Bizi Takip Edin

Amerika

ABD, pahalı füzelere alternatif savunma sistemi arıyor

Yayınlanma

ABD Deniz Piyade Kolordusu, nisan ayında Filipinler’de gerçekleştirdiği tatbikatta insansız hava araçlarına karşı pahalı füzelerin sürekli kullanımını gerektirmeyen yeni bir entegre savunma sistemini test etti. WSJ’nin haberine göre iki zırhlı araçtan oluşan MADIS sistemi, askeri birlikleri korumak için elektronik harp unsurlarından top mermilerine kadar geniş bir yelpazede farklı karşı tedbir alternatifleri sunuyor.

ABD Deniz Piyade Kolordusu bünyesindeki askeri personel, nisan ayında Filipinler’de düzenlenen askeri tatbikatlar sırasında insansız hava araçlarına (İHA) karşı yeni bir savunma sistemini test etti.

The Wall Street Journal (WSJ) gazetesinin haberine göre bu sistem, yüksek maliyetli füzelerin sürekli olarak kullanılmasını gerektirmiyor ve bunun yerine koordineli bir karşı tedbirler bütününe dayanıyor.

Söz konusu sistem, MADIS (Marine Air Defense Integrated System / Deniz Piyade Entegre Hava Savunma Sistemi) olarak adlandırılan iki adet zırhlı aracın birlikteliğinden oluşuyor.

Bu araçlardan birinin üzerinde gelişmiş bir radar sistemi yer alırken, diğer araç Stinger hava savunma füze sistemini taşıyor. Her iki araçta da ayrıca küçük bir top, makineli tüfek ve elektronik harp sistemleri bulunuyor.

Habere göre MADIS sisteminin İHA’lara karşı mücadeledeki temel amacı, askeri personele top, füze veya elektronik harp araçları gibi birden fazla karşı tedbir seçeneği sunmak.

Böylelikle askeri birliklerin ve diğer stratejik tesislerin korunmasında sadece yüksek maliyetli silahlara bağımlı kalınmaması hedefleniyor.

ABD Deniz Piyade Kolordusu yetkilileri WSJ’ye yaptıkları açıklamada, MADIS sisteminin en işlevsel özelliklerinden birinin, hedefe yaklaştığında infilak eden hassas tapalı, özel üretim 30 milimetrelik mühimmatı ateşleyebilme kabiliyeti olduğunu ifade etti.

NATO Tedarik ve Satın Alma Ajansında geçmişte mühimmat teknisyeni olarak görev yapan Steven Sawyer, ilgili yayına yaptığı açıklamada, 30 milimetrelik mühimmatların füzelere kıyasla genellikle daha düşük isabet hassasiyetine sahip olduğunu, ancak kullanım maliyetlerinin çok daha düşük olduğunu belirtti.

Sawyer, bir İHA’yı vurmak için bu mühimmatlardan beş adet harcanması durumunda bile maliyetin yaklaşık 11 bin 250 dolar seviyesinde kalacağını kaydetti.

Buna karşılık tek bir Stinger füzesinin maliyeti yaklaşık 430 bin doları bulurken, Ortadoğu’daki çatışmalarda kullanılan Coyote tipi İHA önleme füzelerinin adet fiyatı ise 100 bin ila 125 bin dolar arasında değişiyor.

Uzman isim, 30 milimetrelik mühimmatların elektronik harp yöntemleriyle engellenemeyen Shahed ailesi insansız hava araçlarına karşı etkili sonuçlar verdiğini ekledi.

Bununla birlikte Sawyer, ABD’li savunma şirketlerinin halen bu mühimmatları yeterli miktarda üretme konusunda zorluklar yaşadığını vurguladı. Sawyer, hassas tapaların yüksek hassasiyetli elektromekanik cihazlar olduğunu ve bunları büyük ölçekte üreten az sayıda üretici bulunduğunu ifade etti.

WSJ, çok sayıda ucuz insansız hava aracına karşı koyma sorununun tüm modern ordular için en temel zorluklardan biri haline geldiğine dikkat çekti.

