Diplomasi
Amerikan vatandaşı, ABD’nin isteği ile Türkiye’de gözaltında tutulduğunu öne sürdü

Terörle ilgili bir mahkumiyetin ardından kısa süre önce Irak’taki bir hapishaneden serbest bırakılan bir Amerikan vatandaşının avukatları, söz konusu kişinin ABD hükümetinin talebi üzerine Türkiye’de yeniden gözaltına alındığını ileri sürüyor
POLITICO’nun aktardığına göre Kuveyt’te doğan fakat 1980’lerde ABD vatandaşlığına geçen Shawki Ahmad Sharif Omar’ın avukatları, Washington’daki federal mahkemeye salı günü dilekçe sundular.
Dilekçede, ABD’nin Omar’ın ABD’ye yeniden girişini engellemek için Türk yetkililerle işbirliği yaptığı iddia ediliyor.
Omar, Türkiye’deki bir “sınır dışı etme merkezinde” tutuluyor; fakat avukatları, müvekkillerinin fiilen ABD hükümetinin “zımni gözaltında” olduğunu savunuyor ve federal yargıçtan müvekkillerinin serbest bırakılması ve geri gönderilmesi için karar vermesini talep ediyorlar.
Dava, George W. Bush tarafından atanan ABD Bölge Yargıcı John Bates’e havale edildi.
Aynı zamanda Ürdün vatandaşı olan Omar, 2004 yılında Irak’ta, o dönem Irak’taki El Kaide lideri olan Ebu Musab el-Zerkavi’ye yardım ettiği iddiasıyla ABD güçleri tarafından tutuklanmıştı.
Omar, ABD ordusunun gözaltında kaldığı süre boyunca maruz kaldığı kötü muamele ve işkenceyi anlatmasıyla uluslararası dikkatleri üzerine çekmişti.
ABD’nin 2011 yılında onu Irak makamlarına teslim etmesinin ardından, göçmenlik ihlallerinden ve birkaç yıl sonra “terör” suçlamalarından mahkum edildi. Bu suçlamalar nedeniyle geçtiğimiz Nisan ayına kadar hapiste kaldı.
ABD hükümeti tarafından 2008 tarihli Yüksek Mahkeme davası sırasında sunulan deliller, Omar’ı Zerkavi’nin “grubunun diğer terörist gruplarla bağlantısını kolaylaştıran, Irak’a yabancı savaşçılar getiren ve kaçırma olaylarını planlayıp gerçekleştiren” kilit bir aracı olarak tasvir ediyordu.
Omar ve avukatları, bu iddialara ilişkin ABD delillerinin zayıf olduğunu ve hiçbir zaman doğrulanmadığını öne sürdü.
Ayrıca Irak’taki yargılama sürecinin adil olmadığını ve kendisine adil yargılanma hakkının tanınmadığını iddia ettiler. Davası yıllardır uluslararası manşetlere konu oluyor.
Omar’ın avukatları, nisan ayında Irak’taki gözaltından serbest bırakıldıktan sonra kendisine geçici bir ABD pasaportu verildiğini fakat yine de uçuş yasağı listesine eklendiğini ve eşi ile ABD vatandaşı çocuklarının da bulunduğu ailesiyle yeniden bir araya gelmek üzere ABD’ye seyahat etmesinin engellendiğini belirtiyorlar.
Omar’ın, Türk makamlarının kendisini ABD’nin talebi üzerine gözaltında tuttuğu iddiası, sınır güvenliği ve göç hedefleri konusunda yabancı hükümetlerle işbirliği yapma konusunda ABD’nin yasal yetkisi hakkında yeni sorular ortaya çıkarıyor.
ABD’nin, sabıka kaydına bakılmaksızın, bir ABD vatandaşının ülkeye yeniden girişini engellemek amacıyla başka bir ülkeden bu kişiyi gözaltına almasını istemesi olağandışı bir durum.
İddiaya göre Türk yetkililer Omar’ı gözaltına aldı ve onu bir sınır dışı etme merkezine gönderdi. Dilekçesine göre, Omar son bir haftadır yeri bilinmeyen bir tesiste tutuluyor.
Dilekçede, yetkililerin Omar’a ABD makamlarının talebi üzerine hareket ettiklerini söyledikleri iddia ediliyor.
