Andrej Babiş, başbakan olabilmek için en büyük varlığından vazgeçti

Çekya’da seçimleri kazanan milyarder siyasetçi Andrej Babiş, başbakan olabilmek için “çıkar çatışması” yaratan holdingi Agrofert’teki hisselerini bağımsız bir fona devretti. Bu adımla Babiş’in 9 Aralık’ta başbakan olarak atanmasının önündeki en büyük engel kalkarken, Devlet Başkanı Petr Pavel kararı olumlu karşıladı.

Çekya’da parlamento seçimlerini kazanan Memnuniyetsiz Vatandaşlar Hareketi (ANO) lideri Andrej Babiş, başbakan olabilmesinin önündeki çıkar çatışması engelini aşmak için ülkenin en büyük holdingi Agrofert’teki hisselerini devrettiğini duyurdu.

Bu gelişmenin ardından Çekya Devlet Başkanı Petr Pavel, Babiş’i 9 Aralık’ta başbakan olarak atayacağını açıkladı.

Şirketle bağını geri dönülmez şekilde kopardı

Babiş, sosyal medya platformu X üzerinden yayımladığı video mesajında, “Hiç aklımda olmayan bir adım atmaya karar verdim. Agrofert’le bir daha hiçbir bağım olmayacak şekilde, geri dönüşsüz olarak şirketten vazgeçiyorum” dedi.

Yeni yapıya göre Agrofert hisseleri, bağımsız bir güvenilir kişi tarafından bir trust (güven fonu) aracılığıyla yönetilecek.

Bu yöneticinin faaliyetlerini ise yine bağımsız bir “koruyucu” denetleyecek.

Açıklamaya göre, ne yönetici ne de koruyucu Babiş’in ailesinden olacak ya da kendisiyle veya holdingle herhangi bir bağ taşımayacak. Her iki ismi de fonun kurucusu sıfatıyla yine bağımsız bir kişi atayacak.

Babiş, siyaseti tamamen bıraktıktan sonra dahi hisseleri geri alamayacağını ve payların yalnızca çocuklarına miras yoluyla geçebileceğini vurguladı.

Devlet Başkanı Pavel ise kararı olumlu karşıladı. Pavel, X hesabından yaptığı paylaşımda, “Andrej Babiş’in anlaşmamızı bu kadar açık ve anlaşılır şekilde yerine getirmesinden, çıkar çatışmasını kamuoyu önünde çözmesinden dolayı kendisini takdir ediyorum” ifadelerini kullandı.

Engel ‘Babiş Yasası’ olarak bilinen kanundu

Forbes dergisine göre 71 yaşındaki Babiş’in serveti 4,3 milyar dolar düzeyinde ve kendisi Çekya’nın en zengin on kişisi arasında yer alıyor.

Babiş, Agrofert’in yanı sıra ülkenin önde gelen medya gruplarından MAFRA’nın da sahibi. MAFRA bünyesinde Metro gazetesinin yerel edisyonu, Mladá fronta Dnes ve ülkenin en köklü gazetelerinden Lidové noviny bulunuyor.

Çekya’da 2017’de kabul edilen ve “Babiş Yasası” (Lex Babiš) olarak anılan kanun, kamu görevlilerinin hükümet kararlarından fayda sağlayabilecek şirketlerde görev almasını veya faaliyet göstermesini yasaklıyor.

Yasa, o dönemde seçim kampanyası yürüten Babiş’in Agrofert sahipliğinin eleştirilmesi üzerine çıkarılmıştı.

Babiş, 2014 yılına kadar Agrofert’in doğrudan yöneticisiydi. 2017’de ise hisselerini iki ayrı güven fonuna devretmişti.

Ancak Avrupa Komisyonu’nun 2020’de yaptığı bir denetim, Babiş’in 2017-2021 yıllarındaki ilk başbakanlığı döneminde holding üzerindeki fiili kontrolünü sürdürdüğünü tespit etmişti.

Ekonomický deník gazetesinin yayımladığı noter belgesine göre, bu yılın ekim ayında söz konusu iki fon kapatılmış ve Babiş yeniden şirketin tek sahibi olmuştu.