Amerika
ABD’nin küresel doğrudan yabancı yatırımlardaki payı rekor seviyeye yükseldi

Donald Trump Oval Ofis’teki ikinci dönemine başlarken ABD’nin küresel sınır ötesi yatırım projelerindeki payı rekor düzeyde arttı.
Şirketlerin yabancı bir ülkede yeni tesisler ve operasyonlar inşa ettiği ya da genişlettiği sıfırdan projelere ilişkin rakamlar, siyasi ve iş dünyası liderlerinin Trump başkanlığının yüksek gümrük vergileri ve yeniden üretim yoluyla küresel ekonomik düzeni nasıl yeniden şekillendirebileceğini tartışmak üzere Davos’ta bir araya geldikleri sırada açıklandı.
Financial Times’ın (FT) 2003’ten bu yana sınır ötesi yatırımları takip eden şirketi fDI Markets tarafından toplanan veriler üzerinde yaptığı analize göre, ABD’de açıklanan yeni doğrudan yabancı yatırım projelerinin oranı 2023’te yüzde 11,6 iken, Kasım 2024’e kadar olan 12 aylık dönemde yüzde 14,3’e yükseldi.
Ekonomistlere göre bu artış, dünyanın en büyük ekonomisindeki canlı tüketici talebi ve devlet teşviklerinden kaynaklanıyor.
ABD’ye gelen proje artarken Almanya ve Çin geriliyor
ABD, geçtiğimiz kasım ayına kadarki 12 aylık dönemde 2.100’ün üzerinde yeni doğrudan yabancı yatırım projesi çekti.
Buna karşılık, Çin aynı dönemde 400’den az projeye imza atarak tarihi düşük seviyeye yaklaştı ve 2010’ların ortasına kadarki on yıllık dönemde her yıl aldığı 1.000’den fazla yatırımın çok altında kaldı.
Almanya’daki yeni projeler Kasım 2024’e kadarki 12 ayda 470’e düşerek Avrupa’nın en büyük ekonomisinde 18 yılın en düşük rakamına geriledi. Bir yıl önceki dönemde 1.100 sıfırdan yatırım vardı.
fDi’ye göre, ABD’de Kasım 2024’e kadar olan 12 aylık dönemde açıklanan yeni sıfırdan doğrudan yatırım projelerinin tahmini değeri 100 milyar dolardan fazla artarak 227 milyar dolara yükseldi.
En fazla yatırım gayrimenkul sektörüne
Veriler, yıllık sermaye harcamaları yerine kurumsal proje duyuruları, basın raporları ve projenin ömrü için yapılan doğrudan yabancı yatırım tahminlerine dayanıyor.
ABD’de sıfırdan yatırımlardaki artış çeşitli sektörlere yayılmış durumda. Çip Yasasının desteğinden yararlanan yarı iletkenler ile endüstriyel ekipman, inşaat, elektronik bileşenler, yenilenebilir enerji ve havacılık sektörlerinde 12 aylık rekor proje toplamları kaydedildi.
Yabancı yatırımcılar ABD’deki birçok sektöre yönelirken, gayrimenkul en popüler sektör oldu. Bunu yazılım ve BT, endüstriyel ekipman ve ticari hizmetler takip ediyor.
ABD’deki yabancı yatırımların %62’si Batı Avrupa’dan
Geçen hafta açıklanan IMF rakamlarına göre ABD ekonomisindeki büyümenin diğer gelişmiş ülkeleri geride bırakmaya devam edeceği tahmin ediliyor. ABD’nin 2025 yılında yüzde 2,7 oranında büyümesi beklenirken, Avro bölgesinde bu oran sadece yüzde 1.
Geçen yıl ABD’deki doğrudan yabancı yatırım projelerinin %62’si Batı Avrupa’dan geldi; bu oran pandemiden önceki son yıl olan 2019’a kadarki 10 yılda %58 idi.
İçerideki DYY artışının aksine, ABD’den denizaşırı projelerin sayısı kasım ayına kadarki 12 aylık dönemde 2.600’e gerileyerek pandeminin en yüksek olduğu dönem hariç son yirmi yılın en düşük seviyesine indi.
Uzmanlar, Biden yönetiminin sanayi politikalarının ABD’li şirketleri üretimlerini ülkede tutmaya teşvik ettiğini söyledi.