Şikayette, Omar’ın gözaltına alındığını teyit eden ve onun durumunu doğrulamak için Türk meslektaşlarıyla birlikte çalıştıklarını belirten Dışişleri Bakanlığı yetkilileriyle yapılan yazışmaların metni de yer alıyor.
Avukatları, “Hükümet, dilekçe sahibinin adına müdahale etme yetkisini aktif olarak kullanmışken, artık onun gözaltı süreci üzerinde kontrolü olmadığını iddia edemez,” diye yazdı.
Avukatlar, Omar’ın “Ürdün de dahil olmak üzere işkenceye maruz kalma riski bulunan bir ülkeye sınır dışı edilme tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu” savundu.
Avukatlar, “Ürdün, Omar’ın nerede olduğu ve faaliyetleri hakkında aile üyelerini sorgulayan bir ülkedir; ayrıca, ABD yetkilileri tarafından daha önce kendisine işkence uygulayan bir ülkeye teslim edildiği gerçeği göz önüne alındığında, ABD’nin talebi üzerine Türkiye’de işkenceye maruz kalma tehlikesi de bulunmaktadır, ” dedi.
Diplomasi
Ermenistan, yeni Anayasa taslağına AB üyeliği hükmünü eklemedi

Ermenistan Güvenlik Konseyi Sekreteri Alen Simonyan, hazırlanan yeni Anayasa taslağında Avrupa Birliği’ne (AB) katılım hükmünün yer almadığını ve Avrupa entegrasyonunu anayasal yükümlülüğe dönüştürmek istemediklerini açıkladı.
Ermenistan yönetimi, hazırlanan yeni Anayasa taslağında Avrupa Birliği’ne (AB) katılım hükmüne yer vermedi.
Ermenistan Güvenlik Konseyi Sekreteri Alen Simonyan, bazı siyasi güçlerin böyle bir düzenleme önerdiğini ancak Avrupa entegrasyonunu anayasal yükümlülüğe dönüştürmek istemediklerini açıkladı.
Petros Kazaryan’a verdiği röportajda konuyu değerlendiren Simonyan, “Böyle bir hüküm yok ve şu anda böyle bir normu anayasaya koymaya gerek olmadığını düşünüyorum. Anayasa reformlarının amacı bu değil” dedi.
Simonyan, Ermenistan’ın ortaklarıyla ilişkilerini bağımsız biçimde kurmayı hedeflediğini ve “Moskova’yı Brüksel, Washington ya da Paris ile değiştirmeyeceğini” kaydetti.
Grigoryan, AB sürecinin Rusya pazarına erişimi riske atacağını yazdı
Simonyan’ın açıklamaları, selefi Armen Grigoryan’ın “AB Üyeliği İllüzyonu” başlıklı makalesine yanıt niteliği taşıyor.
Grigoryan, bu makalede Anayasa Konseyi’nin, Cumhuriyet Partisi’nin Ermenistan’ın AB üyeliğini temel yasaya ekleme önerisini tartıştığını yazmıştı.
Üyelik perspektifini gerçekçi görmeyen Grigoryan, AB ile uzun süreli yakınlaşma sürecinin Rusya pazarına ve ucuz enerji kaynaklarına erişimi tehlikeye atabileceği uyarısını yaptı.
Grigoryan’ın değerlendirmesine göre, yaşanabilecek aksaklıkların sonunda Erivan’ın Moskova’ya bağımlılığı daha da artabilir.
Erivan ile Brüksel arasındaki süreç ayrı yasayla ilerliyor
Ermenistan’da AB’ye katılım sürecinin başlatılmasını öngören ayrı bir yasa halihazırda yürürlükte.
Parlamentonun 26 Mart 2025’te kabul ettiği ve Cumhurbaşkanı Vahagn Haçaturyan’ın 4 Nisan’da imzaladığı yasa, Erivan’ın bu süreci başlatma kararını kayda geçiriyor.
Adaylık statüsünün verilmesi ve üyelik müzakerelerinin açılması ise AB’nin alacağı ayrı kararları gerektiriyor.
Ermenistan ile AB arasındaki pratik işbirliği, 2021’den bu yana yürürlükteki Kapsamlı ve Genişletilmiş Ortaklık Anlaşması’na dayanıyor.
