ABD’den İran gemilerine yönelik küresel müdahale kararı

ABD Genelkurmay Başkanı Dan Kaine, Amerikan savaş gemilerinin tankeler dahil olmak üzere İran bandıralı veya İran’a maddi yardım sağlayan tüm gemileri açık denizde durduracağını açıkladı. İran limanlarını ve kıyı şeridini kapsayan askeri abluka çerçevesinde, yaptırım listesindeki gemilere yönelik “deniz haydutluğuyla mücadele ve savaşan taraf” hukukuna dayalı arama ve el koyma yetkisi uygulanacak.

Amerika Birleşik Devletleri (ABD) silahlı kuvvetleri, İran’a ait gemiler ile bu ülkeye lojistik destek sağlayan deniz araçlarına yönelik geniş kapsamlı bir operasyonel süreç başlattığını duyurdu.

ABD Genelkurmay Başkanı Dan Kaine, Amerikan savaş gemilerinin, petrol tankerleri de dahil olmak üzere İran bandıralı gemileri açık denizde durdurma ve müdahale etme niyetinde olduğunu ifade etti.

Kaine, ABD kuvvetlerinin İran bayrağı taşıyan veya İran’a maddi yardım teşebbüsünde bulunan her türlü gemiyi takip edeceğini belirtti.

Bu takibin, İran petrolünü taşıyan ve “gölge filo” olarak adlandırılan gemileri de kapsayacağını vurgulayan Kaine, Washington’un bu konudaki kararlılığını dile getirdi.

Limanlar ve karasuları abluka altına alındı

ABD tarafından organize edilen askeri abluka, ulusal aidiyetine bakılmaksızın İran limanlarına giden veya bu limanlardan ayrılan tüm gemileri kapsıyor.

Genelkurmay Başkanı Kaine, Amerikan kuvvetlerinin Hürmüz Boğazı’nda rutin devriye faaliyetleri yürütmek yerine doğrudan İran limanlarını ve kıyı şeridini denetim altında tuttuğunu açıkladı. Kaine, ablukanın hem İran’ın karasularında hem de uluslararası sularda kesintisiz olarak uygulanacağını bildirdi.

ABD Donanması Merkez Komutanlığı da operasyonun hukuki ve teknik boyutlarına ilişkin bir açıklama yayımladı. Komutanlık, tüm İran gemilerine ve ABD Yabancı Varlıkları Kontrol Ofisi (OFAC) tarafından yaptırım listesine alınan deniz araçlarına yönelik uygulanan ablukaya ek olarak, kaçakçılık şüphesi taşıyan gemiler için “savaşan tarafın denetim ve arama yapma hakkının” (right of visit and search) yürürlüğe konulduğunu duyurdu.

Sivil deniz trafiğinde aksamalar yaşanıyor

Söz konusu açıklamaların yapılmasından saatler önce, İran petrolü sevkiyatındaki rolleri nedeniyle ABD yaptırımları altında bulunan iki boş tankerin, Basra Körfezi’ne girdiği kaydedildi.

Bloomberg’in aktardığı verilere göre, bu gemiler transponder sistemlerini kapatarak Amerikan savaş gemilerinin takibinden kurtulmayı başardı. Uzmanlar, Amerikan ablukasının karadaki depolama kapasitesini zorlayacak kadar uzaması durumunda, söz konusu tankerlerin İran tarafından yüzer depolama birimleri olarak kullanılabileceğine dikkat çekiyor.

Mevcut askeri kısıtlamalar nedeniyle, bugüne kadar ABD ablukasını aşarak yükünü ulaştırmayı başaran herhangi bir petrol tankeri kaydedilmedi.

Basra Körfezi’nden Hürmüz Boğazı yoluyla Umman Körfezi’ne geçen az sayıda geminin ise ilerleyişini sürdüremediği gözlemlendi. Bu gemilerin bir kısmının hareket kabiliyetini yitirerek geri döndüğü bildirildi.

ABD Merkez Komutanlığı’nın paylaştığı güncel verilere göre, ablukanın başlangıcından bu yana rotasını tamamlayamayarak geri dönmek zorunda kalan gemi sayısının 13’e ulaştığı açıklandı.