ABD’nin küresel doğrudan yabancı yatırımlardaki payı rekor seviyeye yükseldi

Donald Trump Oval Ofis’teki ikinci dönemine başlarken ABD’nin küresel sınır ötesi yatırım projelerindeki payı rekor düzeyde arttı.

Şirketlerin yabancı bir ülkede yeni tesisler ve operasyonlar inşa ettiği ya da genişlettiği sıfırdan projelere ilişkin rakamlar, siyasi ve iş dünyası liderlerinin Trump başkanlığının yüksek gümrük vergileri ve yeniden üretim yoluyla küresel ekonomik düzeni nasıl yeniden şekillendirebileceğini tartışmak üzere Davos’ta bir araya geldikleri sırada açıklandı.

Financial Times’ın (FT) 2003’ten bu yana sınır ötesi yatırımları takip eden şirketi fDI Markets tarafından toplanan veriler üzerinde yaptığı analize göre, ABD’de açıklanan yeni doğrudan yabancı yatırım projelerinin oranı 2023’te yüzde 11,6 iken, Kasım 2024’e kadar olan 12 aylık dönemde yüzde 14,3’e yükseldi.

Ekonomistlere göre bu artış, dünyanın en büyük ekonomisindeki canlı tüketici talebi ve devlet teşviklerinden kaynaklanıyor.

ABD’ye gelen proje artarken Almanya ve Çin geriliyor

ABD, geçtiğimiz kasım ayına kadarki 12 aylık dönemde 2.100’ün üzerinde yeni doğrudan yabancı yatırım projesi çekti.

Buna karşılık, Çin aynı dönemde 400’den az projeye imza atarak tarihi düşük seviyeye yaklaştı ve 2010’ların ortasına kadarki on yıllık dönemde her yıl aldığı 1.000’den fazla yatırımın çok altında kaldı.

Almanya’daki yeni projeler Kasım 2024’e kadarki 12 ayda 470’e düşerek Avrupa’nın en büyük ekonomisinde 18 yılın en düşük rakamına geriledi. Bir yıl önceki dönemde 1.100 sıfırdan yatırım vardı.

fDi’ye göre, ABD’de Kasım 2024’e kadar olan 12 aylık dönemde açıklanan yeni sıfırdan doğrudan yatırım projelerinin tahmini değeri 100 milyar dolardan fazla artarak 227 milyar dolara yükseldi.

En fazla yatırım gayrimenkul sektörüne

Veriler, yıllık sermaye harcamaları yerine kurumsal proje duyuruları, basın raporları ve projenin ömrü için yapılan doğrudan yabancı yatırım tahminlerine dayanıyor.

ABD’de sıfırdan yatırımlardaki artış çeşitli sektörlere yayılmış durumda. Çip Yasasının desteğinden yararlanan yarı iletkenler ile endüstriyel ekipman, inşaat, elektronik bileşenler, yenilenebilir enerji ve havacılık sektörlerinde 12 aylık rekor proje toplamları kaydedildi.

Yabancı yatırımcılar ABD’deki birçok sektöre yönelirken, gayrimenkul en popüler sektör oldu. Bunu yazılım ve BT, endüstriyel ekipman ve ticari hizmetler takip ediyor.

ABD’deki yabancı yatırımların %62’si Batı Avrupa’dan

Geçen hafta açıklanan IMF rakamlarına göre ABD ekonomisindeki büyümenin diğer gelişmiş ülkeleri geride bırakmaya devam edeceği tahmin ediliyor. ABD’nin 2025 yılında yüzde 2,7 oranında büyümesi beklenirken, Avro bölgesinde bu oran sadece yüzde 1.

Geçen yıl ABD’deki doğrudan yabancı yatırım projelerinin %62’si Batı Avrupa’dan geldi; bu oran pandemiden önceki son yıl olan 2019’a kadarki 10 yılda %58 idi.

İçerideki DYY artışının aksine, ABD’den denizaşırı projelerin sayısı kasım ayına kadarki 12 aylık dönemde 2.600’e gerileyerek pandeminin en yüksek olduğu dönem hariç son yirmi yılın en düşük seviyesine indi.

Uzmanlar, Biden yönetiminin sanayi politikalarının ABD’li şirketleri üretimlerini ülkede tutmaya teşvik ettiğini söyledi.

Amerikan ‘korumacılığı’ işe yarıyor mu?

Oxford Economics’in küresel ekonomisti Innes McFee, “ABD giderek daha fazla küresel yatırım projesi çekiyor ve bu da güçlü talep görünümünü ve diğer ülkelere kıyasla çok daha güçlü verimlilik artışını yansıtıyor,” dedi.

“ABD’nin istisnacılığının devam etmesini beklediklerini” kaydeden McFee, Trump politikaları belirsizlik yaratırken, daha gevşek bir bütçenin talebi artıracağını ve “kısa vadede ABD’ye yatırım yapma nedenlerini artıracağını”, korumacı politikaların da aynı etkiyi yaratabileceğini sözlerine ekledi.

ABD bankası Citi’nin baş ekonomisti Nathan Sheets, Amerika’daki artışın kısmen ülkenin yapay zeka inovasyonu için bir merkez olarak önemi, düşük enerji maliyetleri ve Biden yönetiminin Enflasyonu Düşürme Yasası (IRA) ve Çip Yasası’nın bir parçası olarak yatırım teşviklerinden kaynaklandığını söyledi.

Bu arada, Çin’in doğrudan yabancı yatırımlardaki payının “jeopolitik” nedenlerle düştüğünü belirten Sheets, Batı’nın Çin söz konusu olduğunda “riskten arındırma” girişimlerine atıfta bulundu.

Sheets, Şubat 2022’de başlayan Ukrayna savaşının ardından Avrupa’da enerji fiyatlarının yükseldiğini ve “ucuz enerjinin yatırımcılar için cazip olduğunu” söyledi.

Trump perşembe günü Davos’taki Dünya Ekonomik Forumuna video bağlantısı yoluyla hitap edecek. Başkan, göreve başladığı gün yayınladığı kararnamelerde ithalat vergilerini hemen artırmadı.