Taraflar Aralık 2025’te ekonomik kalkınma ve güvenliği kapsayan yeni stratejik gündem üzerinde uzlaşırken Mayıs 2026’da Erivan’da ilk Ermenistan-AB Zirvesi düzenlendi.
Yeni Anayasa taslağı gelecek hafta yayımlanıyor
Başbakan Nikol Paşinyan, Adalet Bakanlığı’nın hazırladığı yeni Anayasa taslağının ön metninin gelecek hafta yayımlanacağını duyurdu.
Yetkililer, metni yayımladıktan sonra kamuoyunun tartışmasına açmayı ve gelecek önerileri değerlendirmeyi planlıyor.
Hükümet son hali verilen taslağı parlamentoya sunacak; Paşinyan kasım ayı başında yeni Anayasanın referanduma götürüleceğini de ifade etmişti.
Diplomasi
Bakan Bolat’tan “Made in Europe” çağrısı

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Türkiye’yi “Made in Europe” kuralları dışında tutmanın Avrupa otomotiv endüstrisine zarar vereceğini savundu.
Avrupa Birliği, rekabet gücünü artırmak ve yerel sanayiyi düşük maliyetli ithalatlardan korumak amacıyla bir dizi sanayi önlemi paketi hazırlıyor.
Bu önlemler, bölgenin elektrikli araçlara geçişiyle birlikte popülerliği artan Çin yapımı otomobilleri de kapsıyor.
AB’nin üçüncü büyük araç ihracat pazarı ve Ford gibi otomobil üreticileri için önemli bir üretim merkezi olan Türkiye, Fransa ve Almanya’nın 27 AB üye devletini kapsayan ve İngiltere’ye özel statü tanıyan bir “Made in Europe” tanımını benimsemesi nedeniyle dışarıda bırakılma riskiyle karşı karşıya.
Bolat, Berlin’de düzenlenen bir sektör etkinliğinde şunları söyledi:
“Türkiye’yi ‘Made in EU’ çerçevesinin dışında bırakan bir senaryo, Türkiye’ye yapılacak yeni yatırımların azalması, Avrupalı tedarikçiler ve otomobil üreticileri için pazarın daralması ve son otuz yılda geliştirilen entegre değer zincirlerinin kademeli olarak zayıflaması anlamına gelir.”
Bolat, AB’yi, Türkiye’nin blokla uzun süredir devam eden gümrük birliği de dahil olmak üzere, bir ticaret ortağı olarak “benzersiz konumunu” tanımaya çağırdı.
Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği (OİB) yönetim kurulu üyesi Zeki Şafak Ozan, hedefin yıl sonuna kadar AB müzakerelerini sonuçlandırmak olduğunu ama bunun gerçekçi görünmediğini belirterek, bunun yerine önümüzdeki yılın başlarını işaret etti.
Taşıt Araçları Tedarik Sanayicileri Derneği (TAYSAD) Başkanı Yakup Birinci de Reuters’a verdiği demeçte, “Elimizden gelen hemen hemen her kapıyı çalıyoruz,” dedi.
Diplomasi
Pentagon stratejisti Colby Brüksel’deki Ukrayna zirvesini terk etti

ABD Savaş Bakanlığı yetkilisi Elbridge Colby, Brüksel’deki Ramstein görüşmelerinden Ukrayna Savunma Bakanı Yevhen Hmara’nın konuşması başlamadan önce ayrıldı.
ABD Savaş Bakanlığının (Pentagon) politikadan sorumlu müsteşar yardımcısı Elbridge Colby, Brüksel’de 17 Kasım Salı günü düzenlenen Ukrayna Savunma Temas Grubu (Ramstein formatı) görüşmelerinden Ukrayna Savunma Bakanı Yevhen Hmara’nın konuşması başlamadan önce ayrıldı.
İngiliz The Telegraph gazetesinin haberine göre mevcut ABD Ulusal Savunma Stratejisi’nin yazarı olan Colby, görüşmeler sırasında Rusya’nın iç kesimlerine yönelik saldırı taktiğine karşı çıktı.
Kapalı oturumda mevkidaşlarına rapor sunan Ukrayna Savunma Bakanı Hmara’nın hitabı öncesinde salondan çıkan Colby’nin ayrılışını ABD tarafı resmi olarak uçağa yetişme zorunluluğuyla açıkladı.
