ABD yönetimi barış anlaşması sonrası Rusya’nın dondurulan varlıklarını iade etmeyi planlıyor

Trump yönetimi, Ukrayna ile imzalanacak olası bir barış anlaşmasının ardından Rusya’nın dondurulan varlıklarını Moskova’ya iade etmeyi gündemine aldı. Avrupa Birliği yetkilileri, Washington’un varlıkların bir kısmını kendi kontrolündeki fonlara aktarma planından rahatsızlık duyarken, Avrupa Merkez Bankası ve Belçika hükümeti Ukrayna’ya sağlanması planlanan kredilere yasal ve mali gerekçelerle itiraz ediyor.

ABD’de Donald Trump liderliğindeki yönetim, Ukrayna savaşının sona ermesini sağlayacak barış anlaşmasının imzalanmasının ardından Rusya’nın dondurulan varlıklarını Moskova’ya iade etmeyi planlıyor.

Politico’nun iki üst düzey diplomata dayandırdığı habere göre, bu strateji Washington ile Brüksel arasında yeni bir tartışma başlattı.

Amerikalı yetkililer, söz konusu planı Avrupa Birliği’nin (AB) yaptırımlardan sorumlu temsilcisi David O’Sullivan’a yaz aylarında gerçekleştirdiği Washington ziyareti sırasında iletti.

Bu görüşmelerin ardından eylül ayında Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Rusya’nın varlıklarını teminat göstererek Ukrayna’ya bir “tazminat kredisi” verilmesini önermişti.

Washington ve Moskova için ortak yatırım aracı

ABD’nin hazırladığı belirtilen 28 maddelik ilk barış planına göre, Rusya’nın dondurulmuş 100 milyar dolarlık varlığı, ABD öncülüğünde Ukrayna’nın yeniden inşası ve yatırımları için kullanılacak bir fona aktarılacak.

Plana göre Washington bu yatırımlardan elde edilecek kârın yüzde 50’sini alırken, Avrupa’nın da yeniden inşa sürecindeki yatırım hacmini artırmak için 100 milyar dolar katkı sağlaması beklenecek.

Moskova’ya ait dondurulmuş varlıkların geri kalan kısmının ise ayrı bir ABD-Rusya ortak yatırım aracına yönlendirilmesi öngörülüyor.

Bloomberg daha sonra yayımladığı haberde, Rusya’nın varlıklarının serbest bırakılmasına ilişkin maddenin plandan çıkarıldığını bildirdi.

Politico’ya konuşan kaynaklar, Avrupalı yetkililerin ABD’nin yaklaşımına tepki gösterdiğini belirtti.

Diplomatlar, varlıkların kağıt üzerinde Ukrayna’nın inşası için ayrılmış görünse bile ABD’nin bu fondan pay alması ve geri kalanını Rusya ile paylaşması ihtimalinden duydukları rahatsızlığı dile getirdi.

ABC News ise Florida’da düzenlenen bir toplantıda Rus varlıklarının geleceğinin tartışıldığını aktardı.

Avrupa Merkez Bankası finansman desteğini reddetti

Varlıkların kullanımı konusunda Avrupa cephesinde de teknik ve hukuki engeller ortaya çıkıyor. Financial Times’ın (FT) kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Avrupa Merkez Bankası (ECB), dondurulmuş Rus varlıkları karşılığında Ukrayna’ya 140 milyar euro kredi sağlanması planına destek vermeyi reddetti.

Avrupa Komisyonu yetkilileri, bankadan Euroclear Bank için kreditör rolü üstlenmesini talep etti. Ancak ECB, komisyonun bu teklifinin “parasal finansman” anlamına geldiği sonucuna vardı.

Banka yönetimi, bir merkez bankasının doğrudan devlet bütçesi açıklarını finanse etmesinin Avrupa Birliği anlaşmalarıyla yasaklandığını hatırlattı.

Gazeteye konuşan iki kaynak, Avrupa Komisyonu’nun bu gelişme üzerine 140 milyar euroluk krediyi desteklemek amacıyla geçici likidite sağlayacak alternatif öneriler üzerinde çalışmaya başladığını belirtti.

Belçika hükümeti ek garanti talep ediyor

Ukrayna’ya dondurulmuş varlıklar üzerinden kredi sağlanmasına bir itiraz da fonların büyük kısmını tutan Euroclear’ın merkezi Belçika’dan geldi.

Belçika Başbakanı Bart De Wever, Rusya’nın ileride dava açması ihtimaline karşı AB’den 140 milyar euroyu aşan finansal garantiler talep etti.

De Wever, bu garantilerin olası bir yasal süreçte birkaç gün içinde ödenebilir olmasını ve garanti süresinin Rusya’ya yönelik AB yaptırımlarının süresinden daha uzun tutulmasını istedi.

Politico’ya göre Avrupa hükümetleri Belçika’nın bu taleplerini aşırı buluyor. Bir AB diplomatı, “Birçok üye devletin böyle bir açık çek vermesi siyasi açıdan zor” değerlendirmesinde bulundu.

Avrupalı yetkililer arasında, Belçika’nın dondurulmuş varlıklardan elde edilen kârdan vergi geliri sağladığı ve bu kaynağı kaybetmemek için krediye direnç gösterdiği görüşü hakim.