı yer aldı.

The National gazetesinin ABD’li bir yetkiliye dayandırdığı haberine göre Washington yönetimi, Batı Asya’ya üçüncü uçak gemisi görev grubunu sevk etti.

USS Theodore Roosevelt uçak gemisi, halihazırda bölgede görev yapan USS George Washington ve USS George H. W. Bush gemilerine katıldı.

ABD ordusu ise İsrail basınında çıkan İran’a yönelik yeni bir saldırı hazırlığı yapıldığına dair haberleri “tamamen spekülasyon” olarak niteledi.

Okumaya Devam Et

Ortadoğu

Irak hükümetinden Ketaib Hizbullah’a petrol kaçakçılığı uyarısı

Yayınlanma

Irak hükümeti, Bağdat’ın güneyindeki Curf es-Sahar’da petrol kaçakçılığı yapıldığı iddiasıyla Ketaib Hizbullah’a karşı askeri güç kullanabileceği uyarısını yaptı. Suçlamaları reddeden Ketaib Hizbullah komutanı Ebu Talib es-Saidi, söz konusu tesisin boru hatlarından beş kilometre uzakta olduğunu savunarak bölgeden ayrılmayacaklarını açıkladı.

Irak hükümeti, Bağdat’ın güneyindeki Curf es-Sahar bölgesinde petrol kaçakçılığı yapıldığı iddiasıyla Ketaib Hizbullah’a karşı askeri güç kullanabileceği uyarısını yaptı.

Hükümet Sözcüsü Haydar el-Abudi, 17 Kasım’daki açıklamasında güvenlik kamerası görüntülerinin, bölgede inceleme yapan resmi komitenin bulgularını doğruladığını savundu.

Abudi, Bağdat yönetiminin “bu stratejik kaynağa müdahale eden her türlü taraf veya grubu Curf es-Sahar’dan çıkaracağını” kaydetti.

Ketaib Hizbullah suçlamaları reddetti

Ketaib Hizbullah’ın üst düzey yetkilisi ve komutanlarından Ebu Talib es-Saidi, aynı gün Curf es-Sahar’da düzenlediği basın toplantısında petrol kaçakçılığı iddialarını reddetti.

Saidi, 13 Kasım’da bölgeye giren ve 17 Kasım’da yeniden inceleme yapan komitenin bulgularına itiraz etti.

Yetkililerin sözünü ettiği petrol tesisinin, bölgedeki boru hatlarından beş kilometre uzakta yer alan terk edilmiş bir alan olduğunu söyledi.

Saidi, Irak’ın iç çatışmanın eşiğinde olduğu uyarısını yaparak “Canımıza mal olsa bile Curf es-Sahar’dan ayrılmayacağız” dedi.

Başbakan Ali Zeydi’yi iç huzursuzluğu ve çatışmayı kışkırtmakla suçlayan Saidi, Zeydi’yi “fitne çıkarmaya yönelen bir maceracı” olarak nitelendirdi.

Saidi, Ketaib Hizbullah’ın soruşturma komitesini taciz ettiği yönünde Irak Haber Ajansına (INA) konuşan kaynakların dile getirdiği iddiaları da reddetti.

Bölgenin devri için 20 Kasım tarihi öne sürüldü

Ketaib Hizbullah’ın 2014’ten bu yana Curf es-Sahar’da faaliyet gösterdiği ve bölgede askeri kampları ile silah üretim tesislerinin yer aldığı ileri sürülüyor.

Irak merkezli Şafak Haber Ajansı, 15 Kasım’da yayımladığı haberde, Ketaib Hizbullah’ın bölgenin güvenlik kontrolünü 20 Kasım’a kadar devlet güçlerine devretmemesi halinde hükümetin askeri müdahale planladığını aktardı.

Haberde, Zeydi’nin bölgeye özel kuvvetler konuşlandırmayı değerlendirdiği bilgisi de yer aldı.

Silahsızlanma takvimi taraflar arasında tartışma yarattı

Söz konusu gelişmeler, Washington’ın Bağdat üzerindeki Iraklı direniş gruplarını silahsızlandırma baskısının arttığı bir dönemde yaşanıyor.

Zeydi yönetimi, silahların yalnızca devletin kontrolünde yer almasını sağlayacağını duyurmuş ve direniş gruplarına silahlarını teslim etmeleri için Haziran 2027’ye kadar süre vermişti.

Ketaib Hizbullah’ın da aralarında yer aldığı gruplar, ABD-İsrail’in İran’a karşı savaşı sırasında Irak’taki ABD askeri unsurlarını hedef aldı.

Bu gruplar ayrıca Gazze’ye destek amacıyla ve İsrail’in Lübnan’daki saldırılarına karşı operasyonlar düzenledi.

Ketaib Hizbullah Güvenlik Sorumlusu Ebu Mücahid el-Assaf, 11 Kasım’daki açıklamasında grubun silahlı direnişi sürdüreceğini belirtti.

“Direnişin silahları inanç, ahlak ve ilke meselesidir” diyen Assaf, silahsızlanma konusunda taviz vermeyeceklerini kaydetti.

Assaf, Zeydi’yi yolsuzlukla da suçlayarak başbakanın “devasa mali imparatorluğu” olarak nitelediği varlıklarının soruşturulmasını talep etti.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English