Toplantıda ABD’yi temsilen ülkenin NATO Daimi Temsilcisi Matthew Whitaker kaldı.
The Telegraph’a konuşan Almanya hükümeti kaynakları, Ukrayna’nın Rusya topraklarının derinliklerine düzenlediği saldırıları eleştiren ABD’li yetkilinin açıklamalarından “endişe” duyduklarını söyledi.
Alman kaynakların aktardığına göre Colby, bu taktiği “askeri değeri düşük” ve çatışmanın sonunu “yaklaştırmayan” bir yöntem diye nitelendirdi.
Gazeteye konuşan muhataplar, bu gelişme üzerine Donald Trump yönetiminin “Rusya’nın tarafına geçmesi” ihtimaline dair kaygılarını dile getirdi.
İngiliz gazetesine bilgi veren bir kaynak da sürece dair şu ifadeleri kullandı:
“Colby, Ramstein toplantısının halka açık bölümünde ABD’nin derinliklere yönelik saldırılara karşı olduğunu ve bunlarda hiçbir askeri fayda görmediğini söyledi. Toplantıya katılanların çoğu bu yorumlar karşısında şaşkınlık yaşadı.”
Elbridge Colby kimdir?
Cumhuriyetçi siyasetçi Colby, Nisan 2025’ten bu yana Pentagon’da politikadan sorumlu müsteşar yardımcılığı görevini yürütüyor ve Trump’ın ilk başkanlık döneminde de benzer bir görev üstlenmişti.
Kariyerinin başında ABD Dışişleri Bakanlığı ile ABD Ulusal İstihbarat Direktörlüğü Ofisinde çalışan Colby, 1970’li yıllarda Merkezi Haberalma Teşkilatına (CIA) başkanlık eden William Colby’nin torunu.
Pentagon’un bu yılın ocak ayında açıkladığı ve 46 yaşındaki Colby’nin başyazarı olduğu Ulusal Savunma Stratejisi, Rusya’yı “yönetilebilir bir tehdit” olarak tanımlarken ülkenin “büyük askeri ve endüstriyel güç rezervlerini” koruduğunu ve “ulusal kararlılık sergilediğini” öngörüyordu.
ABD’nin bu stratejisinin yazarları Ukrayna ile Avrupa’nın savunulması sorumluluğunu Avrupalı ortaklara yüklüyordu.
Pentagon’un temel çalışma alanları arasında Çin’in dizginlenmesini gösteren Colby’nin, geçmişte de ABD’nin bu ülkeyle rekabetini Ukrayna ve Ortadoğu hatlarına kıyasla öncelikli gördüğü biliniyor.
Mart ayında Kongre’de yeni stratejiye ilişkin düzenlenen oturumlarda konuşan Colby, belgenin “esnek realizm” ilkelerine yanıt verdiğini savunmuştu.
ABD’li yetkili o oturumda şöyle konuşmuştu:
“Bu, sıradan Amerikalıların somut çıkarlarını pratik ve gerçekçi bir şekilde ilerletme ve koruma girişimidir. Bu stratejinin merkezinde, belgede de açıkça ifade edildiği üzere ‘değerlendirme, ayıklama ve önceliklendirme’ yer almaktadır.”
Dünya Basını2 hafta önceŞam’da bir okul: Modern Suriye tarihi silinirken
Görüş2 hafta önceEl koy, sil, inkâr et: İsrail’in kendi kayıtlarıyla savaşı, Mavi Marmara’dan Gazze’ye – 2
Asya2 hafta önceBangladeş’te işçi temsilcileri asgari ücret teklifini sundu
Görüş4 gün önceAPEC Zirvesi: Çin, Trump’la ilişkilerinde “duygusal değer” sanatını nasıl kullanıyor?
Avrupa2 hafta önceBerlin Sol Parti, Vanessa Emde’nin istifasını istedi
Dünya Basını2 hafta önceProf. Lukyanov: Avrupa ile Rusya arasındaki diplomatik güven sıfıra indi
Görüş1 hafta önceDoğu Akdeniz’de kablo krizi aşıldı mı?
Ortadoğu1 hafta önceTom Barrack, KYB temsilcileriyle görüştü











