ABD’li NATO generali: Avrupa bizsiz de yapabilir

NATO Avrupa Müttefik Kuvvetleri Komutanı General Alexus Grynkewich, Avrupa’daki Amerikan asker sayısının azalmasının kıtanın savunmasını zorlamayacağını savundu.

Dört yıldızlı ABD generali, ittifakın Belçika’nın güneyindeki geniş askeri operasyon komutanlığında yaptığı açıklamada, “Avrupa ve Kanada’nın yeteneklerine güveniyorum. Bugün herhangi bir kriz veya acil duruma hazırız,” dedi.

Grynkewich’in açıklamaları, Başkan Donald Trump’ın yakında açıklayacağı savunma stratejisi nedeniyle Amerikan askerlerinin Avrupa’dan çekilebileceği endişeleriyle birlikte geldi.

Söz konusu askeri varlık gözden geçirme sürecinin, Amerikan kuvvetlerinin Avrupa’dan Hint-Pasifik bölgesine yeniden konuşlandırılmasını içereceği yaygın olarak bekleniyor.

Bu değişim, ABD’nin geçen ay Romanya’dan 800 askerini çekmesiyle şimdiden başladı. Bükreş, Washington’dan bu kararı geri almasını istedi. 

Avrupa’daki 85.000 kişilik Amerikan askerinin azaltılmasına ilişkin endişeler, Trump yönetimindeki Washington’un ittifaka olan bağlılığı konusunda daha geniş bir tartışmayı da yansıtıyor.

Bu yılın başlarında, Hazine Bakanı Scott Bessent, “Şimdi [Rusya Devlet Başkanı Vladimir] Putin NATO sınırlarına girmeye başladı. Size söyleyebileceğim tek şey, ABD’nin asker veya benzeri bir şeyle bu işe karışmayacağıdır,” demişti.

Avrupalı liderler, Trump’ın desteklediği ve bazılarının şu anda Rusya’nın lehine olduğunu düşündüğü Ukrayna’daki savaşı sona erdirme çabalarından da endişe duyuyorlar.

Fransız Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un sızdırılan bir telefon görüşmesinde ABD’nin Ukrayna’ya “ihanet” etmek üzere olabileceği konusunda uyarıda bulunduğu bildiriliyor.

Bu çalkantılı ilişki, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun NATO dışişleri bakanları toplantısını pas geçmesinin ardından bu hafta yeniden gündeme geldi. Bu, NATO’nun 1949’da kurulmasından bu yana neredeyse hiç görülmemiş bir olay.

Bu arada, yardımcısı kapalı kapılar ardında yapılan bir toplantıda, ABD’nin silahlarına harcama yapmaya devam etmek yerine kendi silah endüstrilerine öncelik verdikleri için müttefiklerini azarladı.

Avrupa’nın savunma harcamalarının neredeyse üçte ikisi ABD’ye gidiyor, fakat AB, yerel üretimi artırmayı amaçlayan programlarla bunu değiştirmeye çalışıyor.

Bazı Avrupalı müttefikler özel olarak ABD’den endişe duyuyorlar, fakat kamuoyunda NATO’nun hâlâ dikkate alınması gereken bir güç olduğunu ısrarla vurguluyorlar.

Polonya Savunma Bakan Yardımcısı Paweł Zalewski, POLITICO’ya verdiği demeçte, “NATO’nun tüm süreçleri kusursuz bir şekilde işliyor. Pratik anlamda, Amerikalılar yükümlülüklerini çok iyi yerine getiriyorlar,” dedi.

Grynkewich ise, barış görüşmeleriyle ilgili herhangi bir siyasi gerilimin “NATO perspektifinden misyonumuzu yerine getirme kabiliyetimiz üzerinde hiçbir etkisi olmadığını” vurguladı. 

Geçen ay, ABD’nin NATO Büyükelçisi Matthew Whitaker, “Almanya’nın ‘Müttefik Kuvvetler Yüksek Komutanlığı görevini devralmaya hazırız’ dediği günü sabırsızlıkla beklediğini” söyleyerek şaşkınlık yaratmıştı.

Trump yönetiminin, Grynkewich’i aday göstermeden önce, bu yılın başlarında bir Amerikan generalini Avrupa Müttefik Kuvvetleri Yüksek Komutanı (SACEUR) olarak atamamayı düşündüğü bildirilmişti.

SACEUR, Avrupa’daki tüm müttefik birlikleri komuta ettiği ve kıtadaki Amerikan nükleer caydırıcılığını denetlediği için her zaman bir ABD subayı olageliyor.

Grynkewich, “İttifak içinde farklı ülkelerin doldurduğu pozisyonlar arasında her zaman bir yeniden dengelenme var,” dedi ve “Bunun bir kısmının önümüzdeki birkaç ay [ve] birkaç yıl içinde gerçekleşmesi doğal,” diye ekledi.

General, “SACEUR pozisyonunu kimin üstleneceği konusunda, bu kararı politikacılara bırakmayı tercih ederim,” dedi.

Grynkewich, Rusya’nın “kısa vadede” ve “orta vadede ve açıkça uzun vadede” NATO’nun kolektif savunmasını test edebileceğinden “endişe” duyduğunu söyledi.

Hava kuvvetleri pilotu, “Rusya’nın hibrit saldırılarının gerçek bir sorun” olduğunu ileri sürdü ve birkaç Avrupa başkentinin hibrit faaliyetlere daha güçlü bir şekilde yanıt verilmesi çağrısını yineledi.

“Proaktif olmayı da düşünüyoruz” diyen Amerikalı, daha fazla ayrıntı vermekten kaçındı ve “Rusya bize ikilemler yaratmaya çalışıyorsa, belki de biz de onlara ikilemler yaratmanın yollarını bulabiliriz,” dedi.