Amerikan ‘korumacılığı’ işe yarıyor mu?
Oxford Economics’in küresel ekonomisti Innes McFee, “ABD giderek daha fazla küresel yatırım projesi çekiyor ve bu da güçlü talep görünümünü ve diğer ülkelere kıyasla çok daha güçlü verimlilik artışını yansıtıyor,” dedi.
“ABD’nin istisnacılığının devam etmesini beklediklerini” kaydeden McFee, Trump politikaları belirsizlik yaratırken, daha gevşek bir bütçenin talebi artıracağını ve “kısa vadede ABD’ye yatırım yapma nedenlerini artıracağını”, korumacı politikaların da aynı etkiyi yaratabileceğini sözlerine ekledi.
ABD bankası Citi’nin baş ekonomisti Nathan Sheets, Amerika’daki artışın kısmen ülkenin yapay zeka inovasyonu için bir merkez olarak önemi, düşük enerji maliyetleri ve Biden yönetiminin Enflasyonu Düşürme Yasası (IRA) ve Çip Yasası’nın bir parçası olarak yatırım teşviklerinden kaynaklandığını söyledi.
Bu arada, Çin’in doğrudan yabancı yatırımlardaki payının “jeopolitik” nedenlerle düştüğünü belirten Sheets, Batı’nın Çin söz konusu olduğunda “riskten arındırma” girişimlerine atıfta bulundu.
Sheets, Şubat 2022’de başlayan Ukrayna savaşının ardından Avrupa’da enerji fiyatlarının yükseldiğini ve “ucuz enerjinin yatırımcılar için cazip olduğunu” söyledi.
Trump perşembe günü Davos’taki Dünya Ekonomik Forumuna video bağlantısı yoluyla hitap edecek. Başkan, göreve başladığı gün yayınladığı kararnamelerde ithalat vergilerini hemen artırmadı.
Amerika
Microsoft’un veri merkezi yatırımı New York’un elektrik talebini aşacak

Microsoft, bulut ve yapay zeka hizmetlerindeki sunucu açığını kapatmak amacıyla veri merkezlerinin kapasitesini 2032’ye kadar üçe katlayıp 38 gigavatın üzerine çıkarmayı hedefliyor. Planlanan bu enerji miktarı, New York eyaletinin zirve dönemdeki elektrik tüketimini aşıyor.
Amerikan teknoloji şirketi Microsoft, veri merkezlerinin kapasitesini 2032 yılına kadar üç kattan fazla artırarak 38 gigavatın üzerine çıkarmayı planlıyor.
Bloomberg’in konuya aşina kaynaklara dayandırdığı haberine göre, hedeflenen bu kapasite, New York eyaletinin en yüksek tüketim dönemlerindeki elektrik ihtiyacını geride bırakıyor.
Kapasite artışı, Microsoft’un bulut hizmetleri ve yapay zeka operasyonlarında yaşadığı işlem gücü yetersizliğini aşmasını amaçlıyor.
Şirketin dünya genelindeki veri merkezi ağının mevcut elektrik kapasitesi yaklaşık 12 gigavat seviyesinde seyrediyor.
Gelecekteki kapasitenin yaklaşık üçte birinin yapay zeka donanımlarına ayrılması hedefleniyor. Bu alandaki güncel tüketim ise 2 gigavat civarında kalıyor.
Sunucu kapasitesindeki yetersizlik, Microsoft’u ABD ve Avrupa’daki bazı merkezlerinde yeni bulut aboneliklerini sınırlandırmak zorunda bıraktı. Bu durum nedeniyle müşterilerin bir bölümü rakiplerle sözleşme imzaladı.
Tesis inşasını hızlandıran şirket, Atlanta bölgesi dahil yeni merkezler kuruyor. Son mali yılda sermaye harcamaları 145 milyar dolara ulaşan şirketin harcamalarında, analistlerin değerlendirmelerine göre yükseliş sürecek.
Tesislerin inşasının yıllar alması, talep ve teknolojideki değişimlerin sürmesi sebebiyle mevcut planlar revizyona uğrayabilir.
Microsoft, programın ayrıntılarına dair henüz açıklama yapmadı.
