ABD, silah sınıfı plütonyumu enerji şirketlerine açıyor

ABD, Soğuk Savaş döneminden kalma silah sınıfı plütonyumu modern reaktörlerde yakıt olarak kullanmaları için enerji şirketlerine sunuyor. Financial Times gazetesinin haberine göre bu adım, Rusya’nın uranyum tedarik zincirlerindeki baskın konumunu zayıflatmayı amaçlıyor.

Amerika Birleşik Devletleri (ABD), enerji şirketlerine modern reaktörlerde yakıt olarak kullanmaları için silah sınıfı plütonyuma erişim imkânı tanıyacağını duyurdu.

Financial Times gazetesinin haberine göre, ABD Enerji Bakanlığı 21 Ekim’de yayımladığı bir duyuruda, nükleer enerji alanında faaliyet gösteren şirketlerin Soğuk Savaş döneminden kalma nükleer başlıklardan elde edilen yaklaşık 19 megatonluk devlet plütonyumuna erişebileceğini bildirdi.

Bakanlık, bu plütonyumun modern reaktörlerde kullanılacak yakıta dönüştürülmesini öngörüyor. Bu adım, ABD yönetiminin uranyum tedarik zincirlerinde Rusya’nın baskın konumunu zayıflatma girişimi olarak görülüyor.

İki şirketin başvurması bekleniyor

Financial Times, teklife başvurması beklenen en az iki şirketin ismini de paylaştı. Bu şirketlerden ilki, nükleer atıkları yakıt olarak kullanabilen reaktörler geliştiren Oklo A.Ş. olarak açıklandı.

Diğer şirketin ise ileri modüler reaktör teknolojileri üzerinde çalışan Newcleo olduğu belirtildi.

Rusya anlaşmayı ‘kabul edilemez’ buluyor

Diğer taraftan Rusya, ABD ile plütonyum imhası konusunda vardığı anlaşmanın artık geçerliliğini yitirdiğini düşünüyor.

Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Sergey Ryabkov, 8 Ekim’de yaptığı açıklamada, ABD ile imzalanan plütonyum imha anlaşması kapsamındaki yükümlülüklerin mevcut koşullarda artık “kabul edilemez” hâle geldiğini söylemişti.

Ryabkov, “Mevcut koşullarda, Amerikalılarla işbirliğini sürdürmeyi bırakma sürecinin resmen tamamlanması doğal bir adım olarak görülüyor” diye konuşmuştu.

2000 tarihli plütonyum imha anlaşması

Rusya ile ABD arasında 2000 yılında imzalanan ve 2011’de yürürlüğe giren anlaşma, her iki ülkenin de askeri ve savunma programlarında fazla olduğu tespit edilen 34 ton silah sınıfı plütonyumu imha etmesini zorunlu kılıyordu.