ABD ordusu, Ortadoğu’daki askeri faaliyetleri sırasında bu sorunla doğrudan karşı karşıya kalmış ve sınırlı stoklara sahip, son derece pahalı hassas güdümlü mühimmatları kullanmak zorunda kalmıştı.

Daha önce South China Morning Post (SCMP) gazetesi, Çinli bilim insanlarının “hepsini öldür” (kill them all) konseptine dayalı HG-STR isimli bir savaş algoritması geliştirdiğini bildirmişti.

Bu algoritmanın, sabit kanatlı İHA sürülerinin iletişimleri kesilse ve görüş alanları engellense dahi savaş alanını otonom olarak taramasına ve düşman hedeflerini imha etmesine olanak tanıdığı belirtilmişti.

The New York Times gazetesinin nisan ayında savunma ve istihbarat kurumlarından üç kaynağa dayandırdığı haberinde ise Pentagon’un, Rusya ve Çin’in insansız hava aracı geliştirme programlarının ABD’nin çalışmalarından daha ileride olduğunu değerlendirdiği aktarılmıştı.

Çin’in insansız hava araçlarına yönelik bu sonucun, Eylül 2025’te Çin’de düzenlenen askeri geçit töreninin analiz edilmesiyle elde edildiği belirtilmişti.

Amerika

SpaceX hisseleri bir günde yüzde 10 değer kaybetti

Yayınlanma

Elon Musk’ın uzay şirketi SpaceX’in hisseleri, şirketin tarihindeki ilk yatırım yapılabilir tahvil ihracını duyurmasının ardından bir günde yüzde 10 değer kaybetti. Şirketin piyasa değeri yaklaşık 225 milyar dolar gerilerken, en az 20 milyar dolarlık tahvil ihracıyla köprü kredinin kapatılması hedefleniyor.

Elon Musk’ın uzay şirketi SpaceX’in hisseleri bir günde yüzde 10 değer kaybederek 166,17 dolara geriledi.

The Wall Street Journal gazetesinin aktardığı gelişmeyle birlikte, şirketin piyasa kapitalizasyonu yaklaşık 225 milyar dolar azaldı.

Bloomberg’in haberine göre SpaceX, 22 Haziran’da tarihindeki ilk yatırım yapılabilir tahvil ihracını duyurdu. Şirketin, mevcut bir köprü krediyi kapatmak amacıyla en az 20 milyar dolar değerinde borç senedi ihraç etmesi bekleniyor.

Sürece yakın bir kaynağın aktardığı bilgilere göre, aralarında Goldman Sachs Group Inc. şirketinin de bulunduğu aracı bankalar, pazartesi günü yatırımcılarla telefon konferansları düzenleyecek. Bu görüşmelerin ardından, vadeleri 5 ila 30 yıl arasında değişen tahvillerin satışının gerçekleştirilmesi öngörülüyor.

SpaceX’in tahvil ihracına ilişkin hazırladığı ve Bloomberg tarafından incelenen memorandumda şirketin hedefleri şu ifadelerle yer aldı:

“Misyonumuz, evrenin gerçek doğasını anlamak, bilincin ışığını yıldızlara yaymak ve yaşamın birden fazla gezegende var olması için gerekli sistem ve teknolojileri yaratmaktır.”

Haziran ayında gerçekleştirdiği halka arz sürecinde 85 milyar dolardan fazla kaynak yaratan SpaceX’in piyasa değeri, halka arzın ardından 2,9 trilyon doları aşmıştı.

Bu yükselişle bir süreliğine Microsoft ve Amazon’u geride bırakarak dünyanın en değerli ilk dört halka açık şirketi arasına giren SpaceX’in piyasa değeri, o dönem ulaştığı haftalık zirve noktasına göre yaklaşık 550 milyar dolar gerilemiş oldu.

