ABD’nin ticaret politikası sertleşirken AB misilleme planı hazırlıyor

AB temsilcileri, 1 Ağustos’taki son tarihten önce gümrük vergisi müzakerelerinde tavrını sertleştiren ABD Başkanı Donald Trump ile olası bir anlaşmazlık senaryosuna misilleme hazırlamak üzere bu hafta içinde bir araya gelecek.

Ağırlıklı tercih, önümüzdeki ayın son tarihinden önce çıkmaza son vermek amacıyla Washington ile müzakereleri yolunda tutmak yönünde.

Fakat Bloomberg’e bilgi veren konuyla ilgili kaynaklara göre, geçen hafta Washington’da yapılan görüşmelerin ardından henüz somut bir ilerleme kaydedilemedi. Müzakereler önümüzdeki iki hafta boyunca devam edecek.

Anonim kalmak koşuluyla konuşan kaynaklara göre, ABD şu anda AB mallarına %10’un üzerinde neredeyse evrensel bir gümrük vergisi uygulamak istiyor ve istisnalar giderek azalarak havacılık, bazı tıbbi cihazlar ve jenerik ilaçlar, birkaç alkollü içecek ve ABD’nin ihtiyaç duyduğu belirli bir grup üretim ekipmanıyla sınırlandırılıyor.

AB’nin ticaret konularından sorumlu Avrupa Komisyonu sözcüsü, devam eden müzakerelerle ilgili yorum yapmayacağını söyledi.

İki taraf, bazı sektörler için olası bir tavan fiyatın yanı sıra çelik ve alüminyum kotalarını ve metal arzını aşan kaynaklardan tedarik zincirlerini koruma yöntemlerini de görüştü. Kaynaklar, bir anlaşmaya varılsa bile Trump’ın onayı gerektiğini ve onun tutumunun net olmadığını belirtti.

ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick, pazar günü CBS’in “Face the Nation” programında “Anlaşma sağlanacağından eminim. Bence tüm bu önemli ülkeler, önemli bir gümrük vergisi ödemektense pazarlarını Amerika Birleşik Devletleri’ne açmanın daha iyi olacağını anlayacaklar,” dedi.

Lutnick, Avrupalı ticaret müzakerecileriyle görüştüğünü de sözlerine ekledi.

ABD Başkanı, ayın başlarında AB’ye bir mektup yazarak, 1 Ağustos’tan itibaren bloğun ihracatının çoğuna %30’luk gümrük vergisi uygulanacağı konusunda uyarıda bulundu.

Trump, genel vergiye ek olarak otomobillere ve otomobil parçalarına %25, çelik ve alüminyuma ise bunun iki katı vergi uyguladı. Ayrıca, önümüzdeki ay ilaç ve yarı iletkenlere yeni vergiler getirme tehdidinde bulundu ve kısa süre önce bakır için %50’lik bir vergi uygulayacağını duyurdu.

AB, ABD’nin uyguladığı vergilerin halihazırda ABD’ye yapılan ihracatın %70’ini oluşturan 380 milyar avro (442 milyar dolar) tutarında olduğunu tahmin ediyor.

Trump’ın mektubundan önce, AB, bloğun birçok ihracatında %10’luk evrensel bir oran temelinde ayrıntılı görüşmelerin devam etmesini sağlayacak bir ilk çerçeveye doğru ilerlediğine umutluydu.

AB, ABD’nin sunduğundan daha geniş muafiyetler talep ediyor ve bloğu gelecekteki sektörel tarifelerden korumaya çalışıyor. Herhangi bir anlaşmanın ABD lehine asimetrik olacağı uzun süredir kabul edilmekle birlikte, AB, herhangi bir yeniden dengeleme önlemi almaya karar vermeden önce anlaşmanın genel dengesizliğini değerlendirecek.

Üye ülkelerin kabul etmeye hazır oldukları acı seviyesi farklılık gösteriyor ve bazıları yeterli muafiyet sağlanması halinde daha yüksek gümrük vergilerine açık olduğunu belirtti.

Herhangi bir anlaşma, tarife dışı engeller, ekonomik güvenlik konularında işbirliği, dijital ticaret istişareleri ve stratejik alımları da ele alacak.

Olumlu bir sonuç elde etme ihtimalinin azalması ve son tarihin yaklaşmasıyla birlikte, AB’nin bir anlaşmaya varılamaması halinde hızlı hareket etmek için bir plan hazırlamaya başlayacağı tahmin ediliyor. Herhangi bir misilleme kararı, risklerin çok yüksek olması nedeniyle blok liderlerinin siyasi onayı gerektirecek.

AB, Trump’ın metal vergilerine yanıt olarak hızla uygulanabilecek 21 milyar avroluk ABD mallarına potansiyel gümrük vergilerini onayladı. Bu vergiler, siyasi açıdan hassas Amerikan eyaletlerini hedef alıyor ve Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson’ın memleketi Louisiana’dan soya fasulyesi, diğer tarım ürünleri, kümes hayvanları ve motosikletler gibi ürünleri kapsıyor.

AB ayrıca, Trump’ın “karşılıklı” vergileri ve otomotiv vergilerine yanıt olarak 72 milyar avroluk ek Amerikan ürününe uygulanacak gümrük vergileri listesi hazırladı. Bu vergiler, Boeing uçakları, ABD yapımı otomobiller ve burbon viski gibi endüstriyel ürünleri hedef alıyor.

AB ayrıca, ihracat kontrolleri ve kamu alımları sözleşmelerine kısıtlamalar gibi gümrük vergilerinin ötesine geçen olası önlemler üzerinde de çalışıyor.

Bloomberg geçen hafta, giderek artan sayıda AB üye ülkesinin, iki tarafın kabul edilebilir bir anlaşmaya varamaması ve Trump’ın gümrük vergisi tehdidini yerine getirmesi halinde, bloğun en güçlü ticaret aracı olan “zorlama önleme aracı”nı (ACI) ABD’ye karşı devreye sokmasını istediğini bildirmişti.

ACI, yetkililere misilleme önlemleri alma konusunda geniş yetkiler verecektir. Bu önlemler, ABD’li teknoloji devlerine yeni vergiler veya ABD’nin AB’deki yatırımlarına yönelik hedefli kısıtlamaları içerebilir.

Ayrıca, AB pazarının belirli bölümlerine erişimin sınırlandırılması veya ABD şirketlerinin Avrupa’daki kamu ihalelerine girmesinin kısıtlanması da söz konusu olabilir.

Zorlama önleme aracı, öncelikle caydırıcı bir önlem olarak tasarlanmıştır ve gerekirse, 27 ülkeden oluşan blok veya tek tek üye ülkelerin egemen politika tercihlerine baskı uygulamak için ticaret önlemlerini kullanan üçüncü ülkelerin kasıtlı zorlayıcı eylemlerine yanıt vermek için bir yol olarak kullanılabilir.

Komisyon, ACI’ın kullanılmasını önerebilir, fakat zorlama durumu olup olmadığına ve uygulanıp uygulanmayacağına karar vermek üye ülkelere kalmıştır. Süreç boyunca AB, bir çözüm bulmak için zorlayan tarafla istişareye gidecek.

Üye ülkeler cuma günü ABD ile ticaret müzakerelerinin durumu hakkında bilgilendirildi.