Almanya ile Fransa arasındaki yeni gerilim: KNDS’nin halka arzı

Alman-Fransız tank üreticisi KNDS’nin planlanan halka arzı, Berlin ile Paris arasında yeni bir tartışmaya yol açtı.

On yıldan fazla bir süre önce Alman silah üreticisi Krauss-Maffei Wegmann (KMW) ile Fransız şirket Nexter’in birleşmesiyle kurulan KNDS, en geç temmuz ayına kadar halka arz edilecek. 

German Foreign Policy’nin haberine göre Paris, sonbaharda başlaması beklenen cumhurbaşkanlığı seçim kampanyasıyla herhangi bir karışıklığı önlemek istediği için baskı uyguluyor.

Fakat Alman hükümeti, Fransız devleti gibi KNDS’de yüzde 40 hisseye sahip olmak mı, yoksa sadece yüzde 30’u mu tercih edeceğini konusunda kararsız kaldığı için ayak sürüyor.

Berlin’in harekete geçmemesi tüm halka arzı tehlikeye atabileceğinden, KNDS şu anda Alman devletinin katılımı olmadan devam etmeyi düşünüyor.

Bu senaryoda, diğer ülkelerden savunma şirketleri hisse alabilir. Fransa’nın İtalyan Leonardo grubunun katılımını düşündüğü söylenirken, Prag merkezli mühimmat üreticisi Czechoslovak Group (CSG) de projeye katılmak istediğini belirtti.

Ayrıca, yolsuzluk iddiaları halka arzı ciddi şekilde aksatma tehdidi oluşturuyor.

Alman-Fransız tank üreticisi KNDS’nin kısa tarihi

KNDS, 2015 yılında Almanya’dan tank üreticisi Krauss-Maffei Wegmann (KMW) ile Fransa’dan Nexter’in birleşmesiyle kuruldu.

KMW, diğer şeylerin yanı sıra Leopard 2 ana muharebe tankı ve Boxer zırhlı aracıyla tanınırken, Nexter ise Leclerc ana muharebe tankı ve Caesar obüsüyle tanınıyordu.

Alman-Fransız Airbus Grubu gibi, bu ortak girişimin de resmi merkezi Hollanda’da bulunuyor.

Bugüne kadar, bir tarafta Fransız hükümeti, diğer tarafta Wegmann Holding yüzde 50’şer hisseye sahipti.

Wegmann Holding bünyesinde, KMW’yi sıkı bir şekilde kontrol eden Bode ve Braunbehrens aileleri güçlerini birleştirmiş durumda.

KNDS’nin halka arzı oldukça uzun bir süredir gündemde: Wegmann Holding, sahip olduğu hisselerin tamamını satmaya hazır.

Bu bağlamda, özellikle Alman hükümeti, halka arz sonrasında bile Almanya ve Fransa’nın mümkün olduğunca eşit bir etki payını korumalarını sağlamaya büyük önem veriyor.

Şu ana kadar KMW ve Nexter, ulusal fabrikalarında geleneksel ürünlerini üretmeye devam ediyordu; KMW, yüzde 70 ile daha büyük bir paya sahip.

Berlin, bunun üzerindeki kontrolünü kaybetmekten korkuyor. Fransa’nın, örneğin Leopard 2 ve içindeki teknolojiye aşırı erişim elde edebileceği ileri sürülüyor.

Almanların ne kadar hisseye sahip olacağı belirsiz

Halka arzla ilgili olarak Paris, KNDS’deki hisselerinin yüzde 10’unu satmayı ve yüzde 40’ını devlet mülkiyetinde tutmayı planlıyor.

Öte yandan Berlin, halka arzın aslında gelecek ay yapılması planlanmasına ve Alman sahipler, Fransız hükümeti ve KNDS’nin bu tarihte ısrar etmesine rağmen, kendi hissesi konusunda henüz bir karar vermedi.

Haberlere göre, Savunma Bakanı Boris Pistorius, Fransa ile tam bir eşitlik sağlamak için yüzde 40 hisseyi savunuyor. 

Fakat Ekonomi Bakanı Katherina Reiche ve Şansölyelik Ofisi, maliyetleri düşürmek için sadece yüzde 30 hisseyi tercih ediyor: Hollanda yasalarına göre, istenen kontrol haklarını elde etmek için bu oranın yeterli olduğunu söylüyorlar.

KNDS yönetim kurulunun yeni başkanı Thomas Enders ise sadece yüzde 25,1’lik bir hisseyi savunuyor. Eski Airbus CEO’su Enders, Alman ve Fransız hükümetlerinin Airbus’ta yüzde 11’den az hisseye sahip olduğunu belirtiyor.

Dolayısıyla Paris’in KNDS’deki hisselerini azaltmaya ikna edilebilirse, daha fazla özel sermaye harekete geçirilebileceği söyleniyor. Enders, Airbus’ta görev yaptığı dönemde hükümetlerin hisselerini uyumlu hale getirmeyi başarmıştı.

