NATO zirvesi öncesi bütçe krizi: İtalya taahhüde şerh koydu

NATO müttefiklerinin Ukrayna için planladığı yeni mali destek paketi, İtalya’nın uzun vadeli yükümlülüklere itiraz etmesiyle belirsizliğe sürüklendi. Roma yönetimi, 2026 yılı için öngörülen yardım seviyesinin 2027 yılında da sürdürülmesini zorunlu kılan taslak metne karşı çıkıyor.

NATO müttefiklerinin Ukrayna’ya bu yıl için yapmayı planladığı 70 milyar euro düzeyindeki askeri yardım üzerinde uzlaşı sağlanırken, İtalya’nın bu desteğin 2027 yılında da aynı seviyede korunmasına yönelik taahhütlere karşı çıktığı bildirildi.

Almanya merkezli Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ) gazetesinin konuya vakıf diplomatik kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Roma yönetimi Ukrayna’ya yönelik uzun vadeli askeri ve mali yükümlülüklerin altına girmek istemiyor.

NATO daimi temsilcilerinin 30 Haziran’da üzerinde uzlaştığı taslak metin, 2026 yılında Ukrayna’ya askeri teçhizat, destek ve eğitim faaliyetleri kapsamında 70 milyar euro tahsis edilmesini öngörüyor.

Ancak ittifak üyelerinin hazırladığı çerçevede, bu yardımın 2027 yılında da en azından benzer bir düzeyde sürdürülmesi gerektiği kaydı yer alıyor.

İtalya’nın 2027 yılına yapılan atıf nedeniyle uzun vadeli bu taahhüde karşı çıktığı ve bu sebeple ilgili ifadenin taslak metinde geçici olarak parantez içine alındığı belirtiliyor.

Diplomatlar, temmuz ayında Ankara’da düzenlenecek NATO Zirvesi öncesinde bu konuyu çözüme kavuşturmak amacıyla daimi temsilciler düzeyinde yeni bir müzakere turunun planlandığını aktarıyor.

Yardımların kalıcı ve sistematik bir yapıya kavuşturulması, sürecin öncülüğünü üstlenen Berlin yönetimi tarafından savunuluyor.

Ukrayna için planlanan 70 milyar euronun, Avrupa Birliği’nin sağladığı 30 milyar euroluk kredi ile 2024 yılındaki NATO zirvesinde taahhüt edilen 40 milyar euronun birleşiminden oluştuğu ifade ediliyor.

Planlanan iki yıllık taahhüdün hayata geçmesi halinde toplam kaynağın 140 milyar euroya ulaşması öngörülüyor.

Müttefikler 2024 yılında, ABD’nin katkıları da dahil olmak üzere, Ukrayna’ya yıllık en az 40 milyar euro tutarında temel bir finansman sağlama sözü vermişti.

Dönemin NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg bu taahhüdün iki yıla yayılmasını önermiş, ancak o dönem görevde olan ABD Başkanı Joe Biden bu adıma karşı çıkmıştı.

Ardından gelen Donald Trump yönetimi ise Ukrayna’ya yönelik doğrudan yardımları sonlandırarak mali sorumluluğu Avrupa ülkeleri ile Kanada’ya devretti.

Almanya’nın önerisiyle gündeme gelen bu yeni yardım paketi, üye ülkeler arasında farklı tepkilere de yol açıyor. Slovakya Başbakanı Robert Fico, ülkesinin bu sürece askeri krediler yoluyla katılımını engellemek için tüm imkanlarını kullanacağını açıkladı.

Slovakya’nın Ukrayna’ya askeri amaçlı mali kaynak aktarmayacağını belirten Fico, insani yardımları ise sürdürmeye hazır olduklarını ifade etti.

Avrupa Birliği ülkeleri nisan ayında Ukrayna’ya 90 milyar euro değerinde bir kredi paketini onaylamıştı. Bu kaynağın 30 milyar eurosu doğrudan bütçe desteği, 60 milyar eurosu ise savunma harcamaları için ayrıldı.

Bu bütçe desteğinin ilk dilimi olan 3,2 milyar euro haziran ayı sonunda Kiev yönetimine ulaştırıldı.