Almanya, adım adım zorunlu askerliğe doğru

Almanya kamuoyunda tartışılan anlaşmazlıklara rağmen, federal hükümet, askerlik kaydını yeniden etkinleştirecek, askerlik hizmeti için teşvikler yaratacak ve barış zamanında zorunlu askerlik hizmetinin yeniden etkinleştirilmesini hazırlayacak bir yasa üzerinde çalışmaya devam ediyor.

Yasa, 2026’dan itibaren tüm 18 yaşındaki gençlerin, fiziksel durumları ve askerlik hizmetine hazır olup olmadıkları gibi bilgileri Federal Ordu’ya bildirmelerini zorunlu kılıyor.

Federal hükümet, savaş durumunda bu verilerin saklandığı veri tabanına İş ve İşçi Bulma Kurumu’nun da erişim izni vermeyi planlıyor.

Koalisyon hükümeti geçen hafta taslakla ilgili anlaşmazlıkları kamuoyuna açıkladı. SPD’li Savunma Bakanı Boris Pistorius taslakta gönüllülüğe dayalı bir sistem öngörürken, CDU/CSU fraksiyonu bir yılın kısmi zorunluluğunu kurayla belirlemeyi savunuyordu. 

Fakat koalisyon partileri, yeterli sayıda gönüllü bulunmaması durumunda zorunlu askerlik hizmetinin yeniden yürürlüğe gireceği konusunda hemfikir. 

Gelecekte daha fazla asker yetiştirebilmek için Berlin, Alman kışlalarında on binlerce yeni yatak yeri inşa etmeyi planlıyor.

İlk adım: Askerlik kaydı

Federal hükümetin askerlik hizmetinin modernizasyonuna ilişkin yasa tasarısı, dün Bundestag’da ilk okumada görüşüldü ve üç ana noktayı içeriyor: Birincisi, askerlik kaydının yeniden yürürlüğe konması; ikincisi, silahlı hizmet için yeni teşvikler; ve üçüncüsü, federal hükümetin barış zamanında da zorunlu askerlik hizmetini yeniden yürürlüğe koyma yetkisi. 

Federal hükümetin değerlendirmesine göre, Bundeswehr’in “kriz ve savaş durumlarında uzun vadede ayakta kalabilmesi” için çok daha fazla askere ve yedek askere ihtiyacı var.

Askerlik kaydı kapsamında, 2026’dan itibaren 18 yaşındaki tüm erkeklerin bir anketi doldurması zorunlu hale getirilecek. Böylece Federal Savunma Bakanlığı, kimin askerlik yükümlülüğü olduğunu ve askerlik yükümlülüğü olanlardan kimin uygun, yararlı ve motive olduğunu gösteren kapsamlı bir veri tabanı oluşturmak istiyor.

Genç erkeklerin ilgi alanları, diplomaları, sağlık durumları ve askerlik hizmetine hazır olup olmadıkları hakkında toplanan verileri, federal hükümet gelecekte sadece Bundeswehr’e değil, savaş durumunda İş ve İşçi Bulma Kurumu’na da sunmak istiyor.

Federal hükümet, 2027’den itibaren zorunlu muayenelere başlamak istiyor. Yasa tasarısı “şimdilik” zorunlu askerlik hizmetini öngörmüyor, fakat Federal Meclisin onayıyla Federal Hükümetin barış zamanında zorunlu askerlik hizmetini yeniden yürürlüğe koymasını sağlayan düzenlemeler içeriyor.

Zorunlu askerlik ama nasıl?

Yasa tasarısının Federal Meclis’te ilk okunması, koalisyon ortakları SPD ve CDU/CSU arasında kamuoyuna yansıyan bir tartışmanın ardından gerçekleşti.

İktidar partileri, ilk olarak Federal Meclis’teki okunmayı bir hafta ertelemiş ve tasarıyı yeniden müzakere etmiş, ardından da önceden planlanmış bir basın toplantısını kısa sürede iptal etmişlerdi ve gerekçe olarak ise bir uzlaşma sağlanamadığı gösterilmişti.

Yasa tasarısından sorumlu Bakan Pistorius “öncelikle” gönüllülüğe odaklanıyor ve zorunlu askerlik hizmetinin yeniden yürürlüğe girmesinin önünü açıyor, fakat gönüllülerin Bundeswehr’in mevcut eğitim kapasitesini tam olarak kullanmak için yeterli olmaması durumunda somut bir plan sunmuyor.

Bu durumda, federal hükümet, zorunlu askerlik hizmetinin sadece bir yaş grubunun bir kısmını etkilediğini Anayasa ve halk önünde haklı göstermek zorunda kalacak. Çünkü, bir yaş grubunun tamamını, yani yaklaşık 300.000 potansiyel askerlik yükümlüsünü askere almak için, Bundeswehr’in barınma ve eğitim kapasitesi şu anda yeterli değil.

