Diplomasi
ABD ve Suudi Arabistan’dan Afrika’da madencilik işbirliği

Wall Street Journal’a (WSJ) konuşan görüşmeler hakkında bilgi sahibi kişiler, Beyaz Saray’ın elektrikli araç tedarik zincirinde Çin’in hakimiyetini engellemeye çalıştığı ve Suudi Arabistan’ın 15 milyar dolarlık küresel madencilik yatırımı yapmak istediği bir dönemde, ABD ve Suudi Arabistan’ın Afrika’da her iki ülkenin ‘temiz enerji’ geçişi için gerekli olan metalleri güvence altına almak için görüşmeler yürüttüğünü söyledi.
Çinli şirketlerin dünya kobalt arzının dörtte üçünü rafine etmesi ve dünya lityum-iyon bataryalarının yaklaşık %70’ini üretmesi, ABD’de Çin’e bağımlılık konusunda endişelere yol açıyor.
ABD, Krallık’ın şirketleri aracılığıyla iş görecek
Kaynaklar, Biden yönetimiyle görüşülen fikirler kapsamında, devlet destekli bir Suudi girişiminin Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Gine ve Namibya gibi Afrika ülkelerindeki maden varlıklarından hisse satın alacağını söyledi. ABD’li şirketlerin daha sonra Suudilerin sahip olduğu bu hisselerden üretimin bir kısmını satın alma hakkına sahip olacağını belirten kişiler, ayrıntıların henüz netleşmediğini aktardı.
ABD’li otomobil üreticileri uzun zamandır lityum-iyon bataryalar için kritik minerallere daha kolay erişim arayışında ve giderek artan bir şekilde madencilik işine giriyorlar. Dünyadaki kobaltın büyük bir kısmı başta Kongo olmak üzere Afrika ülkelerinde.
Suudi Arabistan’ın ‘yolsuzluğun yaygın olduğu ülkelere yatırım yapma konusunda daha fazla esnekliğe sahip olmasının’ da ABD için ‘riskleri azalttığı’ düşünülüyor. Krallık aynı zamanda diğer yatırımcıların bu ülkelere sermaye aktarımını engelleyen ‘çevresel, sosyal ve kurumsal yönetişim (ESG) kaygılarına da daha az bağlı.
Riyad, kendi elektrikli araç endüstrisini kurmayı, devasa güneş enerjisi çiftlikleri oluşturmayı ve yapay zeka gibi yüksek teknoloji endüstrileri kurmayı içeren ekonomik çeşitlendirme planına sahip.
Konuyla ilgili bilgi sahibi kişilere göre, Beyaz Saray bölgedeki diğer varlık fonlarının da mali desteğini arıyor, fakat Suudi Arabistan ile yapılan görüşmeler en ileri düzeyde.
Görüşmeler daha büyük bir projenin parçası
Madencilikle ilgili müzakerelerin, G7 ülkelerinin gelişmekte olan ülkelerdeki küresel altyapı projelerine yatırım yapmak üzere başlattığı daha büyük bir girişimin parçası olduğu belirtiliyor.
Beyaz Saray Cumartesi günü yaptığı açıklamada Kongo ve Zambiya’yı Angola’nın Lobito Limanı üzerinden küresel pazarlara bağlayan bir koridorun geliştirilmesini destekleyeceğini ve Hindistan’ı Suudi Arabistan üzerinden Avrupa’ya bağlayan kıtalararası bir ekonomik koridorun kurulacağını duyurdu.
Suudiler Afrika’da
Çin, elektrikli araç tedarik zincirindeki konumunu öncelikle Kongo gibi Afrika ülkelerindeki üretimi satın alarak oluşturdu. Bazı kaynaklar, Çin’in ana avantajının şirketlerinin diğer firmaları geride bırakmaya istekli olması olduğunu ve Suudi Arabistan’ın da aynı şeyi yapmak istediğini söyledi.
Suudi ve Kongolu yetkililere ve görüşmeler hakkında bilgi sahibi kişilere göre, 700 milyar değerindeki Suudi Kamu Yatırım Fonu (PIF), Suudi devletine ait madencilik şirketi Ma’aden ile 3 milyar dolarlık ortak girişimi aracılığıyla ülkedeki varlıkları güvence altına alma niyeti konusunda Haziran ayında Kongo hükümetine başvurdu. Kongo dünyadaki kobaltın yaklaşık %70’ini tedarik ediyor.
Bazı kişiler, iki tarafın Suudiler tarafından finanse edilen ve sadece kobalt madenlerine değil, aynı zamanda elektronikte kullanılan bir element olan bakır ve tantala da yatırım yapacak özel amaçlı bir aracı görüştüğünü söyledi.
Kongolu bir yetkili, Kongo’nun ABD ile Afrika ülkesinde metalleri sadece ihraç etmek yerine işleyerek batarya haline getirecek fabrikalar kurma konusunda görüşmeler yaptığını söyledi.
Yatırım Fonu, lityum ve uranyuma bakıyor
Ma’aden ve PIF arasındaki ortak girişim Manara Minerals, Suudi Arabistan hidrokarbonlardan uzak yeni endüstriler kurmaya çalışırken demir cevheri, nikel ve lityum gibi diğer minerallerde azınlık hisse pozisyonlarına odaklanıyor.
Temmuz ayında Manara ilk madencilik anlaşmasını yaparak Brezilyalı madenci Vale’in baz metaller biriminin %10 hissesini satın almayı kabul etti. Fonun planlamaları hakkında bilgi sahibi olan yetkililere göre Manara önümüzdeki birkaç yıl içinde küresel çapta 15 milyar dolardan fazla madencilik varlığı satın almayı planlıyor. Suudi Arabistan küresel çapta lityum ve uranyum projelerine bakıyor.
ABD’deki görüşmelerle ilgili bir soru üzerine Manara, madenlerin ve doğal kaynakların Suudi Arabistan’ın ekonomik dönüşüm hedefleri açısından stratejik öneme sahip olduğunu söyledi. “Manara Minerals, dünya standartlarında maden varlıklarının geliştirilmesini hızlandırmak için kullanmayı planladığı uzun vadeli sermayeye erişime sahiptir” dedi.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını7 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını7 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Avrupa6 gün önce‘Yeraltı ülkesi’ geri geliyor: İsviçre sığınaklarında yeni ‘savaş düzenlemesi’












