AIIB ile Türkiye arasında 1,6 milyar dolarlık rekor anlaşma

Asya Altyapı Yatırım Bankası (AIIB), COP31’e ev sahipliği yapan Türkiye ile rekor düzeyde 1,6 milyar dolarlık bir finansman anlaşması imzaladığını açıkladı.

Anlaşma, Ankara’nın iklim hedeflerine ulaşmak için ihtiyaç duyduğu yatırımı çekmeyi amaçlayan bir dizi politika reformunu desteklemek üzere imzalandı.

AIIB’nin kurucu üyesi olan Türkiye’nin, 2030 yılına kadar tahmini 68 milyar dolarlık ek iklim yatırımına ihtiyacı olacak ve bunun yaklaşık yarısı özel kaynaklardan karşılanacak.

Banka, Antalya’da düzenlenen iki haftalık BM iklim konferansının dördüncü gününde (12 Kasım) yaptığı açıklamada bu bilgiyi paylaştı.

Mali politika, finansal düzenleme ve sektörel planlamayı kapsayan bu anlaşma, Türkiye’nin İklim Kanunu’nun uygulanmasını ve gezegeni ısıtan emisyonları azaltma planını destekleyecek.

Bu plan, 2035 için bir ara hedef içeriyor ve 2053 yılına kadar net sıfır emisyon hedefine ulaşmayı amaçlıyor.

Bu fonun, “sürdürülebilir finansmanı genişletmeye, karbonsuzlaşmayı hızlandırmaya ve iklim direncini artırma çabalarına” katkıda bulunması hedefleniyor.

AIIB Yatırım Direktörü Konstantin Limitovskiy, “Bu finansman, AIIB’nin bugüne kadarki en büyük iklim politikasına dayalı finansman paketini temsil ediyor ve Türkiye’nin iklim hedeflerini gerçekleştirmesine katkıda bulunmayı sabırsızlıkla bekliyoruz,” dedi.

2025 yılında AIIB’nin iklim finansmanı toplamı, 7,47 milyar dolarlık rekor bir seviyeye ulaştı.

Sürdürülebilir finans desteğinin bir kısmı, ülkenin yeni kurulmakta olan emisyon ticareti sistemini genişletmesine yardımcı olmak için kullanılacak.

Bu sistem kapsamında, yüksek emisyonlu sektörlerdeki şirketler emisyon hakları alacak ve bunları takas edebilecek.

Reuters’a göre yurt içi bir karbon fiyatı, çelik ve çimento gibi sektörlerdeki Avrupa Birliği’ne ihracat yapan firmalara fayda sağlayabilir; zira Türkiye’de ödenen karbon maliyetleri, belirli ithal ürünlere gömülü emisyonlara uygulanan AB karbon sınır vergisi kapsamında dikkate alınabilir.

Programın hedefleri arasında, Nisan 2027’ye kadar en az 180 tesisin bu sistem kapsamında referans emisyonlarını bildirmesini sağlamak ve 2027’nin başlarına kadar 1.800 megavatlık rüzgâr ve güneş enerjisi kapasitesi için üretim lisanslarını almayı güvence altına almak yer alıyor.

Plan ayrıca, su sıkıntısı çeken havzalardaki 225.000 çiftçinin 2028 yılına kadar daha az su gerektiren ürünlere geçiş yapmasına yardımcı olmayı ve 2028 yılına kadar 50.000 hektar alanı, toprağın iklime zararlı karbonu emdiği karbon yutakları olarak belirlemeyi hedefliyor.

Ülke, su kıtlığı, kuraklık, aşırı sıcaklar, orman yangınları ve kentsel sel felaketlerinden kaynaklanan artan baskı ile karşı karşıya olduğundan, reform planı su, ekosistemler ve sağlık gibi alanlarda planlama ve risk yönetiminin güçlendirilmesine yardımcı olmayı amaçlıyor.