CDU/CSU ise, kaç gönüllü hedeflendiğine dair net parametreler ve yeterli sayıda gönüllü bulunmaması durumunda bir yaş grubunun bir kısmını askerlik hizmetine yükümlü kılmak için bir kura sistemi talep ediyor. 

Pistorius, kura sistemine ilişkin ciddi endişeleri olduğunu fakat bunu boykot etmeyeceğini vurguluyor. SPD ve CDU/CSU’nun müzakerecileri kura sistemi üzerinde anlaşmaya varmışlardı.

Zorunlu askerlik şimdilik ertelendi

Pistorius’un gönüllülüğe bağlı kalması ve kura sistemine karşı kamuoyuna açıkladığı itirazı, barış zamanında zorunlu askerliği reddetmesiyle karıştırılmamalı.

Pistorius, ilk adım olarak askerlik kayıtlarını yeniden etkinleştirmeyi ve zorunlu askerlik hizmetinin yeniden getirilmesini hazırlamayı, fakat bununla ilgili temel tartışmaları, yani askerlik hizmetinin adaleti konusunu daha sonraki bir tarihe, yani gönüllülerin sayısının Bundeswehr’in kapasitesini artık tam olarak kullanamadığı bir tarihe ertelemek umudunda olduğu anlaşılıyor.

Hükümet partileri, zorunlu askerlik hizmetinin yeniden getirileceği konusunda hemfikir. Pistorius dün Federal Meclis’te yaptığı açıklamada, “Her şey açık: Gönüllülük yeterli olmazsa, zorunlu askerlik hizmetinden başka bir yol kalmayacak,” dedi.

Güncel bir ankete göre, 18-39 yaş grubundaki gençlerin yüzde 40’ı zorunlu askerlik hizmetini reddediyor; yüzde 8’i ise kararsız.

Bundeswehr’e göre, şu anda her yıl 15.000 kişi gönüllü askerlik hizmetine başvuruyor; bu, bir yaş grubundaki zorunlu askerlik hizmetine tabi olanların sadece yüzde beşine denk geliyor.

Pistorius, yeni askerlik hizmeti ile bu sayıyı önümüzdeki altı yıl içinde yüzde 100’den fazla artırarak 40.000’e çıkarmayı umuyor.

Daha esnek prosedürler

Aynı zamanda, savunma bakanı Bundeswehr’in eğitim kapasitesinin genişletilmesini de teşvik ediyor. Bu amaçla, Ekim ayı başında, 2031 yılına kadar Bundeswehr kışlalarında 40.000 yeni asker konaklama yeri inşa ettirileceğini açıkladı.

Bu amaçla, tahmini 120 Bundeswehr lokasyonunda 270 yeni konaklama binası inşa edilecek ve bakan, bu binaların bürokratik ve yasal olarak uygulanabilirliğini geçen yıldan beri hazırlıyor.

Bunun için, inşaat ihaleleriyle ilgili ihale hukukunda değişiklikler yapılması gerekiyordu. Mümkün olduğunca hızlı bir şekilde mümkün olduğunca çok sayıda yeni kışla inşa etmek için, BMVg, Bundeswehr’in yurtdışı görevleri için geliştirilmiş olan standart bir inşaat sistemi (G-CAP) artık yurt içinde de uygulamak istiyor.

Ordu-sanayi işbirliği ilerliyor

Federal Savunma Bakanlığı ve Federal Alman Silahlı Kuvvetleri Altyapı, Çevre Koruma ve Hizmetler Dairesi, geçen hafta yaklaşık 130 sanayi temsilcisini Berlin’e davet ederek “konveyör bandı gibi kışla inşaatı”nın uygulanmasını görüşmüştü.

İlk binaların “2027’nin ilk yarısında” tamamlanması planlanıyor. İkinci aşamada Berlin, “tüm gayrimenkullerin” yeniden inşasını planlıyor.

Savunma Bakanı, Bundeswehr gayrimenkullerinin sivil binalara dönüştürülmesinin “durdurulduğunu” bildirdi. Dahası, Bundeswehr, halihazırda dönüştürme sürecinde olan gayrimenkulleri bile geri alacak.

Federal Alman Ordusu mülklerinin genişletilmesi, “büyük büyüme planımızın üçüncü büyük ayağı.”

Bu önlemler şimdiden etkisini göstermeye başlamış görünüyor: Savunma Bakanlığı’nın verilerine göre, Berlin bu yıl geçen yıla kıyasla kışlalara yapılan inşaat harcamalarını yüzde 20’nin üzerinde artırdı.