İngiliz iktisatçı Pettifor: Yapay zeka çöküşü kaçınılmaz bir krize yol açacak

Okumaya Devam Et

Amerika

Kolombiya Devlet Başkanı: İsrail seçimlere müdahale etti

Yayınlanma

Kolombiya Devlet Başkanı Gustavo Petro, İsrail’in ulusal seçim kayıt sisteminin yazılımını ele geçirerek seçimlere müdahale ettiğini öne sürdü. Sunucuların IP adreslerinin değiştirildiğine dair kanıt bulunduğunu savunan Petro, oyların tüm sandıklarda yeniden sayılmasını talep etti.

Kolombiya Devlet Başkanı Gustavo Petro, İsrail’in ulusal seçim kayıt sisteminin yazılımını ele geçirerek seçimlere müdahale ettiğini öne sürdü. Petro, X sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, sunucuların IP adreslerinin değiştirildiğine dair kanıt bulunduğunu ve bunun sisteme dışarıdan müdahale edildiğini gösterdiğini savundu.

Petro, yazılımın güvenlik açığına ilişkin ilk uyarıyı 2018 yılında yaptığını belirtti. Danıştay’ın o dönem aldığı karar uyarınca yazılımın kamuya açık bir sistemle değiştirilmesi gerektiğini hatırlatan Petro, uzman denetimi talep ettiğini ancak seçim kayıt yetkilisinin buna izin vermediğini söyledi.

Kolombiya Devlet Başkanı, “Bugün Ulusal Seçik Kaydı’na ait birkaç sunucunun IP adreslerinin değiştiğine dair kanıtımız var. Bu, yazılımın ele geçirildiği ve sandık verilerini başka birinin kaydettiği anlamına geliyor. Dünyada bunu yapabilecek tek ülke İsrail devletidir” ifadelerini kullandı.

Petro, seçim yazılımına yönelik uzman incelemesi yapılmasını ve tüm sandıklardaki oyların yeniden sayılmasını talep etti.

Halka sükunet ve soğukkanlılık çağrısında bulunan Petro, vatandaşların gerçek iradesini yansıtan titiz ve doğru bir sayım yapılmasını sağlamak gerektiğini vurguladı.

İlk sonuçlara göre Kolombiya’da sağcı aday De la Espriella başkan seçildi

BlackCore soruşturmaları

Seçimlere müdahale iddiaları daha önce İsrailli BlackCore şirketine yöneltilmişti. Reuters’ın Mayıs ayı sonunda bildirdiğine göre Paris Savcılığı, mart ayında yapılan yerel seçimlerde Boyun Eğmeyen Fransa partisinden üç adayın mağdur olduğu müdahale vakasına ilişkin soruşturma başlatmıştı.

Fransa’nın yabancı müdahaleyle mücadele birimi Viginum, söz konusu operasyonun arkasında kendisini “etki, siber teknoloji ve teknoloji alanında elit şirket” olarak tanımlayan İsrailli BlackCore’un bulunduğu sonucuna varmıştı.

Viginum, 12 Haziran’da yaptığı açıklamada BlackCore’un başka ülkelerdeki benzer operasyonlarla da bağlantılı olduğunu bildirdi. Birim, şirketin 2025 yılında İskoçya seçimleri ve New York belediye seçimleri sırasında da faaliyet gösterdiğini, ayrıca Angola ve Togo’da “dijital müdahale” operasyonları yürüttüğünü belirtti.

Okumaya Devam Et

Amerika

Küresel tahmin piyasaları devasa boyutlar kazandı

Yayınlanma

İnsanların gerçek dünyadaki olayların sonuçları üzerine bahis yapmalarına olanak tanıyan tahmin piyasaları, son birkaç yılda popülaritesinde patlama yaşadı.

Görünüşe göre pek çok kişi, seçimler, Kuala Lumpur’daki hava sıcaklığı ve Elon Musk’ın bir hafta içinde ne sıklıkla tweet atacağı gibi konularda bahis yapmak için can atıyor.

Kalshi, ABD tahmin piyasasının %90’ından fazlasını kontrol ediyor ve yıllık geliri 1,5 milyar doları aşıyor.

