ABD’nin serbest bıraktığı ‘uluslararası korsan’: Aleksandr Vinnik kimdir?

ABD, Rusya ile yapılacak esir takası anlaşması kapsamında, siber dolandırıcılık suçlamasıyla yargılanan Rusya vatandaşı Aleksandr Vinnik’i serbest bıraktı. 2017’de Yunanistan’da tutuklanan ve ardından Fransa ve ABD’ye iade edilen Vinnik’in hayat hikayesi ve suçlamaları merak konusu.

Rusya tarafından serbest bırakılan Amerikalı Marc Fogel karşılığında, ABD’nin siber dolandırıcılıkla suçlanan Rusya vatandaşı Aleksandr Vinnik’i serbest bıraktı.

2017’de Yunanistan’da tutuklanan Vinnik, 2020’de Fransa’ya, iki yıl sonra ise ABD’ye iade edilmişti.

Aleksandr Aleksandroviç Vinnik, 16 Ağustos 1979’da Kurgan’da doğdu. Okulu bitirdikten sonra Moskova’ya taşındı ve çeşitli internet projelerinde yer aldı. 2011-2017 yılları arasında dijital para birimi değişim servisi BTC-e’de çalıştı (2016’da borsanın internet sitesi Rusya Federasyonu’nda yasaklı siteler listesine alındı).

Vinnik, 25 Temmuz 2017’de ailesiyle birlikte tatil için gittiği Yunanistan’da ABD’nin talebi üzerine tutuklandı. San Francisco savcılığı, onu 21 ayrı suçtan itham etti.

Bu suçlamalar arasında, kurduğu iddia edilen BTC-e borsası aracılığıyla suç yoluyla elde edilen 4 milyar doları aklamak, siber dolandırıcılık, kişisel veri hırsızlığı, Japon Mt.Gox borsasının iflasına yol açan hackleme ve uyuşturucu kaçakçılığına katılmak yer alıyordu.

FBI ajanları, BTC-e’nin ABD’de bulunan veri merkezindeki ekipmanlara el koydu ve bunun üzerine borsa faaliyetlerini durdurdu.

Amerikalı müfettişlere göre, rüşvet ödemeleri ve yolsuzluk bağlantılarının finanse edildiği bu kripto borsası aracılığıyla toplamda 9 milyar dolara kadar para geçti.

Aleksandr Vinnik’in Yunanistan’daki cezaevinde tutulduğu süre boyunca, ABD’nin yanı sıra Rusya ve Fransa da iade talebinde bulundu. Rusya onu hırsızlık ve dolandırıcılıkla suçlarken, Fransa ise yaydığı iddia edilen Locky virüsü aracılığıyla kara para aklama ve gasp suçlamaları yöneltti.

Vinnik tüm suçlamaları reddetti, kendisini siyasi bir tutuklu olarak nitelendirdi, yalnızca Rusya’ya iade edilmek istediğini belirtti ve bu amaçla açlık grevine başladı. Şubat 2018’de Rusya Federasyonu İnsan Hakları Yüksek Komiseri Tatyana Moskalkova tarafından ziyaret edildikten sonra açlık grevine son verdi.

23 Ocak 2020’de Aleksandr Vinnik Fransa’ya iade edildi ve aynı yılın aralık ayında Paris Ceza Mahkemesi onu beş yıl hapis cezasına ve 100 bin avro para cezasına çarptırdı. Savcı, Aleksandr Vinnik’in “iddia ettiği gibi basit bir operatör değil, uluslararası düzeyde bir korsan” olduğunu savunarak on yıl hapis cezası talep etmişti.

Soruşturma altındayken cezaevinde geçirdiği süre ve şartlı tahliye kuralları göz önüne alındığında, beş yıllık hapis cezası Haziran 2022’de sona erdi.

Aynı yılın 4 Ağustos’unda Aleksandr Vinnik özel bir uçakla Yunanistan’a getirildi ve aynı gün ABD’ye iade edildi. ABD’de 200 yıla kadar hapis cezasıyla karşı karşıya kaldı.

Vinnik, San Francisco’daki bir hapishanede tutuluyordu. Eylül 2022’de avukatı Frederik Belo, Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov’dan Aleksandr Vinnik’in takasıyla ilgilenmesini istedi.

Mayıs 2024’te savcılıkla anlaşmaya vardı ve Kaliforniya Kuzey Bölgesi mahkemesinde kara para aklama komplosundan suçunu kabul etti. Cezası Haziran 2025’te açıklanacaktı.

Ağustos 2024’te Moskova ile Washington arasında büyük bir esir takası gerçekleştiğinde, Aleksandr Vinnik’in verileri ABD hapishaneleri veri tabanından kayboldu, ancak o zaman takasa dahil edilmedi.