Ankara’daki NATO zirvesi öncesinde ortak bildiri krizi

NATO müttefikleri, 7-8 Temmuz tarihlerinde Ankara’da düzenlenecek zirve öncesinde ortak bildiri taslağı üzerinde uzlaşı sağlayamadı. Bloomberg’in kaynaklarına dayandırdığı haberine göre, Polonya’nın Doğu Avrupa’ya yönelik askeri boru hattı ısrarı ve İtalya’nın Ukrayna’ya yapılacak mali yardımların takvimine yönelik çekinceleri, diplomatik müzakereleri tıkanma noktasına getirdi.

NATO üyesi ülkeler, 7-8 Temmuz tarihlerinde Ankara’da gerçekleştirilecek liderler zirvesi öncesinde ortak sonuç bildirgesi üzerinde uzlaşmaya varamadı.

Konuya vakıf kaynakların Bloomberg’e aktardığı bilgilere göre, ittifak diplomatları arasında son günlerde yürütülen müzakereler derin görüş ayrılıkları nedeniyle çıkmaza girdi.

Fikir ayrılıklarının temelinde Polonya’nın askeri boru hattı ağının genişletilmesi talebi ve İtalya’nın Ukrayna’ya yönelik uzun vadeli mali taahhütlerin takvimine itiraz etmesi yer alıyor.

Görüşmelerde Polonya, Soğuk Savaş döneminde Batı Avrupa’daki askeri tesisleri birbirine bağlamak amacıyla inşa edilen NATO boru hattı ağının doğuya doğru genişletilmesini ve bu projenin ittifak bütçesinden fonlanmasını talep etti.

Varşova yönetimi, diğer Doğu Avrupa ülkeleri tarafından da desteklenen bu konunun geçen yıl Lahey’de yapılan zirvede karara bağlanmasını bekliyordu ancak süreç nihayete erdirilemedi.

Doğu kanadında çift amaçlı yakıt hattı ısrarı

Polonya Başbakan Yardımcısı ve Savunma Bakanı Wladyslaw Kosiniak-Kamysz, haziran ayı sonunda yaptığı açıklamada, askeri yakıt boru hatlarının Ankara’daki zirvede Varşova için öncelikli başlık olacağını belirtmişti.

Kosiniak-Kamysz, konuya ilişkin olarak şu ifadeleri kullanmıştı:

“Birkaç gün önce bir araya geldiğim Slovakya, Çekya, Macaristan ve Baltık ülkelerindeki mevkidaşlarımdan boru hatlarının inşasını teşvik etmek üzere çok güçlü bir yetki aldım. Söz konusu proje, Batı Almanya’dan başlayıp Doğu Almanya üzerinden Polonya’ya, güneyde Çekya’ya, kuzeyde ise Litvanya ve diğer Baltık ülkelerine uzanacak boru hatlarını kapsıyor.”

Polonya Savunma Bakanı, bu altyapının stratejik önemini ise şu sözlerle açıklamıştı:

“Burada askeri bir tehdit durumunda ihtiyaç duyulacak yakıtı taşıyacak boru hatlarından bahsediyoruz. Bu yapı çift amaçlı bir nitelik taşıyacak. Savaş ya da askeri çatışma riskinde tamamen ordunun ihtiyaçları için kullanılacak, barış döneminde ise ülkemize yakıt tedariki sağlamak adına son derece elverişli bir imkan sunacak.”

İtalya’dan Ukrayna yardımlarının takvimine şerh

Müzakerelerin diğer bir hassas düğüm noktasını ise İtalya’nın tutumu oluşturuyor. Kaynaklar, Roma yönetiminin Ukrayna’ya 2027 yılı sonuna kadar verilmesi öngörülen mali yardımlara ilişkin taahhütlerin takvimini esnetmeye çalıştığını aktardı.

İtalya, somut ve katı sürelerin belirlenmesinin, taraflar arasında müzakereler yoluyla bir çözüme ulaşılması ihtimalini zayıflatacağını savunuyor.

Taslak metne göre müttefikler, Avrupa Birliği’nin kredi programı çerçevesinde Kiev’e 2026 ve 2027 yıllarında toplam 70 milyar euro kaynak sağlamayı taahhüt ediyor.

İtalya ise Moskova ile diplomatik temasların yoğunlaşabileceği gerekçesiyle, yardım planından gelecek yıla ilişkin atıfların çıkarılmasını talep ediyor.

Bununla birlikte kaynaklar, Ukrayna’ya yönelik yardımların kendisinin hiçbir şekilde tartışmaya açılmadığını, yalnızca takvim üzerinde durulduğunu vurguladı.

İtalya Başbakanı Giorgia Meloni daha önce yaptığı bir açıklamada, Avrupalı liderlerin ortak bir duruş geliştirmesi ve Rusya ile müzakerelere başlaması gerektiğini belirtmişti.

Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov ise Avrupalıların Rusya ile diyalog ihtiyacını anladıklarını ancak bu konuda “henüz yeni olgunlaşmaya başladıklarını” ifade etmişti.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin de Avrupa ile müzakerelere açık olduğunu dile getirmişti.