ABD, Ukrayna için NATO modeli güvenlik garantilerine Rusya’dan onay istedi

ABD heyeti Abu Dabi’deki müzakereler öncesinde Rusya’dan, savaş sonrası Ukrayna’ya NATO’nun 4 ve 5. maddelerine denk güvenlik garantileri verilmesine onay talep etti. Washington barış karşılığında yaptırımları yumuşatmayı ve Donbass sınırlarını yeniden çizmeyi önerdi.

ABD heyeti, Abu Dabi’deki müzakereler başlamadan önce Rusya’dan, savaşın bitmesinin ardından Ukrayna’ya sağlanacak güvenlik garantilerini kabul etmesini talep etti.

Bloomberg’in müzakerelere katılan Amerikalı diplomatlara dayandırdığı haberine göre, söz konusu güvenlik garantileri, NATO Antlaşması’nın ittifak üyelerinden birine tehdit yönelmesi durumunda istişare ve kolektif savunma öngören 4 ve 5. maddelerine benzer hükümler içeriyor.

Müzakerelerdeki Kiev heyeti temsilcileri de bu maddenin savaşın tamamen sona erdirilmesi bakımından taşıdığı önemi vurguluyor.

Ukrayna heyetine liderlik eden Rustem Umerov, çatışmaların durdurulması, ülkesinin ekonomik kalkınması ve insani misyonların desteklenmesinin yanı sıra Ukrayna’ya verilecek güvenlik garantilerinin olası bir barışın temel unsurlarından biri olduğunu belirtti.

Umerov, “Bu başlıklarda mümkün olan en yüksek ilerlemeyi kaydetmek ve barışı yakınlaştırmak için çalışıyoruz” dedi.

Moskova’nın bu maddeyi kabul ettiğine veya müzakere etmeye hazır olduğuna dair henüz bir teyit yok.

Rus yönetimi daha önce yaptığı açıklamalarda, Rusya-Ukrayna savaşının sonlandırılması bağlamında gündeme gelecek tüm güvenlik garantilerinin “karşılıklı” olması gerektiğini ve ateşkes durumunda çatışma bölgesine yabancı asker konuşlandırılmasının Kremlin için ilkesel açıdan kabul edilemez olduğunu duyurmuştu.

Ayrıca Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Mart 2022’deki İstanbul barış anlaşması taslağının, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in kişisel onayıyla Ukrayna’ya NATO Antlaşması’nın 5. maddesinin uygulanmasını öngördüğünü iddia etti.

Lavrov, Kiev’in o dönemde bu teklife rağmen savaşı sürdürmeyi seçtiğini öne sürdü.

Abu Dabi’de yapılan görüşmelerde Rus heyetine, Moskova’nun “tavizsiz tutumunun” temsilcisi olarak görülen Rusya Devlet Başkanı Yardımcısı Vladimir Medinskiy başkanlık ediyor.

Medinskiy’e bağlı heyet üyelerinden biri, Ukrayna krizinin çözülmesinin heyet açısından “yalnızca başlıklardan biri” olduğunu, asıl hedeflerinin ise “tüm kıta için kapsamlı ve bölünmez bir güvenlik mimarisi oluşturmak” olduğunu söyledi.

Rus temsilciler kurulması hedeflenen yeni sistemin ayrıntılarını ise açıklamadı.

ABD tarafı, Ukrayna’da barış sağlanması karşılığında daha önce Moskova’ya getirilen ekonomik yaptırımların kaldırılmasını veya hafifletilmesini öneriyor.

Amerikan heyeti, Putin’in gerçek askeri kazanımlar elde etmeden Donbass bölgesinin tamamını kontrol altına aldığını ilan edebilmesi adına Ukrayna’nın Donetsk ve Lugansk bölgelerinin sınırlarının yeniden çizilmesi gibi daha sıra dışı teklifleri de dile getiriyor.

Öte yandan Amerikalı diplomatlar, Rusya tarafının bu ve benzeri girişimleri müzakereleri uzatmak ve savaşı devam ettirmek için kullanabileceği ihtimalini dışlamıyor.