ABD’den Rusya’ya Avrupa için yeni güvenlik anlaşması teklifi çağrısı

Axios’un haberine göre ABD yönetimi, Abu Dabi’deki müzakerelerde Rusya’dan Avrupa ile gelecekte akdedilecek güvenlik mimarisine yönelik yeni bir teklif hazırlamasını istediğini ileri sürdü. Sürecin Ukrayna barış görüşmeleriyle eş zamanlı yürütülmesi öngörülürken güvenlik adımlarının ancak çatışmaları sona erdirecek anlaşmanın ardından devreye gireceği bildirildi.

ABD yönetiminin, Avrupa ülkeleri ile Moskova arasındaki gerilimi düşürecek tedbirleri de içeren, Avrupa ile gelecekte akdedilebilecek yeni güvenlik anlaşmasına yönelik teklif sunması için Rusya’ya çağrıda bulunduğu ileri sürüldü.

Haber portalı Axios’un konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre ABD tarafı, söz konusu talebi Abu Dabi’de yapılan üçlü müzakereler sırasında iletti.

Görüşmelerde ABD Başkanı Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile Donald Trump’ın damadı Jared Kushner, Rus heyetine güvenlik alanındaki endişe ve taleplerini özetleyen yeni bir teklif hazırlamasını önerdi.

Amerikan heyetinin, bu teklifte Moskova’nın gerilimi azaltmak ve “Avrupa’ya saldırmazlık garantileri sunmak” adına ne tür “simetrik adımlar” atmaya hazır olduğunun da netleştirilmesini istediği aktarıldı.

Beyaz Saray’ın yaklaşımına vakıf bir başka kaynak ise Trump yönetiminin Avrupa’da yeni güvenlik mimarisi ile Rusya ve Ukrayna arasındaki barış anlaşması süreçlerini eş zamanlı yürütmeyi amaçladığını bildirdi.

Buna göre güvenlik mutabakatlarının fiili uygulaması, yalnızca Ukrayna’daki çatışmayı sona erdirecek anlaşmanın imzalanmasının ardından devreye girecek.

Kaynak, sürece ilişkin yaklaşımı değerlendirirken “[Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir] Zelenskiy, güvenlik garantileri konusunda bundan sonra neler yaşanacağını bilmeden herhangi bir uzlaşıya onay vermez. Putin de aynı tabloyu net biçimde görmek istiyor. Güvenlik başlığının bu denli belirleyici olması tam da buradan kaynaklanıyor” ifadelerini kullandı.

Aynı yetkili, Avrupa ve Ukrayna’nın desteği bulunmadığı sürece ABD’nin Rusya ile güvenlik anlaşmasına varmayacağını, ayrıca Washington’ın Moskova’ya Avrupa’nın güvenlik kararları üzerinde veto hakkı tanımayacağını kaydetti.

Rusya Devlet Başkanı Yardımcısı ve Ukrayna müzakerelerindeki heyet başkanı Vladimir Medinskiy ise temel hedefin Avrupa’da kapsamlı yeni güvenlik sisteminin inşası olduğunu dile getirmişti.

Medinskiy, söz konusu yapının “1975 Helsinki ruhunu taşıyan, günümüz gerçeklerine yanıt üreten, adil, yeni bir modern Yalta ve Potsdam” kimliğine kavuşması gerektiğini kaydetti.

Rus yetkili, böyle bir sistemin kurulması durumunda Avrupa’da on yıllarca, hatta asırlarca sürecek barışın sağlanabileceğini savundu.

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov da Avrasya’da yeni güvenlik mimarisinin nasıl şekillenmesi gerektiğine dair Moskova’nın kendi tutum belgesine sahip olduğunu açıkladı.

Lavrov, Rusya’nın, Washington yönetiminin “hiç kimsenin güvenliğinin zedelenmeyeceği dürüst bir çıkar dengesine ulaşma hedefiyle diyaloğu sürdürme kararlılığını koruyacağını” umduğunu belirtti.

Rus makamları, ülkenin Avrupa’ya saldırma niyetinin bulunmadığını birçok kez dile getirdi.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, NATO ülkeleriyle savaşmak için hiçbir gerekçelerinin bulunmadığına işaret ederek “Ne jeopolitik ne ekonomik ne siyasi ne de askeri hiçbir çıkarımız var” açıklamasını yapmıştı.

Putin ekim ayında yaptığı açıklamada Rusya’nın “2029’da da 2030’da da 2050 yılında da” kimseye saldırma planı olmadığını dile getirmişti.

Diğer taraftan Putin, “bütün NATO ülkelerinin Rusya ile savaştığını” öne sürmüş ve Rus ordusunun bugün dünyanın en savaşa hazır silahlı gücü olduğunu ifade etmişti.

Abu Dabi’deki temasların ardından Kushner, Witkoff ile Moskova’ya gideceklerini duyurdu.

Ziyaret kapsamında çatışmanın çözümüne yönelik müzakerelere Avrupalıların katılımı hususunda Putin ile görüşmeyi planladıklarını aktaran Kushner, Rus liderin bu katılıma onay vermesi durumunda tarafların “çok daha büyük bir ilerleme kaydedebileceğini” savundu.

Rusya Devlet Başkanı Yardımcısı Yuriy Uşakov, ABD özel temsilcilerinin 12 Kasım’da Moskova’ya ulaşacağını, Rusya Devlet Başkanı ile planlanan görüşmenin ise günün ilk yarısında yapılacağını bildirdi.