ABD’den AB’ye ticaret anlaşmasını onaylama çağrısı

ABD, AB ile imzalanan ticaret anlaşmasının herhangi bir değişiklik yapmadan uygulanmasını istiyor.

Donald Trump’ın AB nezdindeki büyükelçisi bu konuda uyarıda bulundu ve aksi takdirde, Brüksel’in ABD’li ihracatçılardan gelen sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) sevkiyatlarına “ayrıcalıklı” erişim imkânını kaybetme riskiyle karşı karşıya kalacağını söyledi. 

AB’nin, ABD Başkanı ile Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen arasında geçen yıl imzalanan anlaşmayı onaylaması, Trump’ın Grönland’ı işgal etme tehditleri de dahil olmak üzere çeşitli sorunlar nedeniyle ertelendi.

Avrupa Parlamentosu, perşembe günü (26 Mart), AB’nin 2028 yılına kadar LNG, petrol ve sivil nükleer teknolojiler dahil olmak üzere 750 milyar dolar değerinde ABD enerjisi satın almasını öngören anlaşma üzerinde oylama yapacak.

ABD’nin AB Büyükelçisi Andrew Puzder, Financial Times’a (FT) verdiği demeçte, ticaret anlaşmasının enerji kısmının, AB’nin diğer şartlardan herhangi birini değiştirmeye kalkışması halinde tehlikeye gireceğini söyledi.

Puzder şöyle konuştu:

“Anlaşmayı uygulamaya koymazlarsa enerji konusunda ne olacağını bilmiyorum. Turnberry [anlaşması] uygulanmazsa, yani, başlangıç noktasına geri döneriz. Nereye gideceğimizden emin değilim. Bence ABD, Avrupa ile iş yapmaya devam etmek isteyecek, fakat şartlar o kadar elverişli olmayabilir. Ortam kesinlikle o kadar elverişli olmayacak. Ve… piyasada başka alıcılar da var.”

AB’nin ABD ile imzaladığı enerji anlaşmasında yapılacak herhangi bir değişiklik, Körfez dışındaki tedarikçilerden gelen LNG yükleri için küresel rekabetin kızıştığı bir dönemde gerçekleşecek.

Dünya LNG üretiminin beşte birini karşılayan Katar, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı abluka altına almasının ardından ihracatı durdurmak zorunda kalmıştı.

Geçen hafta Katar’ın dev Ras Laffan LNG kompleksinde yaşanan grevler, küresel arzın bir süre daha kısıtlı kalacağına dair endişeleri artırdı.

Savaştan önce Hürmüz Boğazı’ndan geçen LNG’nin yalnızca yaklaşık yüzde 10’u Avrupa’ya yönlendirilse de kıta, gaz ithalatına bağımlılığı nedeniyle arz konusunda küresel rekabete karşı savunmasız. İtalya gibi bazı AB üye ülkeleri, LNG’lerinin üçte birini Katar’dan temin ediyordu.

Puzder şöyle devam etti:

“Şahsen… Avrupalıların 1 trilyon dolarlık enerji taahhüdünde bulunmaları gerektiğini düşündüm, çünkü bu sadece bu enerjiyi satın alacaklarına dair bir söz değil, bizim onlara bu enerjiyi satacağımıza dair bir taahhüttü. Eğer [AB üye ülkeleri] iktisadi olarak ayakta kalmak istiyorlarsa, enerjiye ihtiyaçları var ve biz bunu sağlayabiliriz. Bunu yapmamız için teşvik edildiğimiz türden bir ilişki kurmak istiyoruz.”

Puzder ayrıca, bloğa ihracat yapanların 1 Ocak’a kadar metan emisyonlarını beyan etmeleri gerektiğine dair AB kuralının değiştirilmesi gerektiğini, çünkü çoğu ABD üreticisinin buna uymasının imkansız olacağını söyledi.

Komisyon, metan düzenlemesinin ithalatı olumsuz etkilemeyeceğini garanti etmişti.

Puzder, bu kuralın değiştirileceğinden “umutlu” olduğunu, çünkü kuralın “yakıt maliyetlerini artırma potansiyeli taşıdığını ve Avrupa’nın bu ticaret engellerinin bir kısmını azaltması gerektiğini fark edeceğini” belirtti.

Geçen yıl Turnberry’de varılan anlaşma kapsamında, AB’nin ihracatının çoğuna yüzde 15’lik bir gümrük vergisi uygulanırken, blok ABD’den gelen sanayi ürünleri ve bazı tarım ürünleri üzerindeki kendi vergilerini sıfıra indirmeyi kabul etmişti.

Fakat ABD Yüksek Mahkemesi Trump’ın vergilerini iptal ettikten sonra, Trump 24 Temmuz’a kadar geçerli olabilecek farklı bir yasa kullanarak aceleyle küresel bir gümrük vergisi getirdi; bu da ortalama olarak yüzde 15,8’lik bir genel gümrük vergisi ile sonuçlandı.

Bu hafta oylanacak yasada, Avrupa Parlamentosu üyeleri, Trump’ın yeni gümrük vergisi tehditlerini yerine getirmesi ve başlangıçta kararlaştırılan elmas ve mantar dahil muafiyetleri geri getirmemesi durumunda Turnberry anlaşmasını askıya alacak önlemler eklediler.

Ne var ki nihai anlaşma, bu hükümlere muhtemelen direnecek olan üye ülkelerle müzakere edilecek.

Puzder, nihai anlaşmada herhangi bir değişiklik olması durumunda, “bunun bizim için uygun olup olmadığına dair bir karar vermemiz gerekecek” dedi.

AB Ticaret Komiseri Maroš Šefčovič, FT ile yaptığı ayrı bir röportajda milletvekillerine, “Anlaşma anlaşmadır ve Turnberry ortak bildirisine bağlı kalmalıyız,” uyarısında bulundu.

ABD yönetiminin bu durumda yüzde 15’lik genel gümrük vergisi seviyesini uygulayacağını açıkça belirttiğini söyledi.