ABD ve Çin, uzayda savaşa hazırlanıyor

Uzay, askeri güçler arasındaki rekabetin yeni çatışma alanına dönüşüyor. ABD ve Çin, diğer uzay araçlarına karşı faaliyet yürütebilecek ve onları hedef alabilecek uyduları test ediyor.

Uyduların yörüngedeki manevra kapasitesini artırmak amacıyla uzay boşluğunda yakıt ikmali denemeleri de yürütülüyor.

Benzer bir hatta hareket eden Rusya’nın ise uzayda nükleer silah kullanabilecek bir uydu geliştirebileceği yönündeki iddialar gündemde kalmaya devam ediyor.

Haziran ayında Çin’e ait gizli ve insansız bir uzay uçağından küçük bir araç fırlatıldı. Ticari ve askeri uyduların yoğun olarak bulunduğu yörünge bölgesinde başka bir Çin uydusunun etrafında tur atan bu araç, ardından üssüne döndü. Söz konusu misyon hakkında resmi düzeyde neredeyse hiçbir bilgi paylaşılmadı.

Ancak Reuters’ın aktardığına göre, ABD’nin envanterinde de küçük bir uzay mekiğini andıran benzer bir mürettebatsız araç, yani deneysel yörünge uçağı Boeing X-37 var.

Belge analizleri, uzay nesnelerinin takibi ile muvazzaf ve emekli askeri yetkililerle yapılan mülakatlar, her iki programın da Pekin ve Washington’ın uzayda olası bir askeri çatışmaya hazırlandığını gösteriyor.

Müttefiklerden Pekin’e stratejik sinyal

ABD ve İngiltere, bir yıl önce icra ettikleri ilk ortak operasyonla Çin’e yönelik kabiliyetlerini sergiledi. Casusluk amaçlı olduğu değerlendirilen bir Çin uydusu, bir İngiliz uydusuna uzay ölçeğinde oldukça yakın sayılan 83 kilometre mesafeden geçerken, ABD kendi uydusunu müttefikinin aracına doğru yönlendirdi.

Eski İngiltere Kraliyet Hava Kuvvetleri kıdemli subayı ve uzay danışmanı Andrew Turner, bu hamlenin müttefiklerin birliğini ve potansiyelini göstermeyi, aynı zamanda İngiliz uydusuna müdahale edilmesinin kabul edilemez olduğu yönünde uyarıda bulunmayı hedefleyen “neredeyse kesin bir stratejik sinyal” niteliği taşıdığını dile getirdi. İki askeri uzay uzmanı da benzer bir değerlendirmede bulundu.

Uydular uzun yıllardır yeryüzündeki askeri unsurlara iletişim, seyrüsefer ve istihbarat sağlıyor.

Ancak Reuters, bu sistemlerin artık manevra yapabilen, radyo parazitleri ya da lazerlerle hasım uyduların işleyişini bozan ve uzay araçlarını yakalayabilen aktif muharebe sistemleri olarak giderek daha fazla değerlendirildiğini aktarıyor.

Dönemin İngiltere Uzay Komutanı Tümgeneral Paul Tedman, Nisan ayında yaptığı bir değerlendirmede, uzayın sadece yeryüzündeki askeri harekatların desteklenmesi açısından değil, aynı zamanda bu harekatların sonucunun belirlenmesi bakımından da son derece kritik bir konuma ulaştığını söyledi.

Savunmadan taarruz hazırlığına

ABD Uzay Komutanlığı Komutanı General Stephen Whiting ise hasım ülkelerin, Dünya’da yaşanabilecek olası bir çatışmanın erken aşamalarında ABD’nin uzay unsurlarını vurabilecek kapasiteler geliştirdiği konusunda defalarca uyarıda bulundu.

Whiting, yalnızca Amerikan sistemlerini korumanın yeterli olmadığını, aynı zamanda hasım unsurları tehdit edebilecek ve gerektiğinde vurabilecek bir hazırlığa sahip olunması gerektiğini savunuyor.

Whiting konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı: “Uzaydaki bir çatışmaya karşı çok iyi hazırlanmalıyız. Caydırıcılık işe yaramazsa, savaşacağız ve kazanacağız.”

Çin ise hem uydu sayısını hem de misyonlarının karmaşıklığını hızla artırıyor. Çin uyduları, ABD’li askeri yetkililerin yörüngesel “it dalaşı” olarak adlandırdığı, birden fazla uydunun birbirine çok yakın mesafelerde eşgüdümlü manevralar yaptığı durumları sergiledi.

Bu araçlar ayrıca hizmet dışı kalmış uyduları yakalama ve başka bir yörüngeye çekme kapasitesini de ortaya koydu.

Bir ABD Uzay Kuvvetleri temsilcisi, Çin’in geçen yıl yörüngede yakıt ikmali yapmayı denediğinin anlaşıldığını söyledi. Uydular fırlatıldıkları andaki yakıt rezervine bağımlı olarak görev yapıyor.

Bu nedenle yakıtı yenileyebilme ve manevraları sürdürebilme kabiliyeti, bir uzay aracının “avcı” mı yoksa “av” mı olacağını belirleyen temel unsurlardan biri haline geliyor.

Yeryüzünden yürütülen hazırlıklar

Uydulara yönelik muharebe hazırlıkları yalnızca yörüngede değil, karadan da sürdürülüyor.

ABD Uzay Kuvvetleri, Haziran ayında L3Harris Technologies şirketi tarafından geliştirilen ve hasım uyduları devre dışı bırakmayı ya da işleyişini bozmayı hedefleyen karaya konuşlu elektromanyetik silah sisteminin devreye alındığını duyurdu.

ABD, Çin ve Rusya, diğer uzay araçlarına yaklaşabilen ve onları denetleyebilen manevra kabiliyetine sahip uyduları aktif olarak kullanıyor.

Bununla birlikte Washington, 2024 yılından bu yana Rusya’nın nükleer nitelikli bir uydu savar silah geliştirdiğini öne sürüyor.

ABD’nin bu yılın ilkbahar aylarında gerçekleştirdiği ilk tatbikatın sonuçları, söz konusu nükleer silahın kullanılmasının, Dünya’daki yapay uyduların büyük bölümünün yer aldığı 160 kilometre ile 2 bin kilometre arasındaki alçak Dünya yörüngesinde görev yapan uyduların yüzde 80’e varan kısmının tahrip olmasına ve zaman içinde işlevini yitirmesine yol açabileceğini ortaya koydu.