AB’den Çin’e karşı “dayanıklılık fonu” hamlesi

Avrupa Birliği, Çin ile olan ticari bağımlılığı azaltmak ve tedarik zincirlerini çeşitlendirmek amacıyla yeni bir finansal mekanizma hazırlıyor. Bloomberg’in aktardığına göre “dayanıklılık fonu” olarak nitelendirilen bu adım, olası ticari misillemelere karşı Avrupalı şirketlere koruma sağlamayı hedefliyor.

Avrupa Birliği, Çin ile yaşanan ticari dengesizliği gidermek ve kritik sektörlerde Pekin’e olan bağımlılığı azaltmak amacıyla “dayanıklılık fonu” adıyla yeni bir finansal mekanizma üzerinde çalışıyor.

Bloomberg’in konuya vakıf kaynaklara dayandırdığı haberine göre bu mekanizma, Avrupalı şirketlerin tedarik zincirlerini çeşitlendirmelerine destek sağlamayı amaçlıyor.

Diğer yandan projenin, Çin’den gelebilecek olası ticari misillemelere karşı bir güvenlik kalkanı işlevi görmesi öngörülüyor.

Mevcut verilere göre Avrupa Birliği’nin Çin ile olan ticaret açığı 360 milyar avroyu aşmış durumda. Bu açık, birlik üyesi tüm ülkelerin ekonomilerini doğrudan olumsuz etkiliyor.

Üye ülkeler arasında bu alanda en yüksek dış ticaret açığı veren ülke ise Almanya olarak öne çıkıyor.

Bununla birlikte Çin; Avrupa’nın savunma ve otomotiv sanayisi için hayati önem taşıyan nadir toprak elementleri, kritik mineraller ve mikroçipler gibi stratejik kaynakların kontrolünü elinde tutuyor.

Bloomberg’e bilgi veren kaynaklar, Brüksel’in yeni stratejisinin şu başlıkları kapsayacağını ifade ediyor:

• Çin’in Avrupa’dan yaptığı ithalatı artırması yönünde teşvik edilmesi,
• Alternatif tedarikçilerin bulunması için yeni mekanizmalar geliştirilmesi,
• Çin’in devlet sübvansiyonlarına yönelik soruşturmaların daha aktif yürütülmesi,
• Pekin’den gelecek olası ekonomik baskılara karşı tarifeli ve tarifesiz yaptırımların devreye sokulması.

Bununla birlikte, planlanan yeni fon için gereken mali kaynağın net miktarı henüz belirlenmedi.

Tasarının hayata geçirilmesi sürecinde, AB genelinde uygulanan bütçe tasarrufları ve sıkılaştırma politikaları nedeniyle ciddi finansman zorluklarının yaşanabileceği de belirtiliyor.

Müzakerelerde hedef ekim ayı

Brüksel ve Pekin, yürütülen müzakerelerde somut bir ilerleme kaydedilmesi için ekim ayını hedef olarak belirledi. Bu kapsamda, AB Komisyonunun ticaretten sorumlu üyesi Maros Sefcovic’in ekim ayında Çin’e resmi bir ziyaret gerçekleştirmesi bekleniyor.

Bu ziyaretten elde edilecek sonuçlar, Brüksel’de düzenlenecek AB Liderler Zirvesi’nin ana gündem maddelerinden birini oluşturacak.

Geçtiğimiz haziran ayında Financial Times gazetesi, Çin’in AB temsilcileriyle planlanan iki önemli diplomatik görüşmeyi gerekçe göstermeden iptal ettiğini yazmıştı.

Analizlerde, Pekin’in bu tür diplomatik iptalleri genellikle siyasi memnuniyetsizliğini göstermek amacıyla bir taktik olarak kullandığı ifade ediliyor.

Diğer yandan Politico dergisi de AB’nin Çin’e karşı korumacı tedbirleri artırmayı planladığını daha önce sayfalarına taşımıştı. Üzerinde çalışılan seçenekler arasında, ucuz ithalat akınına karşı “özel koruma önlemleri” uygulanacak yeni sektörlerin belirlenmesi yer alıyor.

AB yönetimi, ithalatın yerli sanayiye verdiği zararı analiz ederek gümrük kotası uygulamayı değerlendiriyor. Brüksel, benzer koruma tedbirlerini daha önce çelik ve demir alaşımları ithalatında da devreye sokmuştu.

Avrupa Birliği, mart ayında otomotiv, metalurji ve yeşil teknolojiler gibi stratejik sektörlerde devlet desteği almak isteyen şirketlere belirli oranda yerli parça kullanma zorunluluğu getiren “Avrupa’da Üretildi” yasa tasarısını açıklamıştı.

Bu gelişmenin ardından Pekin yönetimi, Çinli şirketlerin çıkarlarının zedelenmesi durumunda Brüksel’e karşı gerekli karşılığın verileceği konusunda uyarılarda bulunmuştu.