ABD Senatosu’ndaki Demokratlardan Pentagon’a sansür suçlaması

Pentagon’un Stars and Stripes gazetesi için belirlediği yeni yayın çerçevesi ve gazetenin ombudsmanının görevden alınması, yayın organının editoryal bağımsızlığının korunup korunmadığına ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı. Senato Demokratları, Trump yönetiminin askeri gazete üzerindeki denetimi artırmaya çalıştığını belirtti.

ABD Savaş Bakanlığı’nın Stars and Stripes gazetesi için belirlediği yeni yayın politikalarını içeren mektup, yayın organının Trump yönetimi altında bağımsızlığını koruyup koruyamayacağına ilişkin kaygıları yeniden gündeme taşıdı.

The Hill’in ulaştığı nisan tarihli Pentagon mektubu, gazetenin editoryal bağımsızlığını denetlemek ve kaygıları Kongre’ye bildirmekle görevli ombudsmanın işten çıkarıldığı gün kaleme alındı.

Pentagon Sözcüsü Sean Parnell, Kongre üyelerine gönderdiği mektupta, Stars and Stripes’ın mart ayında yayımlanan yönergeler çerçevesinde faaliyet göstermesi gerektiğini belirtti.

Söz konusu yönergeler, yayımlanan içeriğin “askeri düzen ve disiplinin desteklenmesi” ilkesine uygun olmasını öngörüyor.

Parnell ayrıca gazetenin “ticari medyada genellikle yer bulmayan” içerikler üretmesi gerektiğini ifade etti. Bu yaklaşım, yılın başlarında gazetenin karikatürler ile diğer haber kuruluşlarından alınan içerikleri yayımlamasının engellenmesi kararına gönderme olarak değerlendirildi.

Parnell mektubunda, “Stripes, ABD ordusunun komuta zincirinden, askeri siyasi faaliyetlerden veya diğer iç etkilerden bağımsız ve sansür ile propagandadan uzak biçimde editoryal bağımsızlığını sürdürecek” ifadelerini kullandı.

Bununla birlikte Parnell, gazetenin “mali açıdan sağlam ve verimli bir işletme olarak faaliyet göstermesi” gerektiğini ve Savaş Bakanlığı yönetimine karşı hesap verebilir olması gerektiğini belirtti. Parnell, kurumun “ABD’nin günümüz askeri camiasına daha iyi hizmet verecek şekilde dönüşmesi” gerektiğini kaydetti.

Konuya ilişkin ilk soruları diğer Demokrat senatörlerle birlikte Pentagon’a yönelten Massachusetts Senatörü Elizabeth Warren ise mektubun, Pentagon’un gazeteye bağımsız çalışma sözüne bağlı kalmadığını gösterdiğini söyledi.

Warren yaptığı açıklamada, “ABD savaş halindeyken Trump yönetimi kilit askeri gazetemizi susturmaya ve askerlerin özgür basına erişimine saldırmaya kararlı görünüyor. Her Amerikalının bu açık sansür girişiminden kaygı duyması gerekir” dedi.

Pentagon’un mektubunda, Savunma Bakanlığı’nın herhangi bir haberi yayımdan alıkoymaya çalışıp çalışmadığı sorusuna doğrudan yanıt verilmedi.

Parnell mektupta, “Düzen ve disipline ilişkin dil, Stripes’ın herhangi bir haberinin yayımdan çekilmesine yol açmadı” ifadelerini kullandı.

Stars and Stripes, Kongre’nin 1990’larda çıkardığı düzenleme sonrasında Savunma Bakanlığı yetkililerinden editoryal olarak bağımsız hale gelmişti.

Yayın organının ilk misyon bildirisinde gazetenin “Birinci Ek Madde ilkeleri doğrultusunda yönetildiği” belirtiliyor. Ancak mart ayında yayımlanan ve kurum için yeni bir dönemi zorunlu kılan Pentagon notunda anayasal basın özgürlüklerine herhangi bir atıf yer almadı.

Pentagon, ocak ayından bu yana haber kuruluşunun bağımsızlığını kademeli biçimde daraltan adımlar attı. Parnell aynı ay yaptığı paylaşımda, gazetenin “özgün misyonuna döndürüleceğini” ve içeriğin “woke unsurlardan temizleneceğini” yazmıştı.

Savaş Bakanlığı mart ayında Stars and Stripes’ın “modernizasyonunu” öngören yeni bir genelge yayımladı. Bu düzenleme, 1994’te oluşturulan çerçevenin yerini aldı.

Parnell, Warren’a gönderdiği mektupta önceki kuralların kaldırılmasını savundu ve söz konusu düzenlemelerin büyük ölçüde “kurumun iç yönetimi ve personeline ilişkin” olduğu için “gereksiz” hale geldiğini belirtti.

Mart ayındaki genelge yeni bir danışma grubunun kurulmasını da öngörüyordu. Ancak Parnell, nisan sonu itibarıyla böyle bir grubun henüz oluşturulmadığını bildirdi.

Görevden alınan ombudsman Jacqueline Smith ise yeni politikalara karşı açık biçimde itiraz eden isimler arasında yer aldı.

Smith, görevden çıkarıldığı gün gazetede yayımlanan görüş yazısında, “Anlaşılan Pentagon benim de artık sizinle Stars and Stripes’ın editoryal bağımsızlığına yönelik tehditler hakkında konuşmamı istemiyor. Beni işten çıkardılar” ifadelerini kullandı.

Smith ayrıca, “Görevimin gereği olarak son aylarda Temsilciler Meclisi ve Senato Silahlı Hizmetler komisyonlarına Pentagon’un gazeteyi kontrol etme girişimleri konusunda artan kaygılarımı ilettim” dedi.

Bunun yan sıra Smith, “Kimse, Kongre tarafından Stars and Stripes’ın editoryal bağımsızlığını korumakla görevlendirilen kişinin görevden uzaklaştırılmasına şaşırmamalı” ifadelerini de kullandı.

Stars and Stripes’taki değişiklikler, Savaş Bakanı Pete Hegseth döneminde Pentagon muhabirlerine yönelik diğer kısıtlamaların ardından geldi.

Hegseth’in bazı gazetecilerin Pentagon binasına erişimini sınırlamaya ve hükümet kaynaklarından bilgi edinme yöntemlerine kısıtlamalar getirmeye çalıştığı belirtiliyor.