Pew Araştırma Merkezi’nin dijital varlık şirketi The Block’tan elde ettiği verileri analizine göre, Kalshi ve diğer büyük oyuncu Polymarket’e bakıldığında, bu iki şirketin toplam küresel işlem hacmi şu şekildeydi: Eylül 2025’te 4,5 milyar dolar; Nisan 2026’da 24 milyar dolar civarında.

Kalshi ve Polymarket’in milyonlarca kullanıcısı var fakat sadece çok küçük bir yüzde büyük kazanç elde ediyor.

Örneğin Wall Street Journal’ın yaptığı bir analizde şunlar ortaya çıktı:

  • Polymarket’in kârının yüzde 67’si, hesapların sadece %0,1’ine gidiyor.
  • Ortalama bir Polymarket kullanıcısı 1 ile 100 dolar arasında para kaybetmiş. En alt %10’luk dilimdeki kullanıcılar ise kişi başına yaklaşık 4.000 dolar zarar etmiş.
  • Şirketin açıklamasına göre, para kazanan her bir Kalshi kullanıcısına karşılık 2,9 kâr etmeyen kullanıcı düşüyor.

Bu kadar yüksek bir hacmi görmezden gelmek zor. Wall Street Journal’a göre, yatırımcıların ilgisi Kalshi’nin değerlemesini aralık ayındaki 11 milyar dolardan yaklaşık altı ay sonra 22 milyar dolara çıkardı.

The Information’a göre ise, 2024 yılında 350 milyon dolar değerinde olduğu bildirilen Polymarket, son zamanlarda 15 milyar dolarlık bir değerlemeyle fon toplamak üzere görüşmeler yapıyordu.

Morning Consult’un bir araştırmasına göre, ortalama tahmin piyasası kullanıcısı genç kesime ağırlık veriyor ve kullanıcıların %71’i erkek. Pew’e göre spor, kripto para ve siyaset en popüler konular.

Yatırım şirketi Bernstein, tahmin piyasasındaki işlem hacminin 2030 yılına kadar yıllık 1 trilyon dolar seviyesine ulaşacağını öngörüyor

Öte yandan tahmin piyasalarında hâlâ “içeriden bilgi ticareti” (inside trading) en önemli kapı olarak görülüyor. 

Örneğin bir ABD Ordusu Özel Kuvvetler askeri, Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro’yu yakalama planlarına ilişkin gizli bilgilerini kullanarak Polymarket işlemlerinden 400 bin dolar kazandığı iddiasıyla yargılanacak.

Bir Google çalışanı ise, şirketin iç verilerine erişim hakkını kullanarak Google’da en çok aranan terimlere bahis oynadığı iddiasıyla yakın zamanda dolandırıcılık suçlamasıyla karşı karşıya kaldı.

Kalshi, işverenin videolarıyla ilgili bahisler yaptığı gerekçesiyle bir MrBeast editörüne 20 bin dolar para cezası kesti.

Ne var ki uzmanları ve kamuoyunu şüpheye düşüren şüpheli işlemler her zaman soruşturmaya yol açmıyor.

Örneğin Bloomberg, birbiriyle bağlantılı gibi görünen yeni açılmış birçok Polymarket hesabından yapılan ve zamanlaması dikkat çeken birkaç İran savaşı bahsinin 1 milyon dolar kâr sağladığını bildirdi.

Hem Kalshi hem de Polymarket, içeriden bilgi ticareti yaptıkları gerekçesiyle kullanıcılara para cezası verdi ve hesaplarını dondurdu.

Kalshi ise yakında hassas işlemler yapabilmek için kullanıcıların işveren bilgilerini paylaşmalarını zorunlu kılacak.

Gelgelelim eleştirmenler bunun yeterli olmadığını söylüyor. Bir grup Demokrat senatör, tahmin piyasalarını düzenlemekten sorumlu federal kurum olan Emtia Vadeli İşlemler Komisyonunu (CFTC), izin verilen bahis türlerini sınırlayarak içeriden bilgi ticaretiyle mücadele etmeye çağırdı.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English