Diplomasi
AB’nin Senegal’de fonladığı ulaşım projesi ihalesi Çin’e gidebilir
Büyük bir Avrupalı şirket, Senegal’de AB tarafından finanse edilen 320 milyon avroluk bir ulaşım sözleşmesini Çinli bir rakibe kaptırma riskiyle karşı karşıya.
Euractiv’de yer alan habere göre, Çinli CRRC, rakiplerinin tekliflerinin yarısından daha düşük bir fiyatla teklif sunarak, başkent Dakar’daki toplu taşıma projesi için düzenlenen ihale yarışında İsveçli Scania ve bir başka Çinli üretici olan King Long’u geride bıraktı.
Sözleşme, Avrupa Yatırım Bankası (EIB), Avrupa Komisyonu, Fransız AFD ve Alman KfW dahil olmak üzere bir dizi Avrupa kurumundan oluşan bir konsorsiyum tarafından finanse ediliyor ve 380 adet sıkıştırılmış doğalgazlı otobüsün tedarikini kapsıyor.
Afrika’daki kalkınmayı desteklemek amacıyla ayrılan AB kamu fonlarının, sonunda devlet tarafından sübvanse edilen Çin şirketlerine fayda sağlayabileceği yönündeki eleştiriler nedeniyle Brüksel’de öfke artıyor.
Danimarkalı muhafazakâr milletvekili Kristoffer Storm, Euractiv’e verdiği demeçte, “Bu tamamen çılgınlık” dedi ve Avrupa Komisyonu’ndan cevap isteyeceğini ekledi.
Fransız Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’a yakın liberal milletvekili Sandro Gozi de, AB’nin fonlarının nasıl kullanıldığı konusunda seyirci kalmaması gerektiğini söyledi.
Gozi, “Avrupa stratejik özerkliği konusunda ciddiyse, kendi parası söz konusu olduğunda tarafsız kalamaz. AB destekli finansman, açık bir Avrupa tercihi ile birlikte gelmelidir,” diye ekledi.
Belgeye göre, Çinli CRRC, hem teknik hem de mali değerlendirmelerde birinci olarak sözleşme için açık ara önde.
Senegalli yetkililerin önümüzdeki haftalarda kazananı seçmesi beklenirken, karar son zamanlarda, muhtemelen Avrupa’dan gelen tepki nedeniyle, bu yılın sonlarına ertelendi.
Scania, tek Avrupalı teklif sahibi. İsveçli şirket, 50.000’den fazla kişiyi istihdam ediyor ve 100’den fazla ülkede faaliyet gösteriyor.
Avrupa Uluslararası Müteahhitler Birliği (EIC) direktörü Frank Kehlenbach, “Team Europe finansörlerinin biraz daha vatansever davranmasını dilerdik,” dedi.
AB’nin, gelişmekte olan ülkelerdeki iktisadi büyümeyi teşvik etmek amacıyla başlattığı Global Gateway girişimini, Çin’in Kuşak ve Yol stratejisine değer temelli bir alternatif olarak konumlandırma hedefini göz önünde bulundurulduğunda, bu durum özellikle hassas bir konu.
Bu tartışma, Senegal’deki önceki bir vakayı hatırlatıyor. 2019 yılında, AB tarafından finanse edilen bir Hızlı Otobüs Taşımacılığı projesi, önemli bir sözleşmeyi başka bir Çin devlet şirketi olan China Road and Bridge Corporation’a vermişti.
Bu şirket daha sonra karşı karşıya kaldığı önemli maliyet aşımlarıyla gündeme gelmişti.
AB o zamandan beri anormal derecede düşük teklifler ve yabancı sübvansiyonlarla ilgili kuralları sıkılaştırmış olsa da, mevcut vaka bu önlemlerin pratikte ne kadar etkili olduğu konusunda soru işaretleri yaratıyor.
Geçen yılın haziran ayında, Senegal hükümetinin Çin ziyareti sırasında, iki ülke Afrika ülkesinde bir otobüs montaj fabrikası inşa etmek üzere anlaşmıştı.
Bu arada, İsveç Dışişleri Bakanlığından bir heyet, “Senegalli ve diğer muhataplarla ikili görüşmeler” için bu hafta Dakar’ı ziyaret ediyor.
Bakanlık, ihale ve Scania’nın teklifinin görüşmelerin bir parçası olup olmayacağına ilişkin soruları yanıtlamadı.
Komisyon sözcüsü bu özel vaka hakkında yorum yapmadı, fakat AB dışındaki G20 ülkelerinin AB tarafından yönetilen ihalelere “prensipte uygun olmadığını” söyledi.
Sözcü, “Fakat birçok AB projesi, kendi ihale çerçevelerini uygulayan EIB ve diğer kalkınma finansmanı kurumları gibi ortaklar aracılığıyla dolaylı olarak uygulanmaktadır,” diye ekledi.
Bununla birlikte, Komisyon bu vahim durumun farkında ve AB’nin bir sonraki uzun vadeli bütçesi olan MFF’de durumu iyileştirmeyi umuyor.
Üst düzey bir Komisyon yetkilisi, “Avrupa tercihini sağlayacak doğru araçları ve koşulları bir sonraki MFF için yaratmamız gerekiyor – ki bunu yapıyoruz,” dedi.
Avrupa Yatırım Bankası, Euractiv’e yaptığı açıklamada, devam eden ihale hakkında yorum yapamayacağını fakat “sürecin uygunluğunu teyit edeceğini” belirtti.
Bu, AB’li teklif sahiplerinin eşit şartlarda rekabet etmesini sağlamak için devam eden ihale stratejisinin bir parçası fakat EIB, “müşterilerinden teklif sahiplerini milliyetlerine göre ayrımcılığa maruz bırakmalarını isteyemeyeceklerini” de kaydeti.
Banka, yatırımlarının AB’nin Global Gateway stratejisini takip ettiğini, fakat “AB değerleri ve standartları, yalnızca Avrupalılar tarafından yürütülen projeleri desteklediğimiz anlamına gelmez,” diye ekledi.
Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Rusya’da asimetrik İHA saldırılarının makroekonomik sonuçları
BP, Birtanya’daki Kuzey Denizi faaliyetlerini satışa çıkardı
Ukrayna saldırıları Rusya’yı benzin ithalatına itti
AB yetkilisi: Tüm Avrupa alevler içinde kalabilir
New York eyaleti Kalshi platformuna 36 milyar dolarlık dava açtı
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını5 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını6 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Dünya Basını1 hafta önceProf. Pape: İran savaş öncesinden daha güçlü