Fransa’nın sabrı tükeniyor

Alman hükümetinin KNDS’deki hisse konusunda anlaşamaması, şimdi tüm halka arz takvimini rayından çıkarma tehdidi oluşturuyor.

Handelsblatt’ın yakın zamanda alıntı yaptığı bir iç belgeye göre, yaz aylarına kadar bir iç anlaşmaya varmak “son derece iddialı” bir hedef. 

Fakat halka arzın sonbahara ertelenmesi hem Fransız hükümeti hem de Alman hisse sahibi aileler tarafından reddediliyor.

Bir yandan KNDS’nin piyasa değerinin (şu anda 20 milyar avro olarak tahmin ediliyor) yıl içinde Rheinmetall’de olduğu gibi düşmesinden ve dolayısıyla hisselerinin satış değerinin azalmasından korkuyorlar. Diğer yandan Paris, yaz tatilinden sonra başlaması planlanan cumhurbaşkanlığı seçim kampanyası başlamadan önce anlaşmayı sonuçlandırmak istiyor. 

Yönetim Kurulu Başkanı Enders, nisan ayında zaten baskı yapmıştı. KNDS, Alman hükümetinin 2025’in başından beri şirketin halka arz planlarından haberdar olduğunu ve bu nedenle karar vermek için yeterli zamana sahip olduğunu belirtiyor.

Cuma günü, KNDS CEO’su Jean-Paul Alary, “halka arzın olası bir ertelenmesine ilişkin medya spekülasyonları ışığında” şirketin orijinal zaman çizelgesine bağlı kaldığını belirten bir basın açıklamasında baskıyı artırdı.

Bu durum, Alman hükümetinin elini boş bırakma tehdidi oluşturuyor.

Çekler ve İtalyanlar da ilgi duyuyor

Diğer savunma sanayi şirketlerinin KNDS hisselerini satın almaya ilgi duyduğu yönündeki haberler, durumu daha da karmaşık hale getiriyor.

Bir yandan, Fransa’nın İtalyan savunma sanayi şirketi Leonardo’yu yatırım yapmaya teşvik etmeyi düşündüğü söyleniyor. Bu durum, KNDS’de Fransız-İtalyan çoğunluğunun oluşmasına yol açabilir.

Öte yandan Financial Times, Batı Avrupa’da pek tanınmayan Prag merkezli Czechoslovak Group’un (CSG) da hisse satın almayı düşündüğünü bildiriyor. CSG, mühimmat üretiyor ve Ukrayna’ya yaptığı büyük çaplı teslimatlar sayesinde 2023’ten 2024’e gelirini yüzde 193 artırarak 3,63 milyar dolara ulaştı.

Şirket, özellikle Cumhurbaşkanı Petr Pavel’in milyarlarca dolarlık bağış topladığı Çek mühimmat girişiminden faydalandı; bu para, CSG’nin de aralarında bulunduğu şirketlerin daha sonra Kiev’e ihraç ettiği mühimmatın bedelini ödemek için kullanıldı.

Şirket, 2024 yılına ait SIPRI’nin en büyük silah şirketleri listesinde, KNDS’nin (42. sıra) hemen arkasında, 46. sırada yer aldı.

Şirket, aralarında ABD’li mühimmat üreticisi The Kinetic Group’un da bulunduğu şirketleri satın alarak büyümeye devam ediyor ve şu anda Wegmann Holding ile hisse satın alımı konusunda görüşmelerde bulunduğu bildiriliyor.

Yolsuzluk iddiaları

Yaklaşan halka arz, yolsuzluk iddialarının gölgesinde gerçekleşiyor. Bu iddialar, 2013 yılında Katar’a 62 adet Leopard 2 ana muharebe tankı ve 24 adet Panzerhaubitze 2000 kundağı motorlu obüsün satışıyla ilgili.

Satın alma bedelinin yaklaşık 1,89 milyar avro olduğu tahmin ediliyor. Haberlere göre, anlaşma KNDS ile birleşmeden çok önce sonuçlandırılmış olan KMW, Katarlı Kingdom Projects firmasını aracı olarak görevlendirmiş ve sözleşmeyi garantilemek için bu firmaya 85 milyon avro ödeme yapmıştı.

O dönemde Kingdom Projects’in yüzde 75’ü, Katar askeri istihbarat servisinin genelkurmay başkan yardımcısı ve Doha’daki iktidar ailesinin bir üyesi olan Şeyh Ahmed bin Nasır es-Sani’ye, yüzde 25’i ise es-Sani’nin oğluna aitti.

KNDS, iddiaları açıklığa kavuşturmak için konuyla ilgili bir soruşturma başlattığını belirtiyor. Haberlere göre, denetim firması PwC bu iddiaları o kadar ciddiye alıyor ki, KNDS’nin 2025 yılı yıllık mali tablolarına ilişkin denetim görüşünü açıklamayı erteliyor.

Dolayısıyla bu koşullar altında halka arzın planlandığı gibi devam edip etmeyeceği belirsiz.