Daha önce şirket içi değerlendirmelerde, yapay zeka merkezleri inşasının elektrik, su tüketimi ve karbon emisyonları nedeniyle çalışanlar arasında kaygı yarattığı kabul edilmişti.
Microsoft, su verimliliğini artırdığını ve yenilenebilir enerji kaynaklarını güçlendirdiğini savunuyor.
Amerika
“Teknoloji devleri gençlerin tepki odağında petrolün yerini aldı”

ABD’li kayaç petrolü üreticisi Diamondback Energy şirketinin yöneticisi Kaes Van’t Hof, teknoloji devlerinin petrol şirketlerinin yerini alarak kamuoyunun bir numaralı hedefi haline geldiğini söyledi. Van’t Hof, yüksek gelir ve kariyer arayışındaki gençlerin enerji sektörüne ilgisinin arttığını savundu. Bloomberg verileri ise sektörde üretimin rekor kırmasına karşın son on yılda 250 bin kişilik istihdam kaybı yaşandığını gösteriyor.
ABD merkezli kayaç petrolü üreticisi Diamondback Energy şirketinin tepe yöneticisi Kaes Van’t Hof, teknoloji devlerinin kamuoyu nezdinde petrol şirketlerinin yerini alarak “bir numaralı halk düşmanı” haline geldiğini söyledi.
Financial Times gazetesine konuşan Van’t Hof, iyi gelir ve güçlü kariyer fırsatları arayan gençlerin artık petrol sektörünü dışlanan bir alan olarak görmediğini vurguladı.
Teknoloji şirketlerinin, özellikle veri merkezlerinin inşası nedeniyle yoğun bir toplumsal baskıyla karşı karşıya kaldığını belirten Van’t Hof, enerji sektörüne yönelik yaklaşımın ise dönüştüğünü savundu.
The New York Times gazetesinin daha önce yer verdiği haberde, veri merkezlerine yönelik endişelerin çevreye dönük tehditler ve sohbet robotlarına olan bağımlılıkla bağlantılı olduğu aktarılmıştı.
Van’t Hof, toplumun enerjinin gündelik hayattaki vazgeçilmez rolünü artık çok daha iyi kavradığına dikkat çekti.
Gelişmeleri değerlendiren Diamondback yöneticisi, şu ifadeleri kullandı:
“Birkaç yıl öncesine kadar neredeyse her gün petrol sektörünün öldüğüne dair makaleler çıkıyordu. Ancak bugün insanların bunun saygın, iyi ödeme yapan, ayrıca yapay zeka ile enerjinin kesiştiği bir alan olduğunu anladığını düşünüyorum.”
Söz konusu dönüşümün istihdam piyasasına da yansıdığını kaydeden Van’t Hof, sektöre genç yetenek akışı yaşandığını ve staj başvurularında artış görüldüğünü dile getirdi.
Van’t Hof, değerlendirmesini şu sözlerle sürdürdü: “Enerji sektörü havalı olabilir mi? Evet, sanırım öyle. Artık asıl bilişimciler kötü adam olarak görülüyor.”
Teksas merkezli olan ve kayaç petrolü çıkaran Diamondback, 56 milyar dolarlık ciroya sahip. Şirket, ABD’nin güneyindeki geniş petrol ve doğalgaz bölgesi Permian Havzası’nın en büyük bağımsız petrol üreticisi konumunu elinde tutuyor.
Öte yandan Bloomberg, Temmuz ayında geçtiği haberde ABD petrol ve doğalgaz sektörünün son on yılda istihdamını yaklaşık yüzde 40 oranında azalttığını duyurmuştu.
Bu oran 250 bin kişilik iş kaybına denk gelirken, söz konusu pozisyonların büyük kısmının geri dönmeyeceği kaydedildi.
İstihdamdaki bu sert düşüşe rağmen, aynı dönemde ham petrol üretimi yüzde 50 artış kaydetti.
Bloomberg’in aktardığına göre 2014 yılındaki fiyat çöküşünün ardından yatırımcılar şirketlerden daha yüksek verimlilik ve kâr talep etmeye başladı.
Bu baskı; işten çıkarmaları, şirket birleşmelerini, ileri teknolojilerin kullanımını, otomasyonu ve robotik sistemleri beraberinde getirdi.
Ajansın hesaplamalarına göre sektörde 2023 yılının başından bu yana gerçekleşen birleşme ve devralma işlemlerinin toplam hacmi 500 milyar doları aştı ve önceki üç yıllık dönemin toplamını yüzde 20’den fazla geride bıraktı.
Güncel verilerle ABD’deki ham petrol üretimi günlük 13,8 milyon varille rekor seviyeye ulaşsa da sektördeki istihdam son üç yılın en düşük seviyesinde seyrediyor.
Ülkedeki enerji şirketleri, 2014 yılında çalışan sondaj kulelerinin üçte birinden daha azıyla faaliyet gösteriyor; ancak sahadaki her bir kule artık o döneme kıyasla yaklaşık dört kat daha fazla petrol üretiyor.
Amerika
ABD, ismi açıklanmayan “büyük” bir bankaya yaptırım uygulayacak

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Trump yönetiminin önümüzdeki hafta büyük bir bankaya yaptırım uygulayacağını söyledi.
Yeni yaptırım, yine İran’a karşı iktisadi abluka kapsamında ilan edilecek.
“Real America’s Voice” programına konuk olduğu sırada ne finans kurumunun adını ne de bulunduğu ülkeyi belirten Bessent, bu adımın pazartesi günü (14 Eylül) atılacağını ifade etti.
Bessent, bu adımın başlangıçta cuma günü gerçekleştirilmesinin planlandığını fakat 11 Eylül 2001 saldırılarının 25. yıldönümü anma törenleri nedeniyle ertelendiğini belirtti.
Bessent şöyle konuştu:
“Herkes bu rejimle ilişkisini kesene kadar bu sürece devam edeceğiz. Bunu o kadar kârsız hale getireceğiz ki, şirketinizin ya da kendinizin, kişisel mali durumunuzun yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalmasını göze almak istiyorsanız, buyurun deneyin. Ama peşinize düşeceğiz.”
ABD, Türkiye’deki bir bankaya “İran bağlantılı” olduğu iddiasıyla yaptırım uyguladı
ABD, Şubat ayında çatışmanın başlamasından bu yana İran’a karşı petrol ihracatı, nakliye ağları, silah tedarik kanalları, finansal aracılar, dijital varlık borsaları ve havacılık bağlantılarını hedef alan bir dizi ekonomik önlem uyguladı.
Trump yönetimi, geçen ay Bessent’in “Ekonomik Dışlama Operasyonu” olarak adlandırdığı girişimle kampanyasını tırmandırdı.
ABD, yaklaşık 60 kuruluş, kişi ve gemiye yaptırımlar uyguladı ve deniz taşımacılığı, havacılık, teknoloji, altın ve dijital varlıklar gibi sektörlerde İran’la iş yapanlara yönelik ikincil yaptırımların kapsamını genişletti.
Beyaz Saray geçen hafta İstanbul merkezli Golden Global Bank’ı, Çin’in İran petrolü karşılığında ödediği büyük meblağları Devrim Muhafızları’na aktardığı gerekçesiyle yaptırım kapsamına almıştı.
İran üzerindeki baskı giderek artmasına rağmen, ABD Başkanı Donald Trump savaşın Kasım ayındaki ABD ara seçimlerinden sonraya kadar sona ermeyeceğini öngördü.
Avrupa5 gün önceAvrupa savunma sanayii Ukrayna’ya yetişemiyor
Avrupa4 gün önceKoçbaşı olarak AfD
Görüş2 hafta önceBişkek’te “Yeni Düzen” gerçeğe dönüşüp dönüşemeyeceğini görmek için toplanıyor
Avrupa5 gün önceCDU, AfD’yi durdurmak için yeni göç planı hazırlıyor
Asya2 hafta önceHindistan’ın 2047 gelişmiş ekonomi hedefi zora girdi
Asya2 hafta önceABD’nin baskısıyla karşı karşıya kalan Japonya Merkez Bankası kritik bir karar aşamasında
Asya4 gün önceÇin’in HQ-17AE kısa menzilli hava savunma sistemi Pakistan’ın İHA savunmasını güçlendirecek
Asya2 hafta önceÇin insansı robot pazarında liderliği hedefliyor










